Thái Nguyên mạnh tay điều chuyển vốn, đẩy nhanh giải ngân đầu tư công
Tỉnh yêu cầu nhà thầu ký cam kết về tiến độ; xây dựng phương án đảm bảo nguồn nhân lực để tổ chức thi công nhất là đối với các công trình trọng điểm, lập kế hoạch giải ngân chi tiết từng nhiệm vụ.
Đến hết tuần đầu tháng 9, tổng giải ngân vốn đầu tư công năm 2026 của tỉnh Thái Nguyên đạt hơn 4.700 tỷ đồng, đạt trên 62 % so với kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, đạt 55% so với kế hoạch vốn địa phương triển khai.
Qua thống kê của Sở Tài chính tỉnh, trong giải ngân vốn đầu tư công ngân sách cấp tỉnh quản lý theo các chủ đầu tư, có 15 chủ đầu tư có tỷ lệ giải ngân bằng và cao hơn mức bình quân chung của các chủ đầu tư cấp tỉnh (31%), 4 chủ đầu tư có tỷ lệ giải ngân dưới mức bình quân chung của các chủ đầu tư cấp tỉnh và 26 chủ đầu tư cấp tỉnh chưa phát sinh số giải ngân, trong đó, 11 đơn vị mới được phân bổ vốn thực hiện Chương trình hỗ trợ đầu tư, cải tạo, nâng cấp hạ tầng giao thông các xã vùng khó khăn và đặc biệt khó khăn giai đoạn 2026-2030, hai đơn vị mới được phân bổ vốn ngân sách trung ương bổ sung để thực hiện các nhiệm vụ, dự án khắc phục hậu quả, phòng, chống thiên tai, 1 đơn vị mới được phân bổ vốn...
Đối với công tác giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 của các xã, phường, từ đầu năm đến cuối tháng 8/2026 đạt hơn 2.000 tỷ đồng, đạt 45% so với kế hoạch vốn được giao, trong đó có 47/92 xã, phường có tỷ lệ giải ngân bằng và cao hơn tỷ lệ giải ngân chung của cấp xã. Còn 45/92 xã, phường có tỷ lệ giải ngân thấp hơn tỷ lệ giải ngân chung của cấp xã, riêng xã Thượng Minh chưa phát sinh số giải ngân...
Qua tổng hợp của các chủ đầu tư, xã, phường, tiến độ thực hiện và giải ngân vốn đầu tư công còn gặp nhiều khó khăn, vướng mắc, tập trung ở một số nguyên nhân chủ yếu như công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, tái định cư vẫn là điểm nghẽn lớn do khó khăn trong công tác kiểm đếm, xác định nguồn gốc đất, xác định giá đất, phê duyệt phương án bồi thường; một số trường hợp người dân chưa đồng thuận, dẫn đến chậm bàn giao mặt bằng, ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện và giải ngân của một số dự án. Một số dự án chưa phát sinh khối lượng giải ngân do đang thực hiện thủ tục chuẩn bị đầu tư hoặc điều chỉnh chủ trương đầu tư, điều chỉnh dự án, kéo dài thời gian hoàn thiện hồ sơ, thủ tục theo quy định.
Cùng với đó, giá vật liệu xây dựng, nhiên liệu và chi phí vận chuyển tiếp tục biến động, nguồn cung vật liệu tại một số thời điểm chưa ổn định, ảnh hưởng đến tiến độ thi công, thương thảo hợp đồng và năng lực tài chính của nhà thầu. Nguồn thu tiền sử dụng đất tại một số địa phương chưa đạt kế hoạch, công tác đấu giá quyền sử dụng đất còn chậm, ảnh hưởng đến việc bố trí nguồn vốn thực hiện các dự án sử dụng nguồn thu tiền sử dụng đất.
Tại một số địa phương cấp xã, việc bàn giao nhiệm vụ giữa chủ đầu tư cũ và Trung tâm dịch vụ tổng hợp còn chậm, bàn giao nhiều lần do thay đổi chủ đầu tư; một số Trung tâm dịch vụ tổng hợp mới kiện toàn bộ máy vào cuối quý 1/2026. Đội ngũ cán bộ chuyên môn cấp xã mỏng, phải kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ, dẫn đến chậm trễ trong công tác thẩm định, đôn đốc hồ sơ, thủ tục thanh toán và giải ngân...
Trước thực tế này, Sở Tài chính đề nghị Ủy ban Nhân dân tỉnh chỉ đạo các chủ đầu tư, đơn vị, ủy ban nhân dân các xã, phường tập trung thực hiện quyết liệt công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, tái định cư, đẩy nhanh tiến độ thẩm định và phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, ưu tiên giải quyết dứt điểm các vướng mắc về giá đất, xác định nguồn gốc đất, ranh giới để bàn giao tối đa và sớm nhất mặt bằng cho các dự án; đồng thời tăng cường công tác quản lý, đôn đốc thu tiền sử dụng đất, đẩy nhanh tiến độ đấu giá quyền sử dụng đất, hoàn thiện các thủ tục liên quan để tạo nguồn vốn thực hiện các dự án đầu tư từ nguồn thu tiền sử dụng đất, chủ động rà soát, bố trí nguồn vốn phù hợp, bảo đảm tiến độ triển khai các công trình, dự án.
Chủ đầu tư, ủy ban nhân dân các xã, phường thường xuyên rà soát biến động giá vật liệu xây dựng trên thị trường, kịp thời cập nhật, điều chỉnh dự toán, tổng mức đầu tư theo quy định, bảo đảm phù hợp với mặt bằng giá thực tế, hạn chế tác động đến tiến độ thi công và giải ngân.
Tỉnh yêu cầu nhà thầu ký cam kết về tiến độ; xây dựng phương án đảm bảo nguồn nhân lực để tổ chức thi công nhất là đối với các công trình trọng điểm, lập kế hoạch giải ngân chi tiết từng chương trình, nhiệm vụ, dự án và tuân thủ nghiêm kế hoạch giải ngân từng tháng, quý, chỉ đạo nhà thầu bổ sung máy móc, nhân lực… phục vụ thi công, tranh thủ triệt để giai đoạn thời tiết thuận lợi để tổ chức thi công "3 ca, 4 kíp" để đẩy nhanh tiến độ.
Các đơn vị, địa phương rà soát, báo cáo Ủy ban Nhân dân tỉnh (qua Sở Tài chính) điều chỉnh giảm kế hoạch vốn đối với các dự án có tỷ lệ giải ngân thấp, không còn nhu cầu sử dụng vốn hoặc không có khả năng giải ngân hết kế hoạch được giao, đề xuất điều chuyển sang các dự án có khả năng giải ngân nhanh, có nhu cầu bổ sung vốn, thực hiện tốt công tác thanh toán, quyết toán dự án sử dụng vốn đầu tư công, đẩy nhanh công tác nghiệm thu, thanh toán khối lượng hoàn thành; không để dồn hồ sơ thanh toán vào cuối năm....
Đối với các chủ đầu tư cấp tỉnh có tỷ lệ giải ngân thấp, Sở Tài chính đề xuất Ủy ban Nhân dân tỉnh chỉ đạo các chủ đầu tư cấp tỉnh thực hiện các giải pháp cụ thể như Sở Văn hóa, thể thao và du lịch khẩn trương hoàn thiện thủ tục đối với các dự án đang chuẩn bị đầu tư, điều chỉnh dự án, tham mưu xử lý các dự án đề xuất dừng; đẩy nhanh nghiệm thu, thanh toán đối với các dự án đã có khối lượng; Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông và nông nghiệp phía Bắc rà soát từng dự án, nhất là các dự án có số vốn lớn, lập tiến độ giải phóng mặt bằng, thi công, nghiệm thu, thanh toán và giải ngân cụ thể theo tháng, chủ động xử lý tác động của giá vật liệu, thời tiết, đối với dự án ODA chưa đủ điều kiện giải ngân, bám sát tiến độ hiệu lực hiệp định và rà soát nhu cầu vốn để kịp thời đề xuất điều chỉnh khi cần thiết; Chi cục thủy lợi và phòng, chống thiên tai tỉnh khẩn trương hoàn thiện hồ sơ mời thầu gói thầu xây lắp, tổ chức đấu thầu rộng rãi trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia để lựa chọn nhà thầu, triển khai thi công.../.
