Sinh viên được các chuyên gia chia sẻ về kỹ năng nhận diện tin giả, đánh giá nguồn tin và kiểm chứng thông tin trong bối cảnh AI ngày càng tác động mạnh đến môi trường truyền thông.

Chiều 26/8, chương trình tập huấn “Chiến dịch Tin AI: Kiểm chứng tin giả - Nhận diện bẫy nhận thức và kỹ năng phòng vệ số” diễn ra tại Học viện Ngoại giao nhằm trang bị cho sinh viên kiến thức và kỹ năng nhận diện, kiểm chứng thông tin, đồng thời nâng cao khả năng tự bảo vệ trước những rủi ro trên không gian số.

Theo Tiến sỹ Nguyễn Đồng Anh, Quyền Trưởng Khoa Truyền thông và Văn hóa Đối ngoại, Học viện Ngoại giao, trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi mạnh mẽ môi trường thông tin, tin giả và nội dung giả mạo ngày càng trở nên tinh vi, khó nhận diện.

Việc trang bị kỹ năng kiểm chứng, tư duy phản biện và ý thức trách nhiệm khi tiếp nhận, chia sẻ thông tin là yêu cầu cần thiết đối với sinh viên và người trẻ trong kỷ nguyên số.

Do đó, việc hình thành thói quen “Kiểm trước-Tin sau” sẽ giúp người dùng chủ động hơn trước những thông tin gây tác động mạnh đến cảm xúc hoặc phù hợp với niềm tin sẵn có. Đây cũng là nền tảng để mỗi công dân số nâng cao khả năng tự bảo vệ mình và góp phần xây dựng một môi trường thông tin an toàn, minh bạch và đáng tin cậy hơn.

Nhà báo-Tiến sỹ Tạ Bích Loan, đại diện Media AI Lab cho rằng trước sự bùng nổ của thông tin đa chiều, năng lực tiếp nhận và kiểm chứng thông tin cần trở thành một kỹ năng thiết yếu của người trẻ.

“Việc không vội vàng tin tưởng, chia sẻ hoặc đưa ra kết luận trước những thông tin chưa được xác thực là bước đầu tiên để hạn chế sự lan truyền của tin giả. Bên cạnh đó, tư duy phản biện và thói quen đánh giá nguồn tin có vai trò quan trọng trong việc giúp người dùng chủ động hơn trước lượng thông tin khổng lồ trên không gian mạng,” Tiến sỹ Tạ Bích Loan nói.

Trong khi đó, Bà Nguyễn Khánh Vân, đại diện Liên minh Niềm tin số phân tích một số hình thức thông tin sai lệch và các “bẫy nhận thức” thường gặp trên môi trường số. Những kiến thức về công nghệ và AI được cụ thể hóa thông qua các tình huống thực tế, giúp sinh viên nhận diện cách thông tin có thể được thiết kế để tác động đến cảm xúc, niềm tin và hành vi của người tiếp nhận.

Em Lê Thanh Lâm, sinh viên năm thứ ba Học viện Ngoại giao cho biết chương trình đã giúp bản thân thay đổi cách tiếp nhận thông tin trên không gian mạng.

“Trước đây, đôi khi em tiếp nhận hoặc chia sẻ thông tin theo cảm xúc, đặc biệt với những nội dung đang được nhiều người quan tâm. Sau chương trình, em nhận ra cần chậm lại để kiểm tra nguồn tin và đối chiếu thông tin trước khi đưa ra kết luận. Những bài tập thực hành cũng giúp em hiểu rõ hơn cách có thể chủ động bảo vệ mình trước tin giả và các nội dung được tạo bởi AI,” Thanh Lâm chia sẻ.

Mục tiêu của chương trình không chỉ dừng lại ở việc cung cấp kiến thức về nhận diện tin giả, mà còn hướng tới việc hình thành thói quen tiếp nhận thông tin có trách nhiệm trong cộng đồng người trẻ.

Từ việc kiểm tra nguồn gốc, đối chiếu dữ liệu đến cân nhắc tác động của mỗi lượt chia sẻ, những kỹ năng này được kỳ vọng sẽ giúp sinh viên chủ động hơn trước các rủi ro thông tin, đồng thời góp phần xây dựng một môi trường số an toàn và lành mạnh.

Ban tổ chức cũng kỳ vọng những sinh viên tham gia chương trình sẽ tiếp tục lan tỏa kỹ năng kiểm chứng thông tin tới cộng đồng, đặc biệt trong bối cảnh AI tiếp tục phát triển, vừa mở ra nhiều cơ hội mới, vừa đặt ra những thách thức ngày càng lớn đối với tính xác thực của thông tin trên không gian mạng./.