Chương trình mục tiêu quốc gia đang đứng trước giai đoạn phát triển mới không chỉ hướng tới xây dựng kết cấu hạ tầng mà còn tập trung phát triển kinh tế nông thôn, nâng cao chất lượng môi trường sống.

Phó Chánh Văn phòng Điều phối Trung ương Chương trình mục tiêu quốc gia Phương Đình Anh ngày 17/6 cho biết các cơ chế, chính sách và hướng dẫn thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2030, cơ bản đã đầy đủ; đặc biệt đã khắc phục được sự chồng chéo, trùng lặp và những tồn tại, hạn chế của giai đoạn trước, tạo cơ sở pháp lý đồng bộ để các địa phương tổ chức triển khai thực hiện.

Khắc phục chồng chéo, đồng bộ chính sách

Thông tin cụ thể, ông Phương Đình Anh cho biết năm 2026 là năm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đánh dấu giai đoạn triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi theo Nghị quyết số 257/2025/QH15 của Quốc hội. Đây là chương trình có phạm vi rộng, nội dung lớn, liên quan trực tiếp đến đời sống của hàng chục triệu người dân nông thôn, người nghèo và đồng bào dân tộc thiểu số trên cả nước.

Với tầm quan trọng đó, mặc dù thời gian từ khi Quốc hội ban hành Nghị quyết số 257/2025/QH15 đến nay mới chỉ hơn 6 tháng, nhưng dưới sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Ban Chỉ đạo Trung ương và sự vào cuộc chủ động, trách nhiệm của các bộ, ngành, đến nay, Trung ương đã ban hành đầy đủ các văn bản hệ thống cơ chế, chính sách và văn bản hướng dẫn thực hiện chương trình, gồm: 1 Nghị quyết của Quốc hội; 2 Nghị định và 1 Nghị quyết của Chính phủ; 5 Quyết định của Thủ tướng Chính phủ; 1 Quyết định của Ban Chỉ đạo Trung ương và 40 thông tư, văn bản hướng dẫn của các bộ, cơ quan trung ương.

“Đến thời điểm này, các cơ chế, chính sách và hướng dẫn thực hiện chương trình cơ bản đã đầy đủ, đặc biệt là đã khắc phục được sự chồng chéo, trùng lặp và những tồn tại, hạn chế của giai đoạn trước, tạo cơ sở pháp lý đồng bộ để các địa phương tổ chức triển khai thực hiện chương trình ngay từ đầu giai đoạn,” ông Phương Đình Anh nói.

Có được những kết quả trên, theo ông Phương Đình Anh, trong thời gian qua, các cơ quan báo chí luôn giữ vai trò đặc biệt quan trọng, đã đồng hành tích cực cùng Chương trình. Nhiều cơ quan báo chí Trung ương và địa phương đã dành thời lượng, chuyên trang, chuyên mục để truyền tải chủ trương, chính sách mới; đặc biệt là đã phản ánh những khó khăn, vướng mắc từ thực tiễn triển khai ở địa phương, làm cơ sở để các bộ, ngành kịp thời nắm bắt, điều chỉnh và hoàn thiện cơ chế, chính sách.

Chuyển đổi tư duy phát triển nông thôn xanh

Bước vào giai đoạn 2026-2030, ông Phương Đình Anh nhấn mạnh chương trình mục tiêu quốc gia đang đứng trước một giai đoạn phát triển mới với những mục tiêu cao hơn, yêu cầu toàn diện hơn, không chỉ hướng tới xây dựng kết cấu hạ tầng mà còn tập trung phát triển kinh tế nông thôn, nâng cao chất lượng môi trường sống, bảo tồn bản sắc văn hóa và xây dựng những miền quê thực sự đáng sống.

Cùng với đó, bối cảnh phát triển mới cũng đang đặt ra nhiều yêu cầu mới đối với nông nghiệp, nông dân và nông thôn. Đó là yêu cầu chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, phát triển kinh tế tuần hoàn, thích ứng với biến đổi khí hậu; yêu cầu nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm nông nghiệp và kinh tế nông thôn; yêu cầu bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống trong quá trình đô thị hóa và hiện đại hóa nông thôn.

Đặc biệt, việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, trao quyền nhiều hơn cho địa phương và cơ sở đòi hỏi phải tiếp tục đổi mới tư duy quản lý, nâng cao năng lực tổ chức thực hiện, phát huy mạnh mẽ vai trò chủ thể của người dân, cộng đồng và các chủ thể kinh tế ở nông thôn.

Trong bối cảnh đó, Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã đặt ra yêu cầu rất cao đối với Chương trình mục tiêu quốc gia, với nhiều mục tiêu quan trọng như: Đến năm 2030, phấn đấu cả nước có khoảng 65% số xã đạt chuẩn nông thôn mới; thu nhập bình quân của người dân nông thôn tăng gấp 2,5-3 lần so với năm 2020; tỷ lệ nghèo đa chiều của cả nước duy trì mức giảm 1%-1,5%/năm; vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi cơ bản không còn xã, thôn đặc biệt khó khăn; cùng với đó là yêu cầu phát triển kinh tế nông thôn theo hướng xanh, tuần hoàn, sinh thái...

Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, theo Phó Chánh Văn phòng Điều phối Trung ương Chương trình mục tiêu quốc gia, công tác truyền thông cần tiếp tục được xác định là một trong những giải pháp quan trọng để tuyên truyền chủ trương, chính sách, góp phần định hướng nhận thức, tạo đồng thuận xã hội, lan tỏa những giá trị mới, những mô hình phát triển hiệu quả, khơi dậy tinh thần đổi mới sáng tạo, ý chí vươn lên và khát vọng phát triển của mỗi địa phương, mỗi cộng đồng, người dân.

“Do vậy, chúng tôi rất mong tiếp tục nhận được sự đồng hành của các cơ quan báo chí,” ông Phương Đình Anh nhấn mạnh.

Theo đó, báo chí cần tập trung tuyên truyền sâu rộng các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và các cơ chế, chính sách mới của chương trình; cũng như những mục tiêu, giá trị và cách tiếp cận mới của chương trình giai đoạn 2026-2030. Qua đó góp phần thay đổi nhận thức từ tư duy hỗ trợ sang tư duy phát triển; từ thụ hưởng sang chủ động tham gia; từ phát triển đơn ngành sang phát triển tích hợp, đa giá trị và bền vững

Song song với đó, báo chí đẩy mạnh truyền thông về phát triển kinh tế nông thôn theo hướng sinh thái, hiện đại, tích hợp đa giá trị và đáp ứng nhu cầu thị trường; phát triển sản phẩm OCOP theo hướng chất lượng, đặc sắc với mục tiêu đến năm 2030 có khoảng 25.000 sản phẩm OCOP; cũng như các mô hình kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và chuyển đổi số ở nông thôn, để đóng góp vào tăng trưởng 2 con số và nâng cao đời sống người dân nông thôn.

Ngoài ra, các cơ quan thông tấn, báo chí tăng cường giới thiệu những mô hình nông thôn mới điển hình, những địa phương có cách làm hay, sáng tạo; những tấm gương nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp nông thôn tiêu biểu; qua đó tạo động lực thi đua, học tập và nhân rộng trên phạm vi cả nước./.