Tạo động lực giảm nghèo bền vững từ tư duy phát triển nông thôn toàn diện

Thái Nguyên đẩy mạnh giảm nghèo đa chiều gắn với xây dựng nông thôn mới và phát triển vùng dân tộc thiểu số giai đoạn 2026-2030, lấy nâng cao thu nhập và phát huy cây chè, sản phẩm OCOP làm trụ cột.

Bước vào năm đầu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội giai đoạn 2026-2030, tỉnh Thái Nguyên cụ thể hóa các chương trình mục tiêu quốc gia bằng loạt nghị quyết, đề án trọng tâm của Tỉnh ủy, tập trung phát triển toàn diện nông thôn và ưu tiên hạ tầng cho các xã đặc biệt khó khăn theo hướng thực chất, bền vững.

Hệ thống nghị quyết, kế hoạch và quyết định của Hội đồng Nhân dân, Ủy ban Nhân dân tỉnh Thái Nguyên đã cụ thể hóa việc phân bổ, lồng ghép vốn ngân sách nhà nước cùng các mức hỗ trợ thiết thực. Cụ thể, mức hỗ trợ đất ở theo hình thức xen ghép tối đa 60 triệu đồng/hộ; hỗ trợ nhà ở xây mới tối đa 80 triệu đồng/hộ và sửa chữa tối đa 40 triệu đồng/hộ, đi kèm định mức hỗ trợ các dự án phát triển sản xuất.

Hạ tầng nông thôn và vùng khó khăn tiếp tục được ưu tiên đầu tư đồng bộ. Giai đoạn 2026-2030, tỉnh Thái Nguyên tập trung cải tạo, nâng cấp 111,3km đường xã, 177,9km đường trục thôn, liên thôn, 175,4km đường ngõ, xóm và 202km đường nội đồng cùng các công trình cầu, cống, tràn dân sinh.

Riêng năm 2026 phân bổ 50 tỷ đồng vốn đầu tư công ngân sách địa phương và 5.997,6 tấn ximăng hỗ trợ cải tạo, nâng cấp hạ tầng giao thông các xã vùng khó khăn và đặc biệt khó khăn.

Tỉnh phấn đấu đến năm 2030 có 98% hộ dân sử dụng điện thường xuyên, an toàn, ổn định; đến nay 100% trung tâm thôn, xóm trước đây chưa có sóng đã có sóng di động băng rộng (3G/4G) và 100% xã đặc biệt khó khăn duy trì điểm cung cấp dịch vụ bưu chính công cộng bảo đảm nhu cầu thông tin liên lạc, phục vụ phát triển kinh tế-xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh tại địa phương.

Hạ tầng thủy lợi, nước sạch, trường học, chợ nông thôn và hệ thống trạm y tế (280 trạm y tế thuộc các Trung tâm y tế trực thuộc Sở Y tế đã được sắp xếp thành 92 trạm y tế và bàn giao về Ủy ban Nhân dân các xã, phường quản lý từ ngày 01/01/2026) cũng được rà soát, đầu tư có trọng tâm.

Chuyển hướng sang phát triển chiều sâu, cơ cấu lại nông nghiệp theo hướng sinh thái, hàng hóa tập trung giúp nâng cao giá trị gia tăng cho khu vực nông thôn. Cây chè tiếp tục giữ vai trò chủ lực với diện tích ước đạt 22.573ha, sản lượng chè búp tươi năm 2026 ước đạt 278.040 tấn, tổng giá trị sản phẩm từ cây chè ước đạt 16,8 nghìn tỷ đồng và dự kiến nâng lên 18,8 nghìn tỷ đồng năm 2027.

Thực hiện Nghị quyết số 11-NQ/TU về phát triển ngành chè giai đoạn 2025-2030, tỉnh bố trí nguồn lực hỗ trợ bao bì, nhãn mác và máy móc, thiết bị chế biến, bảo quản cho hợp tác xã, doanh nghiệp, cơ sở sản xuất có sản phẩm trà đạt chuẩn OCOP, đồng thời tổ chức Diễn đàn Trà Quốc tế trong khuôn khổ Festival Trà Quốc tế-Thái Nguyên năm 2026.

Song hành với cây chè, chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) tạo động lực tăng trưởng khi giá trị kinh tế của các sản phẩm OCOP tăng từ 20% trở lên. Toàn tỉnh hiện có 610 sản phẩm OCOP từ 3 đến 5 sao, trong đó có 13 sản phẩm 5 sao. Nhiều hợp tác xã, doanh nghiệp đã mở rộng vùng nguyên liệu VietGAP, hữu cơ, gắn sản xuất với truy xuất nguồn gốc, đưa sản phẩm vào hệ thống phân phối hiện đại và xuất khẩu.

Thái Nguyên hiện có 610 sản phẩm OCOP từ 3 đến 5 sao, trong đó có 13 sản phẩm 5 sao. (Ảnh: Vietnam+)

Các chính sách hỗ trợ thường xuyên như thẻ bảo hiểm y tế, giáo dục, tín dụng ưu đãi, tiền điện và dịch vụ viễn thông công ích (14.400 hộ được hỗ trợ dịch vụ di động, 4.500 hộ được hỗ trợ Internet cố định) cũng được triển khai đồng bộ.

Quá trình thực hiện vẫn đối mặt không ít áp lực khi bộ tiêu chí xã nông thôn mới giai đoạn 2026-2030 có 18 chỉ tiêu nâng cao và 7 chỉ tiêu mới bổ sung, đòi hỏi lớn về nguồn lực, tiến độ và hồ sơ minh chứng. Việc sắp xếp đơn vị hành chính và sáp nhập cơ sở giáo dục, y tế khiến một số chỉ tiêu như quy hoạch, trường học, trạm y tế cần thêm thời gian và hướng dẫn tháo gỡ; tại các xã vùng sâu, vùng xa, phía Bắc, địa hình chia cắt, dân cư phân tán làm tăng chi phí đầu tư, nguy cơ tái nghèo vẫn hiện hữu và một bộ phận hộ dân còn tâm lý trông chờ, ỷ lại.

Bước sang năm 2027, tỉnh Thái Nguyên đặt mục tiêu có 20 xã đạt chuẩn nông thôn mới (tỷ lệ số xã đạt chuẩn nông thôn mới đạt 45%), mức giảm tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều trên 1,5 điểm phần trăm và nâng tỷ lệ hộ nông thôn được dùng nước sạch đạt chuẩn lên 67%.

Địa phương tập trung lồng ghép nguồn vốn, đẩy nhanh giải ngân, nâng cao chất lượng liên kết sản xuất-tiêu thụ, phát huy vai trò chủ thể của người dân và thúc đẩy chuyển đổi số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn ở nông thôn./.

(Vietnam+)