Tăng cường hợp tác liên Nghị viện vì một Cộng đồng ASEAN hòa bình, thịnh vượng

Chuyến công tác tham dự AIPA-47 của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn diễn ra trong bối cảnh Quốc hội Việt Nam đã và đang tiếp tục thể hiện vai trò tích cực, chủ động trong các hoạt động của AIPA.

Nhận lời mời của Chủ tịch Hạ viện nước Cộng hòa Philippines Faustino "Bojie" De Guzman Dy III, Chủ tịch Đại hội đồng AIPA-47, Chủ tịch Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Trần Thanh Mẫn sẽ dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tham dự Đại hội đồng liên Nghị viện nước ASEAN lần thứ 47 (AIPA-47) tại Manila, Philippines từ ngày 17-18/11.

Việc Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Đoàn đại biểu cấp cao Quốc hội Việt Nam tham dự AIPA-47 có ý nghĩa quan trọng, tiếp tục thể hiện sự tham gia chủ động, tích cực, đóng góp trách nhiệm của Quốc hội Việt Nam cho hợp tác ASEAN và AIPA, cùng nghị viện các nước thành viên phát huy những thành quả đạt được, củng cố đoàn kết, thống nhất, tăng cường liên kết nội khối, hiện thực hóa Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, đồng thời mở rộng mối quan hệ nhiều mặt với nghị viện các nước ngoài khu vực.

Hợp tác liên nghị viện thúc đẩy kết nối ASEAN

Tổ chức Liên minh Nghị viện Hiệp hội các nước Đông Nam Á (AIPO) được thành lập vào ngày 2/9/1977 (10 năm sau khi ASEAN ra đời), để thúc đẩy hợp tác giữa các nghị viện thành viên nhằm đạt được những mục tiêu của ASEAN là xây dựng Đông Nam Á trở thành một khu vực hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển bền vững. Các quốc gia trong khu vực Đông Nam Á có thể gia nhập AIPO với tư cách là thành viên hoặc quan sát viên đặc biệt sau khi họ trở thành thành viên của ASEAN.

Đến kỳ Đại hội đồng AIPO lần thứ 27 được tổ chức tại thành phố Cebu, Philippines năm 2006, Tổ chức Liên nghị viện Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (AIPO) quyết định đổi tên thành Hội đồng Liên nghị viện Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (AIPA).

Sau 49 năm, AIPA đã có những bước tiến vượt bậc trên nhiều phương diện, trở thành một tổ chức có vai trò quan trọng đối với hòa bình, ổn định và an ninh trong khu vực, một nền kinh tế sôi động và hội nhập cao, một cộng đồng bao trùm, hướng tới người dân và lấy người dân làm trung tâm, là đối tác tin cậy đối với các quốc gia, tổ chức trong khu vực và trên thế giới.

Trong hành trình phát triển đó, các Quốc hội/Nghị viện thành viên AIPA với vai trò là những nhà lập pháp, đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân các nước ASEAN đã và đang góp phần xây dựng nền tảng pháp lý chung cho ngôi nhà ASEAN, đưa AIPA trở thành hình mẫu điển hình cho hợp tác liên nghị viện khu vực, góp phần thúc đẩy hợp tác nội khối.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cùng các Trưởng đoàn Nghị viện thành viên AIPA chụp ảnh chung với Ngài Johari Abdul, Chủ tịch Hạ viện Malaysia - Chủ tịch AIPA-46. (Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN)

Các Quốc hội/Nghị viện thành viên AIPA đồng hành, chung tay cùng Chính phủ các nước ASEAN ứng phó với các khó khăn, thách thức bằng việc phát huy mạnh mẽ vai trò của mình thông qua các chức năng lập pháp, giám sát, tạo thuận lợi phân bổ nguồn lực và tăng cường kết nối với người dân. Kết quả của sự hợp tác đó là minh chứng rõ ràng cho cam kết của AIPA đối với việc thực hiện các mục tiêu của ASEAN.

Theo Điều lệ hàng năm, Đại hội đồng của AIPA họp một lần do Nghị viện một quốc gia thành viên đăng cai tổ chức tại nước mình, luân phiên theo thứ tự bảng chữ cái tiếng Anh của tên các nước thành viên. Từ năm 1978 cho đến nay, AIPA đã có 46 kỳ họp Đại hội đồng được tổ chức.

Năm nay, AIPA-47 với chủ đề “Nghị viện bảo đảm một ASEAN hòa bình, thịnh vượng và lấy người dân làm trung tâm” khẳng định quyết tâm của các nghị viện thành viên trong việc sát cánh cùng Chính phủ thông qua các nỗ lực lập pháp, giám sát và ngoại giao nghị viện.

Đây là kỳ Đại hội đồng đầu tiên kể từ khi ASEAN bắt đầu triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045. Sự kiện vì thế càng có ý nghĩa quan trọng trong việc đóng góp vào mục tiêu duy trì hòa bình, ổn định, thúc đẩy phát triển bền vững và bảo đảm mọi người dân được hưởng lợi từ tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN.

Dự kiến tham dự Đại hội đồng AIPA-47 có lãnh đạo các Nghị viện thành viên các nước ASEAN, Nghị viện các nước Quan sát viên AIPA, Ban Thư ký AIPA, Ban Thư ký ASEAN, cùng các khách mời và đối tác phát triển của AIPA.

Quốc hội Việt Nam - Thành viên tích cực,
chủ động, trách nhiệm

Kể từ khi trở thành thành viên của AIPA (năm 1995) đến nay, hơn 30 năm qua, Quốc hội Việt Nam luôn là thành viên tích cực, chủ động và có trách nhiệm, sẵn sàng đồng hành với AIPA để kiến tạo một ASEAN giàu mạnh, thịnh vượng. Quốc hội Việt Nam luôn khẳng định sát cánh với AIPA để biến tầm nhìn và khát vọng của ASEAN thành hiện thực, xây dựng một Cộng đồng phát triển bao trùm, bền vững, tự cường, sáng tạo, năng động và thực sự lấy người dân làm trung tâm.

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân, Chủ tịch AIPA-41 và Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Tòng Thị Phóng, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội Việt Nam tại AIPA điều hành Phiên toàn thể thứ nhất Đại hội đồng Liên nghị viện Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á lần thứ 41 (AIPA-41), ngày 8/9/2020. (Ảnh: TTXVN)

Quốc hội Việt Nam đã đóng góp nhiều sáng kiến tại các kỳ họp Ðại hội đồng cũng như tại các hoạt động trong khuôn khổ của AIPA. Việt Nam cũng đưa ra sáng kiến thành lập Nhóm tư vấn AIPA tại nghị viện các nước thành viên để tư vấn về vấn đề hài hòa pháp luật, giám sát thực hiện nghị quyết của AIPA và tăng cường quan hệ giữa AIPA và ASEAN; sáng kiến mở rộng thành phần tham dự hội nghị có cả một số nước không phải là thành viên AIPA...

Quốc hội Việt Nam ghi dấu ấn sâu đậm bằng việc 3 lần tổ chức thành công kỳ họp Đại hội đồng AIPO-23 (ngày 8 đến 13/9/2002), Đại hội đồng AIPA-31 (ngày 19 đến 25/9/2010) và Đại hội đồng AIPA-41 (ngày 8 đến 10/9/2020).

Đáng chú ý, tại Đại hội đồng AIPA-41, Quốc hội Việt Nam đã đề xuất 2 sáng kiến quan trọng. Một là, tổ chức Hội nghị không chính thức Nghị sỹ trẻ AIPA, với mong muốn tạo diễn đàn để các nghị sỹ trẻ có tiếng nói mạnh mẽ và đóng góp hiệu quả hơn vào việc giải quyết các vấn đề chung của khu vực. Hai là, kết nối, gắn kết hoạt động của AIPA với hoạt động của Liên minh Nghị viện thế giới (IPU), gắn với việc thực hiện Chương trình nghị sự 2030 của Liên hợp quốc về phát triển bền vững. Với sáng kiến này, Việt Nam mong muốn tạo diễn đàn mang tính thường niên của AIPA để cùng trao đổi, tìm ra các biện pháp thúc đẩy thực hiện có hiệu quả các Mục tiêu phát triển bền vững trong khu vực ASEAN.

Tham gia tích cực vào các hoạt động của AIPA, Việt Nam cũng nhận được nhiều kinh nghiệm bổ ích và lợi ích thiết thực, góp phần thực hiện thành công chính sách đối ngoại rộng mở của đất nước trong thời kỳ hội nhập, tạo môi trường chính trị thuận lợi cho việc triển khai thực hiện thắng lợi sự nghiệp đổi mới của đất nước.

Chuyến công tác tham dự AIPA-47 của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn lần này diễn ra trong bối cảnh thời gian qua Quốc hội Việt Nam đã và đang tiếp tục thể hiện vai trò tích cực, chủ động và có nhiều đóng góp trong các hoạt động của AIPA nhằm tăng cường hơn nữa quan hệ hợp tác hữu nghị giữa Nghị viện các nước thành viên ASEAN.

Với tinh thần chủ động, tích cực và có trách nhiệm, Quốc hội Việt Nam cam kết đóng góp tích cực cho hợp tác ASEAN và AIPA, cùng nghị viện các nước thành viên phát huy những thành quả đạt được, củng cố đoàn kết, thống nhất, tăng cường liên kết nội khối, hiện thực hóa Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, đồng thời mở rộng hợp tác với bên ngoài, phát huy vai trò trung tâm của ASEAN trong duy trì hòa bình, an ninh, ổn định ở khu vực.

Thứ trưởng Đặng Hoàng Giang cho biết, đây là lần đầu tiên Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dẫn đầu Đoàn đại biểu cấp cao Quốc hội Việt Nam tham dự Đại hội đồng AIPA trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, do đó, chuyến công tác này mang theo rất nhiều ý nghĩa.

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao trả lời phỏng vấn về Chủ tịch Quốc hội tham dự AIPA-47 tại Philippines. (Ảnh: TTXVN phát)

Chuyến công tác là hoạt động thiết thực triển khai đường lối đối ngoại Đại hội XIV của Đảng và định hướng đối ngoại của Quốc hội khóa XVI, gắn kết giữa đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân, phát huy vai trò, đóng góp của ngoại giao nghị viện và kênh hợp tác liên nghị viện khu vực trong xây dựng lòng tin, thúc đẩy đồng thuận chính sách và hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho hợp tác song phương và đa phương, đảm bảo cao nhất lợi ích quốc gia-dân tộc, góp phần giữ vững môi trường hoà bình, ổn định và tranh thủ nguồn lực bên ngoài cho phát triển đất nước.

Chuyến công tác lần này của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cùng với hoạt động tham dự Hội nghị Cấp cao ASEAN và các hội nghị liên quan của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, là chuỗi hoạt động thể hiện sự coi trọng, ưu tiên hàng đầu trong chính sách đối ngoại của Việt Nam đối với ASEAN cũng như AIPA.

Theo Thứ trưởng Đặng Hoàng Giang, Đoàn ta sẽ đề xuất và đồng bảo trợ một số dự thảo Nghị quyết nhằm tăng cường hợp tác liên nghị viện trong phòng ngừa và quản trị rủi ro, hiểu biết và thông tin giữa người dân ASEAN, nâng cao vai trò của nghị viện trong đổi mới mô hình phát triển và nâng cao sức chống chịu và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế ASEAN, thúc đẩy sự tham gia và vai trò lãnh đạo của phụ nữ trong quản trị trí tuệ nhân tạo... Qua đó, góp phần đưa hợp tác nghị viện khu vực ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất và hiệu quả; hướng tới hiện thực hóa Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, củng cố và phát huy vai trò trung tâm của ASEAN trong duy trì hòa bình, an ninh, ổn định ở khu vực.

"Tôi tin tưởng rằng chuyến công tác của Lãnh đạo ta sẽ thành công tốt đẹp, góp phần tiếp tục khẳng định vai trò, vị thế của Quốc hội Việt Nam tại AIPA, cùng các nghị viện thành viên xây dựng Cộng đồng ASEAN đoàn kết, tự cường, phát triển bao trùm, bền vững và lấy người dân làm trung tâm."

Đại sứ Philippines tại Việt Nam Francisco Noel R. Fernandez III trả lời phỏng vấn phóng viên Thông tấn xã Việt Nam. (Ảnh: Việt Đức/TTXVN)

Đại sứ Philippines tại Việt Nam Francisco Noel R. Fernandez III cho biết, tại AIPA, Chủ tịch Hạ viện Philippines, với tư cách chủ nhà, mời lãnh đạo các nghị viện ASEAN dẫn dắt thảo luận một số chủ đề. Với Chủ tịch Quốc hội Việt Nam, chúng tôi đề nghị dẫn dắt thảo luận bốn nội dung: vai trò của các thể chế nghị viện trong ngăn ngừa và quản lý các thách thức về an ninh mạng lưới kết nối; vai trò của nghị viện trong thúc đẩy tăng trưởng bao trùm; vai trò của nghị viện trong tăng cường giao lưu, đóng góp của người dân; vai trò của nghị viện trong việc tạo điều kiện để phụ nữ lãnh đạo tham gia quản trị trí tuệ nhân tạo (AI).

Đại sứ Francisco Noel R. Fernandez III khẳng định ý kiến của Chủ tịch Quốc hội Việt Nam sẽ đóng góp vào nội dung thúc đẩy giao lưu nhân dân bởi Việt Nam thực hiện ba trụ cột đối ngoại là đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân, nên có nhiều kinh nghiệm trong kết nối nhân dân./.

(Vietnam+)