Tác phẩm "Đường Kách mệnh" của Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ đặt nền móng tư tưởng cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam mà còn tiếp tục soi sáng công cuộc xây dựng và phát triển đất nước trong thời đại mới.

Chủ tịch Hồ Chí Minh, Anh hùng giải phóng dân tộc Việt Nam, Nhà văn hóa kiệt xuất đã cống hiến trọn đời mình cho sự nghiệp giải phóng dân tộc và góp phần vào cuộc đấu tranh chung vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội.

Hành trình ra đi tìm đường cứu nước của Người cách đây 115 năm là một dấu mốc lịch sử trọng đại của dân tộc, mở ra bước ngoặt lịch sử đối với cách mạng Việt Nam, dẫn tới việc tìm ra con đường giải phóng dân tộc đúng đắn, đặt nền tảng cho những thắng lợi vĩ đại của dân tộc cũng như sự phát triển của đất nước ngày nay.

Bước ngoặt lịch sử

Theo Giám đốc Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch Lê Thị Phượng, vào ngày 5/6/1911, cách đây 115 năm, người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành rời bến cảng Nhà Rồng, bắt đầu hành trình tìm đường cứu nước.

Với tấm lòng yêu nước, thương dân, Người “muốn đi ra nước ngoài, xem nước Pháp và các nước khác; sau khi xem xét họ làm như thế nào, tôi sẽ trở về giúp đồng bào chúng ta.”

Sự lựa chọn hướng đi ấy mang tính lịch sử, nơi Người tìm ra nguồn sáng dẫn đường là chủ nghĩa Marx-Lenin, đưa cách mạng Việt Nam vượt qua những đêm trường tăm tối nhất trong tiến trình lịch sử dân tộc.

Nói về ý nghĩa lịch sử của sự kiện này, Phó Giáo sư-Tiến sỹ Dương Trung Ý, Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản khẳng định: "Sự kiện người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành (anh Ba) ra đi tìm đường cứu nước là một dấu mốc đặc biệt quan trọng, đánh dấu sự mở đầu cho một con đường cách mạng Việt Nam theo một con đường mới, một khuynh hướng mới.

Để rồi sau này khi tiếp cận với chủ nghĩa Marx-Lenin, Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã quyết định lựa chọn con đường cách mạng Việt Nam là theo con đường cách mạng cộng sản.

Nếu không có dấu mốc của sự kiện Bác ra đi tìm đường cứu nước năm 1911 đó, chúng ta sẽ không có hoặc rất khó có thể có giành độc lập dân tộc vào năm 1945; chúng ta cũng có thể rất khó có những cái thành tựu có ý nghĩa lịch sử trong quá trình lãnh đạo cách mạng, trong kháng chiến chống Pháp, kháng chiến chống Mỹ và trong các cuộc kháng chiến đấu tranh bảo vệ chủ quyền biên giới, bảo đảm độc lập toàn vẹn lãnh thổ của đất nước cũng như là thành tựu của công cuộc đời mới xây dựng phát triển đất nước hiện tại."

Theo các học giả, hơn một thế kỷ trôi qua, nhưng dấu mốc của hành trình bắt đầu từ Bến Nhà Rồng vẫn gợi mở nhiều giá trị lâu dài là lòng yêu nước chân chính gắn với tinh thần học hỏi từ thế giới; sức mạnh dân tộc gắn với sức mạnh thời đại; khát vọng đổi mới gắn với sự kiên định mục tiêu phụng sự Tổ quốc và nhân dân; bản lĩnh tự chủ đi cùng tinh thần đoàn kết và hợp tác quốc tế.

Quyết định ra đi tìm đường cứu nước của thanh niên Nguyễn Tất Thành năm 1911 là một lựa chọn mang tính lịch sử, mở ra bước ngoặt lịch sử đối với cách mạng Việt Nam, dẫn tới việc tìm ra con đường giải phóng dân tộc đúng đắn, đặt nền tảng cho những thắng lợi vĩ đại của dân tộc trong thế kỷ 20 cũng như sự phát triển của đất nước ngày nay.

Trong quá trình khảo nghiệm và tìm ra con đường cứu nước cho dân tộc Việt Nam, tác phẩm "Đường Kách mệnh" (1927) đánh dấu một giai đoạn mới trong nhận thức lý luận của Nguyễn Ái Quốc, góp phần phát triển sáng tạo nhiều vấn đề của chủ nghĩa Marx-Lenin, tạo lập tiền đề tư tưởng cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam vào mùa Xuân năm 1930.

Những chỉ dẫn của Nguyễn Ái Quốc trong tác phẩm không chỉ có giá trị lịch sử to lớn, còn tiếp tục mang ý nghĩa thời sự sâu sắc đối với sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước hiện nay. Đó là chiều sâu nhân văn, là giá trị bền vững và cũng là sức sống thời đại của tư tưởng Hồ Chí Minh.

Giá trị trường tồn của tác phẩm "Đường Kách mệnh"

Phó Giáo sư-Tiến sỹ Dương Trung Ý, Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản khẳng định, trong kho tàng lý luận cách mạng Việt Nam, "Đường Kách mệnh" của Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc là một tác phẩm có giá trị đặc biệt, đánh dấu bước chuyển biến căn bản trong nhận thức và tư duy chính trị về con đường cách mạng của dân tộc trong những thập niên đầu thế kỷ 20.

Không chỉ là cuốn sách lý luận đầu tiên truyền bá chủ nghĩa Marx-Lenin vào Việt Nam, chỉ ra con đường cứu nước đúng đắn cho dân tộc, tác phẩm còn đặt những viên gạch nền móng về chính trị, tư tưởng và tổ chức cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Giá trị nổi bật của "Đường Kách mệnh" không chỉ nằm ở việc xác định mục tiêu, lực lượng và phương pháp tiến hành cách mạng, sâu sắc hơn, tác phẩm đã luận giải một cách khoa học và thuyết phục về vai trò quyết định của chính đảng cách mạng đối với sự nghiệp giải phóng dân tộc.

Với luận điểm cốt lõi “trước hết phải có Đảng Kách mệnh,” Nguyễn Ái Quốc đã khẳng định một chân lý mang tính quy luật của cách mạng Việt Nam: muốn cách mạng thành công phải có một đảng chính trị tiên phong đủ bản lĩnh, trí tuệ và năng lực tổ chức để lãnh đạo nhân dân đấu tranh và dẫn dắt dân tộc đi tới mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội.

Cũng theo Phó Giáo sư-Tiến sỹ Dương Trung Ý, nhìn từ tác phẩm "Đường Kách mệnh," sứ mệnh của Đảng được thể hiện trên nhiều phương diện: là đội tiên phong của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và dân tộc Việt Nam; lãnh đạo sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội và giải phóng con người; dẫn đường và định hướng chiến lược cho sự phát triển của dân tộc bằng lý luận khoa học; tổ chức, huy động và phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc; đồng thời gắn cách mạng Việt Nam với cách mạng thế giới, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại.

Lịch sử gần một thế kỷ lãnh đạo cách mạng Việt Nam cho thấy sứ mệnh của Đảng không ngừng được bổ sung và phát triển cùng với yêu cầu của dân tộc và thời đại.

Nếu trong thế kỷ 20, trọng tâm sứ mệnh lịch sử của Đảng là lãnh đạo nhân dân giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước và bảo vệ Tổ quốc thì đến thế kỷ 21, trọng tâm ấy đã được nâng lên một tầm vóc mới: lãnh đạo công cuộc kiến tạo phát triển quốc gia, hiện thực hóa khát vọng xây dựng nước Việt Nam hùng cường, phồn vinh và hạnh phúc.

Trong bối cảnh hiện nay, sứ mệnh của Đảng trước hết là lãnh đạo công cuộc đổi mới mô hình phát triển, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh làm động lực tăng trưởng chủ yếu. Đảng phải lãnh đạo xây dựng nền kinh tế dựa trên tri thức, thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế số, xã hội số và tận dụng hiệu quả các thành tựu công nghệ mới.

Cùng với phát triển kinh tế, Đảng có sứ mệnh tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân; lãnh đạo giữ vững độc lập, chủ quyền và bảo vệ lợi ích quốc gia-dân tộc trong môi trường quốc tế đầy biến động; xây dựng đội ngũ cán bộ vừa có bản lĩnh chính trị và đạo đức cách mạng, vừa phải có tư duy đổi mới, năng lực quản trị hiện đại, tầm nhìn chiến lược và khả năng thích ứng với những biến đổi nhanh chóng của thời đại…

Phó Giáo sư-Tiến sỹ Dương Trung Ý cho rằng, nhìn từ "Đường Kách mệnh," có thể khẳng định sứ mệnh lịch sử của Đảng Cộng sản Việt Nam thực chất là sứ mệnh dẫn dắt dân tộc trên hành trình không ngừng khẳng định, mở rộng và phát triển các giá trị độc lập, tự do, hạnh phúc của nhân dân.

Từ giải phóng dân tộc đến kiến tạo phát triển đất nước; từ giành chính quyền đến nâng cao chất lượng quản trị quốc gia; từ xây dựng, bảo vệ Tổ quốc đến nâng tầm vị thế đất nước, mọi bước tiến của dân tộc đều gắn liền với năng lực lãnh đạo, năng lực cầm quyền và năng lực tự đổi mới của Đảng.

Theo Giáo sư-Tiến sỹ Lê Văn Lợi, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, "Đường Kách mệnh" - như chính tên gọi của nó, đóng vai trò là cuốn cẩm nang, “chỉ đường dẫn lối” cho những người Việt Nam yêu nước đương thời trong công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc.

Thông qua tác phẩm, Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã khẳng định vai trò then chốt của lý luận đối với sự phát triển của phong trào cách mạng nói chung và cách mạng Việt Nam nói riêng.

Giáo sư-Tiến sỹ Lê Văn Lợi nhấn mạnh, Đại hội XIV của Đảng đã diễn ra hết sức tốt đẹp, mở ra một kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình phát triển giàu mạnh, thịnh vượng của dân tộc, với hai mục tiêu 100 năm: đến năm 2030 đưa nước ta trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao.

Trong bối cảnh mới, "Đường Kách mệnh" vẫn còn nguyên giá trị lý luận và thực tiễn, cần được vận dụng và phát huy trên nhiều phương diện trong công cuộc đổi mới hiện nay.

Giáo sư-Tiến sỹ Lê Văn Lợi khẳng định, "Đường Kách mệnh" không chỉ có ý nghĩa lịch sử, còn mang ý nghĩa thời đại sâu sắc, đặc biệt đối với công tác lý luận của Đảng trong giai đoạn hiện nay.

Việc tiếp tục nghiên cứu, vận dụng sáng tạo và phát huy những giá trị lý luận của tác phẩm sẽ góp phần củng cố nền tảng tư tưởng của Đảng, tăng cường niềm tin của nhân dân vào công cuộc đổi mới đất nước, đồng thời tạo cơ sở lý luận và động lực tinh thần cho khát vọng xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội./.