Syria trở thành mắt xích quan trọng trong tuyến vận tải tránh eo biển Hormuz

Sau khi chính quyền cựu Tổng thống Bashar Al-Assad sụp đổ hồi tháng 12/2024 và phương Tây dỡ bỏ lệnh trừng phạt, các nước vùng Vịnh nhanh chóng hỗ trợ Syria về ngoại giao, tài chính và hạ tầng.

Một liên danh gồm các công ty lớn từ Saudi Arabia, Qatar và Kuwait đã bắt đầu công việc tái thiết mạng lưới đường bộ chính của Syria. Động thái này diễn ra khi Syria trở thành trọng tâm trong các kế hoạch khu vực nhằm tìm đường tránh eo biển Hormuz.

Bộ trưởng Giao thông vận tải Syria Yarub Badr cho biết liên danh này đã sửa chữa một đoạn trên tuyến cao tốc Bắc-Nam (được gọi là M5) ở phía Nam Damascus.

Liên danh gồm Combined Group Contracting Company (Kuwait), Al Rawaf Contracting Company (Saudi Arabia), cùng Al Jaber Group và Al Mohannadi Group (Qatar). Ông Badr cho hay một phần chi phí sẽ lấy từ khoản ngân sách 670 triệu USD mà chính phủ phân bổ cho hạ tầng đường bộ trong 3 năm.

Phát biểu bên lề Hội nghị đầu tư EU-Jordan gần Biển Chết hôm 19/11, ông Badr khẳng định đây sẽ là một cuộc cải tạo toàn diện. Theo ông, sau khi nâng cấp, tuyến M5 sẽ có hệ thống chiếu sáng, biển báo và lan can an toàn đạt tiêu chuẩn quốc tế. Hai tuyến nhánh từ M5 dẫn tới các cửa khẩu Bab al-Hawa và Bab al-Salama cũng sẽ được khôi phục.

Tuyến M5 trải dài từ biên giới Jordan-Syria đến Damascus, tiếp tục chạy về phía Bắc qua các thành phố Homs, Hama và Aleppo, rồi hướng tới biên giới Thổ Nhĩ Kỳ. Tuyến đường này cũng kết nối với cao tốc M4 - trục đường chính từ Aleppo đến thành phố cảng Latakia.

Trước đây, đây từng là tuyến đường huyết mạch cho hoạt động vận chuyển container từ châu Âu đến Trung Đông, nhưng đã hư hại do xung đột và bị bỏ bê hàng thập niên trước đó.

Sau khi chính quyền cựu Tổng thống Bashar Al-Assad sụp đổ hồi tháng 12/2024 và phương Tây dỡ bỏ lệnh trừng phạt, các nước vùng Vịnh nhanh chóng hỗ trợ Syria về ngoại giao, tài chính và hạ tầng.

Tháng 4/2026, Syria, Thổ Nhĩ Kỳ và Jordan nhất trí phát triển tuyến vận tải Bắc-Nam gồm đường cao tốc hiện đại, dự kiến kết nối với mạng lưới đường sắt của Saudi Arabia. Riyadh cho biết nghiên cứu khả thi dự án đường sắt sẽ hoàn tất vào cuối năm nay.

Nếu được triển khai, hàng hóa có thể đi thẳng bằng đường bộ sang châu Âu, hoặc qua các cảng của Syria và Thổ Nhĩ Kỳ để tới châu Âu và các khu vực xa hơn. Ông Badr nhận định đường bộ là hạ tầng có thể khôi phục nhanh nhất, còn đường sắt cần nhiều thời gian hơn. Ngân hàng Thế giới dự kiến cấp 200 triệu USD để sửa các đoạn đường sắt hư hại nặng nhất.

Về phía UAE, hai nước đã tổ chức diễn đàn doanh nghiệp song phương đầu tiên tại Damascus hồi tháng 5/2026. Cùng tháng, đại diện UAE và Tập đoàn Cảng Abu Dhabi thảo luận với Syria về tuyến đường nối UAE với Syria qua Iraq.

Tuyến đường qua Syria đã trở thành tâm điểm chú ý sau khi Iran phong tỏa eo biển Hormuz, gây ảnh hưởng đến nguồn cung hàng hóa trên toàn cầu. Syria đang nỗ lực thu hút đầu tư nhằm tái thiết nền kinh tế vốn đã bị tàn phá sau 13 năm xung đột./.

(TTXVN/Vietnam+)