Sửa 7 luật về văn hóa, thể thao và du lịch: Trao quyền, giảm thủ tục, rõ trách nhiệm
Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung 7 luật về văn hóa, thể thao, du lịch; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục, chuyển tiền kiểm sang hậu kiểm, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp.
Phân cấp, phân quyền không chỉ là chuyển thẩm quyền giải quyết công việc từ cấp này sang cấp khác, mà còn đòi hỏi thay đổi phương thức quản lý, giảm những thủ tục không còn cần thiết và xác định rõ trách nhiệm của cơ quan thực thi. Đây là định hướng xuyên suốt trong dự án Luật sửa đổi, bổ sung 7 luật thuộc lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch vừa được Quốc hội thông qua tại phiên họp sáng 21/11, ngày làm việc cuối của Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI.
Trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự án Luật, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh nhấn mạnh mục tiêu rà soát, hoàn thiện các quy định là: “Tháo gỡ khó khăn, vướng mắc từ thực tiễn, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp trong lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch.”
Đáng chú ý, đối với lĩnh vực du lịch, Bộ trưởng cho biết việc xây dựng các nhóm chính sách then chốt, trọng tâm, có tính nền tảng nhằm tháo gỡ điểm nghẽn, đồng thời tạo cơ chế đủ mạnh để khơi thông, huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn.
Theo Bộ trưởng, đến thời điểm trình Quốc hội xem xét, thông qua, dự thảo Luật sau tiếp thu, chỉnh lý đã đạt được sự thống nhất cao giữa Chính phủ và Ủy ban Thường vụ Quốc hội; các mục tiêu đặt ra trong quá trình xây dựng dự án Luật đã đạt được.
Phân cấp, phân quyền thực chất
Một trong những nội dung xuyên suốt của Luật sửa đổi, bổ sung 7 luật là điều chỉnh thẩm quyền giải quyết công việc theo hướng tăng tính chủ động cho bộ, ngành và chính quyền địa phương.
Đối với Luật Thể dục, thể thao, một số thẩm quyền quyết định được chuyển từ Thủ tướng Chính phủ cho Bộ trưởng quản lý ngành, lĩnh vực. Đáng chú ý, thẩm quyền quyết định tổ chức các giải thi đấu vô địch, vô địch trẻ cấp khu vực, châu lục và thế giới tổ chức tại Việt Nam được chuyển từ Thủ tướng Chính phủ cho Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.
Với Luật Du lịch, thẩm quyền công nhận điểm du lịch và thu hồi quyết định công nhận điểm du lịch được chuyển từ Ủy ban nhân dân cấp tỉnh cho cơ quan chuyên môn về du lịch cấp tỉnh. Thẩm quyền công nhận khu du lịch quốc gia nằm trên địa bàn từ hai đơn vị hành chính cấp tỉnh trở lên được chuyển từ Thủ tướng Chính phủ cho Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

Dự thảo đồng thời bỏ các quy định về hồ sơ, trình tự, thủ tục giải quyết hành chính tại luật, giao Chính phủ quy định chi tiết; sửa đổi điều kiện kinh doanh dịch vụ lữ hành nội địa và điều kiện cấp thẻ hướng dẫn viên du lịch nội địa.
Ở lĩnh vực di sản văn hóa, việc phân cấp được thực hiện đối với cả thẩm quyền quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản. Thẩm quyền phê duyệt đề án, dự án bảo vệ và phát huy giá trị di sản tư liệu thuộc các danh mục của UNESCO được phân cấp cho bộ trưởng, người đứng đầu cơ quan trung ương và chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.
Một số thẩm quyền trước đây thuộc cấp huyện cũng được điều chỉnh xuống cấp xã, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Đối với các cụm di tích quốc gia, di tích quốc gia và di tích cấp tỉnh, cơ quan chuyên môn về văn hóa cấp tỉnh được giao xác nhận trước khi lập dự án theo quy định.
Chuyển mạnh sang hậu kiểm
Không chỉ điều chỉnh thẩm quyền, dự án Luật còn sửa đổi phương thức quản lý theo hướng giảm các thủ tục hành chính, tăng trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong quá trình hoạt động.
Đối với Luật Thư viện, dự thảo làm rõ chức năng, nhiệm vụ của thư viện cấp tỉnh và thư viện cấp xã; chuyển thẩm quyền tiếp nhận thông báo về hoạt động thư viện từ Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và Ủy ban nhân dân cấp xã. Cùng với đó là chuyển mạnh từ cơ chế tiền kiểm sang hậu kiểm.
Trong lĩnh vực điện ảnh, các quy định về sản xuất phim sử dụng ngân sách nhà nước được hoàn thiện. Hoạt động phổ biến phim trên không gian mạng được điều chỉnh theo hướng tăng trách nhiệm của chủ thể phổ biến phim, đồng thời làm rõ trách nhiệm của doanh nghiệp viễn thông và cơ quan quản lý nhà nước trong kiểm soát, ngăn chặn, xử lý phim vi phạm pháp luật.
Thẩm quyền cấp phép tổ chức liên hoan phim, liên hoan phim chuyên ngành, chuyên đề, giải thưởng phim hoặc đợt chiếu phim có yếu tố nước ngoài cũng được chuyển từ Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.

Gỡ thủ tục, mở đường hoạt động
Ở lĩnh vực quảng cáo, dự thảo bãi bỏ quy định cơ quan báo nói, báo hình phải đệ trình cấp giấy phép riêng khi sản xuất kênh, chương trình chuyên quảng cáo; đồng thời bãi bỏ các quy định, nội dung liên quan đến quy hoạch quảng cáo ngoài trời tại Luật Quảng cáo.
Đối với Luật Báo chí, dự thảo bổ sung các trường hợp thay đổi nội dung ghi trong giấy phép hoạt động báo chí theo hướng chuyển từ cơ chế xin chấp thuận sang cơ chế thông báo với cơ quan quản lý nhà nước về báo chí.
Những điều chỉnh này hướng tới giảm yêu cầu về thủ tục trong hoạt động của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, đồng thời thay đổi cách thức quản lý đối với từng lĩnh vực cụ thể.
Việc sửa đổi đồng thời 7 luật thể hiện yêu cầu rà soát, hoàn thiện pháp luật theo hướng đồng bộ, giảm tầng nấc thủ tục và phân định lại thẩm quyền quản lý. Khi quyền hạn được chuyển giao, yêu cầu đặt ra là trách nhiệm thực thi cũng phải được xác định rõ, bảo đảm các quy định mới thực sự tạo thuận lợi cho hoạt động văn hóa, thể thao, du lịch và đời sống của người dân, doanh nghiệp./.
