Mặc dù công tác chi trả đền bù vẫn đang được triển khai, song hiện còn hàng trăm hộ dân bức xúc khi chưa nhận được phương án giải quyết thỏa đáng, dẫn đến những kiến nghị kéo dài tại địa phương.

Quá trình thi công Dự án thành phần đoạn Quảng Ngãi-Hoài Nhơn thuộc Dự án xây dựng công trình đường bộ cao tốc Bắc-Nam phía Đông đã làm xuất hiện tình trạng rạn nứt, hư hỏng tại nhiều nhà dân dọc tuyến đoạn qua phường Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi.

Mặc dù công tác chi trả đền bù vẫn đang được triển khai, song hiện còn hàng trăm hộ dân bức xúc khi chưa nhận được phương án giải quyết thỏa đáng, dẫn đến những kiến nghị kéo dài tại địa phương.

Dự án thành phần đoạn Quảng Ngãi-Hoài Nhơn là công trình giao thông trọng điểm quốc gia. Tuy nhiên, trong quá trình thi công, việc nổ mìn và sử dụng máy móc thiết bị hạng nặng đã gây ảnh hưởng trực tiếp đến kết cấu hạ tầng nhà ở của người dân sống lân cận.

Đến nay, tình trạng bất cập trong việc phân định phạm vi ảnh hưởng và áp giá đền bù đang khiến nhiều hộ dân tại phường Đức Phổ không khỏi lo lắng.

Ghi nhận tại tổ dân phố Hiển Lâm, phường Đức Phổ, căn nhà của gia đình ông Võ Hữu Hương hiện xuất hiện dày đặc các vết nứt sau khi đơn vị thi công triển khai dự án. Điều đáng nói, dù nhà bên cạnh được đền bù, căn nhà của ông lại nằm ngoài danh sách chi trả do quy định giới hạn khoảng cách của chủ đầu tư.

Theo quy định của Ban Quản lý dự án 2 (thuộc Bộ Xây dựng - chủ đầu tư), phạm vi xem xét bồi thường thiệt hại được giới hạn trong khoảng cách 90m đối với gói thầu XL01 và 100m đối với gói thầu XL02.

Khoảng cách này do chủ đầu tư thuê đơn vị tư vấn độc lập xác định, sau đó lấy ý kiến các sở, ngành liên quan để ban hành áp dụng.

Ông Võ Hữu Hương chia sẻ: “Dù nhà tôi xây dựng đã nhiều năm, trước đây cũng có vài vết nứt tường nhỏ, nhưng qua quan sát hàng ngày, tôi phát hiện có thêm nhiều vết nứt mới. Các vết nứt nhỏ ngày càng lớn, kéo dài. Tình trạng này bắt đầu xuất hiện kể từ khi đơn vị thi công cao tốc tiến hành nổ mìn. Tuy nhiên, phía chủ đầu tư thông báo nhà tôi nằm ngoài khoảng cách quy định nên không được xem xét đền bù.”

Tương tự, ngôi nhà được xây dựng từ năm 2016 của bà Trương Thị Màu, tổ dân phố Hiển Lâm cũng đang chịu chung số phận với hàng loạt vết nứt lớn nhỏ, có những chỗ đặc biệt nghiêm trọng.

Bà Màu kiến nghị các cơ quan chức năng cần khảo sát thực tế thay vì chỉ áp dụng cứng nhắc các thông số khoảng cách, bởi trên thực tế, có nhiều trường hợp nhà gần khu vực thi công nhưng mức độ hư hỏng lại nhẹ hơn những ngôi nhà cách xa hơn 100m.

Giải thích về cơ sở pháp lý của vấn đề này, ông Đỗ Ngọc Thìn, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Đức Phổ cho biết qua tìm hiểu của địa phương, hệ thống pháp luật hiện nay chưa có quy định cụ thể về khoảng cách hay phạm vi ảnh hưởng cố định của hoạt động thi công công trình đối với các hộ dân xung quanh. Việc áp đặt khoảng cách từ phía đơn vị tư vấn được thuê tính toán đã vô tình tạo ra sự bất hợp lý giữa thực tế tổn thất và lý thuyết tính toán.

Không chỉ những hộ dân nằm ngoài phạm vi bồi thường gặp khó khăn, ngay cả các gia đình thuộc diện được đền bù cũng tỏ ra không đồng thuận với mức áp giá của chủ đầu tư.

Điển hình là trường hợp của chị Hà Thị Hoa, tổ dân phố An Thọ. Căn nhà của gia đình chị bị tổn hại rất nặng, vết nứt ngang dọc chằng chịt khiến nước mưa theo tường tràn trực tiếp vào nhà.

Tuy nhiên, sau khi kiểm tra, cơ quan chức năng thông báo mức bồi thường chỉ hơn 70 triệu đồng. Chị Hoa khẳng định, với kinh phí bồi thường trên, gia đình hoàn toàn bất lực trong việc sửa chữa lại nguyên trạng ngôi nhà như trước. Chị đề nghị chủ đầu tư và đơn vị thi công phải nâng mức hỗ trợ sát với giá trị thiệt hại thực tế, hoặc trực tiếp cử đơn vị chuyên môn đến khắc phục, hoàn trả nguyên trạng công trình.

Theo số liệu báo cáo, tính đến nay, chủ đầu tư đã thực hiện bồi thường, khắc phục cho hơn 1.700 căn nhà bị nứt, hư hỏng do quá trình thi công gây ra.

Tuy nhiên, hiện vẫn còn hơn 240 căn nhà đã lập hồ sơ nhưng chưa được chi trả. Ngoài ra, còn hàng trăm căn nhà khác ghi nhận bị hư hỏng trên thực tế nhưng chưa có cơ sở pháp lý để giải quyết dứt điểm.

Trước tình hình khiếu nại gia tăng, Ủy ban nhân dân phường Đức Phổ đã nhiều lần tổ chức các buổi đối thoại, làm việc liên ngành giữa chủ đầu tư, nhà thầu thi công và đại diện các tổ dân phố nhằm xem xét, giải quyết kiến nghị của người dân. Dù vậy, đến nay các bên vẫn chưa thống nhất được phương án tối ưu để tháo gỡ điểm nghẽn này.

Ông Đỗ Ngọc Thìn, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Đức Phổ, nhấn mạnh: “Chính quyền địa phương đã yêu cầu chủ đầu tư cùng với các bên liên quan phải có trách nhiệm rà soát kỹ lưỡng, xây dựng phương án giải quyết thỏa đáng, dứt điểm cho người dân, tuyệt đối tránh để người dân chịu thiệt thòi do dự án đi qua.”

Đến thời điểm hiện tại, nhu cầu được xem xét, đánh giá lại mức độ thiệt hại của hàng trăm hộ dân tại khu vực Dự án thành phần đoạn Quảng Ngãi-Hoài Nhơn là vô cùng cấp thiết. Việc các cơ quan chức năng sớm vào cuộc rà soát một cách khách quan, thấu tình đạt lý và đưa ra giải pháp xử lý linh hoạt sẽ là chìa khóa then chốt nhằm bảo đảm quyền lợi chính đáng cho người dân, ổn định tình hình an ninh trật tự tại địa phương và đưa dự án trọng điểm về đích đúng tiến độ đề ra./.