Hội thảo tại Thành phố Hồ Chí Minh đề xuất giải pháp phân cấp, chuẩn hóa pháp lý để xây dựng chính quyền số hiệu quả, hiện đại và minh bạch.

Tại hội thảo “Thực trạng và giải pháp hoàn thiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước trong kỷ nguyên mới” diễn ra tại Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 12/6, các chuyên gia, nhà nghiên cứu đã gợi ý, đề xuất nhiều giải pháp về phân cấp, phân quyền cho chính quyền địa phương, cũng như chuẩn hóa khung pháp lý nền tảng cho chính quyền số, nhằm xây dựng chính quyền tinh gọn, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả.

Sự kiện do Trường Đại học Kinh tế-Luật (Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh) phối hợp với Viện Chiến lược và Khoa học pháp lý (Bộ Tư pháp) tổ chức.

Hội thảo nhằm góp thêm những luận cứ khoa học có giá trị phục vụ trực tiếp cho việc xây dựng và triển khai Chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới; góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam hiện đại, hiệu lực, hiệu quả.

Nhắc lại quan điểm Đại hội XIV của Đảng với những điểm mới nổi bật về thể chế, Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Thị Tuyết Mai, Phó giám đốc Học viện Chính trị khu vực 2, nhấn mạnh thể chế là “đột phá của đột phá,” lấy thực thi làm thước đo, đưa thể chế trở thành lợi thế cạnh tranh quốc gia; xây dựng nền quản trị quốc gia hiện đại, chuyển mạnh từ tư duy quản lý hành chính sang kiến tạo phát triển; xác định rõ “đúng vai” trong cơ chế lãnh đạo.

Tuy hệ thống pháp luật về phân cấp, phân quyền hiện đã có bước chuyển mạnh nhưng cần tiếp tục xây dựng đáp ứng đồng thời nhiều tiêu chí để hoàn thiện.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Thị Tuyết Mai, yêu cầu của sự phát triển, kỷ nguyên mới đó là phân cấp, phân quyền thực hiện bởi tư duy quản trị quốc gia hiện đại, quản trị địa phương hiện đại; do vậy cần tiếp tục đổi mới tư duy, khắc phục độ “vênh” nhận thức từ thời kỳ chính quyền địa phương 3 cấp sang chính quyền địa phương 2 cấp. Đây không phải là sự thay đổi về con số mà là sự thay đổi về chất trong quản trị hiện đại.

Phân cấp, phân quyền cần triệt để, thực chất, theo cơ chế đặc thù, vượt trội như quy định tại Luật Thủ đô 2026 và dự thảo Luật Đô thị đặc biệt cho Thành phố Hồ Chí Minh...

Với góc nhìn tổ chức chính quyền địa phương trong bối cảnh chuyển đổi số, Tiến sỹ Trần Thị Lệ Thu, Trường Đại học Kinh tế-Luật (Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh), nêu rõ để kiến tạo “ngôi nhà chính quyền số,” giải pháp hàng đầu là chuẩn hóa khung pháp lý nền tảng, ưu tiên tập trung sửa đổi Luật Tổ chức chính quyền địa phương, bổ sung khẩn cấp khái niệm chính thức về “chính quyền số,” nguyên tắc vận hành chính quyền số, quản trị dữ liệu địa phương; trao quyền chủ động tối đa cho địa phương trong vận hành số; tăng cường trách nhiệm giải trình; sử dụng chính công nghệ để kiểm soát quyền lực chéo.

“Chuyển đổi số không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu tất yếu để sinh tồn và phát triển. Chính quyền địa phương phải giữ vai trò trung tâm trong hành trình phục vụ người dân, chuyển từ thụ động sang chủ động kiến tạo. Sự đồng bộ giữa pháp luật-hạ tầng số-con người là chìa khóa duy nhất để xây dựng chính quyền số hiện đại, hiệu quả và minh bạch,” Tiến sỹ Trần Thị Lệ Thu nhấn mạnh.../.