Giải quyết bài toán nhân sự sau sáp nhập như thế nào, việc bố trí nhiệm vụ cho các hiệu phó, đặc biệt là cho hàng chục nghìn nhân viên trường học là vấn đề được các địa phương đề nghị được hướng dẫn.

Sáp nhập trường học là vấn đề được nhiều đại biểu tập trung thảo luận tại Hội nghị Giám đốc Sở Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo năm 2026 vừa được Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức tại Phú Thọ trong hai ngày 23 và 24/7.

Theo yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ, các địa phương phải đảm bảo giảm tối thiểu 30% đầu mối hành chính, trong đó khu vực thuận lợi giảm khoảng 50% đầu mối cơ sở giáo dục công lập so với thời điểm 1/7/2025. Thời gian hoàn thành trước ngày 30/8. Mô hình vận hành trường nhiều phân hiệu hoặc trường liên cấp.

Tuy nhiên, từ thực tiễn triển khai tại các địa phương, lãnh đạo các sở giáo dục và đào tạo cho hay có nhiều vấn đề vướng mắc nảy sinh.

Giải bài toán nhân sự

Đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo cho hay ngành giáo dục sẽ giảm trên 11.000 trường. Sau sắp xếp, dự kiến trên 20.000 cán bộ quản lý sẽ được điều chuyển, sắp xếp lại; trong đó khoảng 11.000 người được bố trí làm giáo viên trực tiếp đứng lớp.

Ông Đỗ Minh Tâm, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lào Cai đề xuất nên quy định số lượng điểm trường. “Chẳng hạn sáp nhập ba trường, số điểm trường tăng lên. Nếu như số lượng điểm trường quá lớn, công tác quản lý sẽ rất khó khăn,” ông Tâm nói.

Cùng quan tâm đến vấn đề này, ông Tạ Việt Hùng - Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Bắc Ninh cho hay sắp xếp trường học là nhiệm vụ trọng tâm trong công tác chuẩn bị cho năm học mới.

Tuy nhiên, ông Hùng cho rằng cần có định nghĩa rõ hơn cho các khái niệm. Hiện các trường đã có nhiều điểm trường, khi sáp nhập các trường thì thế nào gọi là điểm trường, thế nào gọi là điểm trường lẻ, thế nào gọi là phân hiệu?

Bên cạnh đó là vấn đề nhân sự. Ông Hùng nêu ví dụ như mỗi trường được bao nhiêu cấp phó, tính toán điểm trường ra sao?

"Bắc Ninh đang xây dựng kế hoạch với mục tiêu phấn đấu giảm khoảng 50% đầu mối quản lý hành chính. Chúng tôi rất cần có hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo liên quan đến xử lý các vấn đề liên quan đến cán bộ,” ông Tạ Việt Hùng nói.

“Hiệu phó sau khi chuyển đổi có thể làm giáo viên, nhưng nhân viên hành chính thì không biết bố trí thế nào? Nếu không có hướng dẫn sẽ rất khó xử lý,” ông Hùng chia sẻ.

Vấn đề xử lý cán bộ dôi dư, chuyển đổi đối với các cán bộ cấp phó và nhân viên hành chính cũng là nội dung được nhiều đại biểu quan tâm.

Ông Nguyễn Tiến Dũng, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Ninh Bình cho hay tỉnh đã giảm 152 đầu mối và thời gian tới dự kiến tiếp tục giảm trên 50%. Theo đó, Ninh Bình sẽ giảm khoảng 900 đầu mối, mỗi đầu mối đều có kế toán, thủ quỹ, văn thư. “Khoảng 2.700 vị trí này bố trí như thế nào là một bài toán rất khó. Mong Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với các ban, ngành làm có hướng dẫn cụ thể,” ông Dũng nói.

Ông Dũng cũng cho rằng cần có hướng dẫn về tiêu chí lựa chọn hiệu trưởng xứng tầm với yêu cầu mới. Cùng quan tâm đến vấn đề này, bà Lê Thị Bích Liên, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Lâm Đồng cho hay sau sáp nhập, quy mô trường tăng lên, đòi hỏi hiệu trưởng trong giai đoạn mới phải có năng lực tổ chức, điều hành và kỹ năng quản trị tốt hơn. Theo đó, bà Liên đề xuất Bộ Giáo dục và Đào tạo có văn bản hướng dẫn và tổ chức tập huấn kỹ năng quản trị cho hiệu trưởng ở tất cả các cấp học.

Cần tiếp tục đầu tư

Bên cạnh giải quyết nhân sự, vấn đề được các sở giáo dục băn khoăn là đầu tư nguồn lực cơ sở vật chất và đội ngũ giáo viên sau sáp nhập.

Ông Nguyễn Tiến Dũng cho hay Ninh Bình đang thiếu khoảng 4.000 biên chế so với trước đây. Theo đó, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Ninh Bình kiến nghị kiến nghị giữ nguyên định mức giáo viên để địa phương có cơ sở cân đối ngân sách, bảo đảm chất lượng đội ngũ.

Từ thực tiễn địa phương, ông Dũng cũng cho rằng sau sáp nhập, các điểm trường vẫn cần được đầu tư cơ sở vật chất, thiết bị dạy học tương xứng với nhu cầu. Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Ninh Bình bày tỏ băn khoăn lo lắng về việc sau khi sáp nhập, việc đầu tư cơ sở vật chất sẽ tính theo trường, không tính theo điểm trường trong khi mỗi xã có một trường nhưng gồm 3 điểm trường, quy mô bằng ba trường trước đây. Ba điểm trường vẫn cần 3 nhà đa năng, cần 3 thư viện mới đảo bảo điều kiện dạy và học.

Ông Dũng cho hay Sở Giáo dục và Đào tạo Ninh Bình đã tham mưu với tỉnh việc sau khi sáp nhập, các trường trở thành điểm trường vẫn phải đảm bảo được đầu tư cơ sở vật chất trang thiết bị như một trường trước đây.

Ông Dũng cũng đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo khi đánh giá, công nhận trường đạt chuẩn quốc gia cần tính đến điều kiện của các điểm trường, không chỉ căn cứ vào trường chính./.