9 thành viên sáng lập Ngân hàng Quốc phòng, An ninh và Khả năng chống chịu (DSRB) sẽ xây dựng cơ chế hoạt động của ngân hàng trước khi chính thức đưa vào vận hành trong năm 2027.

9 quốc gia đã nhất trí tham gia thành lập Ngân hàng Quốc phòng, An ninh và Khả năng chống chịu (DSRB) nhằm hỗ trợ huy động nguồn vốn cho quá trình tăng cường năng lực quốc phòng của các nước phương Tây.

Tuy nhiên, việc nhiều nền kinh tế và cường quốc quân sự hàng đầu châu Âu chưa tham gia đang đặt ra câu hỏi về quy mô và hiệu quả của sáng kiến này.

Bên lề Hội nghị thượng đỉnh Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) tại Ankara (Thổ Nhĩ Kỳ), Thủ tướng Canada Mark Carney công bố 9 thành viên sáng lập DSRB gồm Canada, Albania, Bỉ, Hy Lạp, Latvia, Luxembourg, Romania, Thổ Nhĩ Kỳ và Ukraine.

Các nước này sẽ xây dựng cơ chế hoạt động của ngân hàng trước khi chính thức đưa vào vận hành trong năm 2027.

Ý tưởng thành lập DSRB được một nhóm cựu cố vấn NATO, chuyên gia quân sự và tài chính đề xuất từ năm 2024. Ngân hàng dự kiến đặt trụ sở chính tại Canada và mở một trung tâm hoạt động tại Luxembourg.

Theo đề xuất, DSRB sẽ huy động vốn từ các nước thành viên, hướng tới xếp hạng tín nhiệm AAA để có thể vay vốn với chi phí thấp trên thị trường quốc tế. Nguồn vốn này sau đó sẽ được cho các chính phủ và doanh nghiệp quốc phòng vay lại hoặc cung cấp các khoản bảo lãnh tín dụng, qua đó hỗ trợ mở rộng năng lực sản xuất quốc phòng. Mục tiêu của DSRB là huy động khoảng 100 tỷ bảng Anh (khoảng 135 tỷ USD) cho các dự án quốc phòng.

Sáng kiến ra đời trong bối cảnh các nước NATO cam kết nâng chi tiêu quốc phòng lên mức tương đương 5% GDP vào năm 2035. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp quốc phòng, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ, vẫn gặp khó khăn trong tiếp cận nguồn vốn khi nhiều ngân hàng thương mại còn thận trọng với lĩnh vực này.

Một số định chế tài chính lớn như JPMorgan, Deutsche Bank, Commerzbank và ING cùng các ngân hàng lớn của Canada đã bày tỏ ủng hộ dự án. Dù vậy, đến nay chưa có nền kinh tế thuộc Nhóm các nước Công nghiệp phát triển (G7) nào ngoài Canada tham gia DSRB. Các cường quốc quốc phòng châu Âu như Anh, Đức và Pháp vẫn đứng ngoài sáng kiến. Theo các chuyên gia, điều này có thể hạn chế đáng kể khả năng huy động vốn và ảnh hưởng của ngân hàng trong tương lai.

Đức hiện mới tham gia với tư cách quan sát viên, trong khi Canada cho biết đang tiếp tục trao đổi với Hàn Quốc về khả năng gia nhập. Một trong những nguyên nhân khiến một số nước châu Âu chưa tham gia là Anh đang thúc đẩy một sáng kiến riêng mang tên Cơ chế Quốc phòng Đa phương (MDM) cùng Hà Lan, Phần Lan và Ba Lan.

Khác với DSRB đóng vai trò là một tổ chức tài chính, MDM hướng tới cơ chế mua sắm quốc phòng chung và dự trữ trang thiết bị, qua đó giúp các nước thành viên giảm chi phí và không phải ghi nhận toàn bộ khoản chi vào ngân sách quốc gia.

Theo Canada, DSRB vẫn để ngỏ khả năng kết nạp thêm thành viên. Quyết định của các nền kinh tế lớn ở châu Âu trong thời gian tới sẽ có ý nghĩa quan trọng đối với việc DSRB có thể trở thành một trụ cột tài chính mới cho quốc phòng phương Tây hay chỉ dừng ở quy mô hạn chế./.