Rà soát, điều chỉnh chương trình đào tạo lĩnh vực công nghệ chiến lược
Nội dung rà soát gồm mục tiêu, chuẩn đầu ra; cấu trúc và nội dung chương trình; phương pháp đào tạo và đánh giá; đo lường chuẩn đầu ra; mức độ cập nhật các công nghệ mới...
Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa có công văn gửi các đại học, học viện, trường đại học, các viện nghiên cứu có đào tạo trình độ tiến sỹ về việc rà soát, điều chỉnh và xây dựng chương trình đào tạo nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược.
Theo đó, Bộ yêu cầu các cơ sở đào tạo rà soát, điều chỉnh và phát triển các chương trình đào tạo trong các lĩnh vực STEM; vi mạch bán dẫn; công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn; an ninh mạng; công nghệ lõi, công nghệ chiến lược và các lĩnh vực công nghệ cao khác.
Nội dung rà soát gồm mục tiêu, chuẩn đầu ra; cấu trúc và nội dung chương trình; phương pháp đào tạo và đánh giá; đo lường chuẩn đầu ra chương trình đào tạo; mức độ cập nhật các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, tự động hóa, dữ liệu và an ninh mạng.
Trên cơ sở kết quả rà soát, các cơ sở đào tạo điều chỉnh, cập nhật chương trình theo hướng tăng cường tích hợp liên ngành, xuyên ngành; bổ sung các học phần về công nghệ mới, công nghệ lõi; tăng tỷ trọng thực hành, dự án, học tập gắn với nghiên cứu và doanh nghiệp; đặt hàng các doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp đầu tư nước ngoài và doanh nghiệp công nghệ tham gia đào tạo, đánh giá sinh viên tốt nghiệp; xây dựng chương trình đào tạo giảng dạy bằng tiếng Anh.
Các cơ sở đào tạo xây dựng mới các chương trình đào tạo trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược, đặc biệt là thiết kế, chế tạo vi mạch bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và khoa học dữ liệu, an ninh mạng; các công nghệ lõi phục vụ chuyển đổi số và công nghiệp 4.0.
Bên cạnh đó là nhóm các ngành khoa học công nghệ kỹ thuật tiên tiến mới nổi: lưu trữ năng lượng, giám sát không gian, công nghệ biển, công nghệ phát triển giống, cây trồng sạch và nông nghiệp thông minh, giao thức thông tin thế hệ mới, phương tiện giao thông nối thông minh, ngành công nghiệp sáng tạo kỹ thuật số, xây dựng hạ tầng phi địa giới, năng lượng thế hệ mới, chuyển hóa năng lượng phi cacbon, công nghiệp thực phẩm xanh, y tế thông minh, công nghiệp thiết bị gia dụng thông minh, vật liệu mới thế hệ mới, khoa học hệ thống trái đất, vật liệu sinh học cảm ứng, giao thông điện kết nối thông minh…

Nhằm bảo đảm điều kiện thực hiện chương trình đào tạo, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng yêu cầu các cơ sở đào tạo rà soát, phát triển đội ngũ giảng viên theo hướng bảo đảm đủ về số lượng, cơ cấu và trình độ theo quy định; ưu tiên phát triển giảng viên có trình độ tiến sỹ, có kinh nghiệm nghiên cứu và hợp tác quốc tế. Ngoài ra, các trường cần thu hút chuyên gia từ doanh nghiệp, viện nghiên cứu tham gia giảng dạy; khai thác mọi nguồn lực, chính sách thu hút nhân tài, chuyên gia trong và ngoài nước làm việc tại cơ sở giáo dục đại học.
Cùng với đội ngũ nhân lực là vấn đề rà soát, đầu tư cơ sở vật chất, bao gồm phòng thí nghiệm, trung tâm nghiên cứu; hạ tầng công nghệ, học liệu số và trang thiết bị phục vụ đào tạo trong các lĩnh vực công nghệ cao.
Về việc tăng cường liên kết và hợp tác, Bộ Giáo dục và Đào tạo đề nghị các cơ sở đào tạo thiết lập và mở rộng hợp tác với doanh nghiệp công nghệ, tập đoàn trong và ngoài nước; viện nghiên cứu, trung tâm đổi mới sáng tạo và các chương trình, dự án công nghệ trọng điểm quốc gia.
Việc hợp tác cần được triển khai đa dạng hình thức, bao gồm đồng xây dựng và triển khai chương trình đào tạo; tổ chức thực tập, đào tạo theo đặt hàng; đồng hướng dẫn nghiên cứu, phát triển sản phẩm; hình thành thành nhóm các chuyên gia đầu ngành, nhóm nghiên cứu mạnh và tăng cường liên kết giữa cơ sở đào tạo với doanh nghiệp, viện nghiên cứu, chương trình công nghệ trọng điểm và hợp tác quốc tế…
Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng yêu cầu các cơ sở đào tạo thúc đẩy nghiên cứu và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; gắn đào tạo với nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo; hình thành và phát triển các nhóm nghiên cứu mạnh trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược; tăng cường đào tạo sau đại học, đặc biệt là đào tạo tiến sỹ trong các lĩnh vực STEM và công nghệ cao; thành lập trung tâm đổi mới sáng tạo cung cấp dịch vụ tư vấn, hỗ trợ ứng dụng công nghệ, chuyển giao công nghệ, đổi mới sáng tạo công nghệ, nâng cao hiệu suất công nghệ; thành lập doanh nghiệp khoa học và công nghệ, doanh nghiệp quản lý tài sản trí tuệ, vốn đầu tư vào doanh nghiệp khoa học và công nghệ.
Các cơ sở đào tạo xây dựng kế hoạch và tổ chức rà soát, điều chỉnh chương trình đào tạo; báo cáo kết quả về Bộ Giáo dục và Đào tạo trước ngày 15/6/2026.
Đào tạo nhân lực chất lượng cao các lĩnh vực công nghệ chiến lược là yêu cầu được Bộ Chính trị đặt ra trong các nghị quyết quan trọng nhằm đưa đất nước tiến vào kỷ nguyên mới và thực hiện các mục tiêu chiến lược 100 năm như Nghị quyết 71 về đột phá phát triển giáo dục đào tạo, Nghị quyết 57 về phát triển khoa học công nghệ; Nghị quyết 59 về hội nhập quốc tế trong tình hình mới./.
