Ngành nông nghiệp và môi trường tỉnh Quảng Trị đang triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm rà soát, chỉnh lý hồ sơ, hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai theo hướng "đúng, đủ, sạch, sống."

Tại Quảng Trị, nhiều Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đặc biệt đối với đất rừng sản xuất còn sai lệch về diện tích, kích thước và vị trí thửa đất so với thực tế, ảnh hưởng đến quyền lợi của người sử dụng đất và tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tranh chấp, phá rừng tự nhiên.

Trước thực trạng này, ngành nông nghiệp và môi trường tỉnh đang triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm rà soát, chỉnh lý hồ sơ, hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai theo hướng "đúng, đủ, sạch, sống."

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Quảng Trị, qua rà soát tại Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh và các Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai khu vực, tình trạng sai lệch giữa thông tin trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất với hiện trạng thực tế vẫn còn xảy ra ở nhiều địa phương, nhất là đối với đất rừng sản xuất và đất lâm nghiệp.

Các sai lệch chủ yếu liên quan đến diện tích, kích thước, hình thể và vị trí thửa đất, gây khó khăn cho người dân trong quá trình quản lý, sử dụng đất, thực hiện các quyền về đất đai cũng như tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tranh chấp, phá rừng tự nhiên.

Đơn cử, tháng 5/2026, lực lượng chức năng đã phát hiện có 23 điểm biến động rừng tự nhiên với tổng diện tích 28,81 ha tại xã Bố Trạch (Quảng Trị); trong đó có 20 điểm đã bị phá rừng (23,64ha) và 3 điểm đang phát luỗng có nguy cơ tiếp tục bị xâm hại (5,17ha).

Nguyên nhân sâu xa của tình trạng này là do sự sai lệch khi cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các hộ dân, toàn bộ diện tích này lại được xác định là "đất có rừng trồng sản xuất," thay vì phản ánh đúng bản chất là rừng tự nhiên cần được bảo vệ nghiêm ngặt.

Ông Phạm Thái Quý, ở phường Đồng Hới (Quảng Trị), cho biết tình trạng sai lệch giữa Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và hiện trạng thực tế, nhất là đối với đất rừng sản xuất đã ảnh hưởng đến quyền lợi và hoạt động sản xuất của người dân.

Theo ông Phạm Thái Quý, việc diện tích, ranh giới thửa đất không thống nhất với thực địa gây khó khăn khi thực hiện các quyền về đất đai, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tranh chấp. Người dân mong muốn ngành chức năng sớm rà soát, chỉnh lý và cấp đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất để bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất.

Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Quảng Trị Trần Quốc Tuấn cho biết, nguyên nhân của tình trạng này xuất phát từ cả yếu tố lịch sử và thực tiễn quản lý. Trước đây, việc đo đạc bản đồ địa chính được thực hiện bằng nhiều phương pháp kỹ thuật khác nhau nên độ chính xác còn hạn chế. Đối với các khu vực rừng sản xuất, đất lâm nghiệp có địa hình phức tạp, diện tích lớn, việc đo đạc, cắm mốc ngoài thực địa gặp nhiều khó khăn.

Bên cạnh đó, nhiều địa phương trước đây sử dụng bản đồ giải thửa, bản đồ 299 hoặc bản đồ đo vẽ thủ công để cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nên chưa phản ánh đầy đủ hiện trạng sử dụng đất. Trong khi đó, việc cập nhật, chỉnh lý hồ sơ địa chính và cơ sở dữ liệu đất đai ở một số thời điểm chưa được thực hiện đồng bộ, kịp thời.

Theo ông Trần Quốc Tuấn, quá trình sử dụng đất kéo dài cũng làm thay đổi ranh giới thửa đất do hoạt động khai hoang, sản xuất, mở đường vận xuất, cải tạo đất hoặc tác động của thiên nhiên. Tuy nhiên, một bộ phận người sử dụng đất chưa chủ động thực hiện đăng ký biến động khi hiện trạng sử dụng đất thay đổi hoặc chưa phối hợp đầy đủ trong quá trình đo đạc, kiểm tra thực địa, dẫn đến thông tin địa chính chưa được cập nhật kịp thời.

Để khắc phục những tồn tại trên, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã chỉ đạo Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh tập trung rà soát các khu vực có nhiều sai lệch; phối hợp với chính quyền địa phương kiểm tra thực địa, xác định ranh giới sử dụng đất; tổ chức đo đạc, chỉnh lý hồ sơ địa chính, cập nhật cơ sở dữ liệu đất đai và tham mưu cấp có thẩm quyền đính chính hoặc cấp đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định.

Cùng với đó, ngành tăng cường kiểm soát chất lượng hồ sơ, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ nhằm nâng cao độ chính xác của thông tin địa chính. Đối với các trường hợp cụ thể, người sử dụng đất được hướng dẫn liên hệ Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai khu vực hoặc Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã nơi có đất để được kiểm tra hồ sơ, xác định nguyên nhân sai lệch và thực hiện các thủ tục chỉnh lý, cấp đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định.

Ông Trần Quốc Tuấn cho biết thêm thực hiện Chỉ thị số 05/CT-TTg ngày 13/2/2026 của Thủ tướng Chính phủ về đẩy nhanh tiến độ đo đạc, lập bản đồ địa chính và xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh đang triển khai chiến dịch số hóa, làm giàu, làm sạch và đồng bộ hồ sơ đất đai trên địa bàn tỉnh Quảng Trị. Thông qua quá trình này, các trường hợp sai lệch sẽ được phát hiện, cập nhật và chỉnh lý kịp thời.

Song song với đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị đang xin chủ trương triển khai nhiệm vụ hoàn thiện đo đạc, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai trên địa bàn tỉnh, hướng tới chuẩn hóa bản đồ, hồ sơ địa chính, đồng bộ dữ liệu phục vụ việc quản lý Nhà nước cũng như đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số trong lĩnh vực đất đai.

"Thời gian tới, đơn vị sẽ tiếp tục triển khai các nhiệm vụ theo chỉ đạo của Chính phủ và Ủy ban nhân dân tỉnh; đồng thời nâng cao chất lượng giải quyết hồ sơ, tăng cường phối hợp với các địa phương để kịp thời xử lý dứt điểm các trường hợp sai lệch, góp phần hạn chế tranh chấp, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất, từng bước hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai "đúng, đủ, sạch, sống," Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Trần Quốc Tuấn nhấn mạnh./.