Khi các tuyến giao thông chiến lược được đầu tư đồng bộ, lợi thế vị trí cửa ngõ trên Hành lang kinh tế Đông-Tây của tỉnh Quảng Trị được kỳ vọng chuyển hóa thành động lực tăng trưởng mới.

Với việc tăng tốc đầu tư bốn loại hình vận tải trụ cột gồm đường bộ, đường sắt, đường biển và hàng không, tỉnh Quảng Trị đang từng bước định hình mạng lưới giao thông đa phương thức, tạo nền tảng mở rộng không gian phát triển, nâng cao năng lực logistics và tăng cường liên kết vùng.

Khi các tuyến giao thông chiến lược được đầu tư đồng bộ, lợi thế vị trí cửa ngõ trên Hành lang kinh tế Đông-Tây của tỉnh được kỳ vọng chuyển hóa thành động lực tăng trưởng mới.

Vươn Đông bằng đường biển, hàng không

Tỉnh Quảng Trị có vị trí địa lý mang tính chiến lược đặc biệt, nằm ở trung tâm của Hành lang kinh tế Đông-Tây (EWEC), kết nối Việt Nam với Lào, Thái Lan và Myanmar. Các phương thức giao thông vận tải của đất nước gồm đường sắt, đường bộ, đường thủy, đường hàng không đều qua Quảng Trị.

Đây chính là lợi thế quan trọng để Quảng Trị trở thành trung tâm kết nối khu vực Bắc Trung Bộ với Tiểu vùng sông Mekong mở rộng (GMS), đóng vai trò cửa ngõ trên cả trục Bắc-Nam và trục Đông-Tây.

Đặc biệt, với 3 cửa khẩu quốc tế Lao Bảo, La Lay và Cha Lo trên tuyến biên giới Việt Nam-Lào và là điểm ra biển Đông ngắn nhất trên tuyến EWEC, dư địa và vị trí này cho phép Quảng Trị trở thành cầu nối, cửa ngõ hết sức quan trọng trong chiến lược liên vùng nội địa và liên vùng.

Mạng lưới này liên kết chặt chẽ với cao tốc đường bộ Bắc-Nam, đường Hồ Chí Minh, hai cảng hàng không Đồng Hới và Quảng Trị, hai cảng biển nước sâu Mỹ Thủy và Hòn La. Trong tương lai gần là kết nối với đường sắt tốc độ cao Bắc-Nam, cao tốc đường bộ Cam Lộ-Lao Bảo, tạo thành một hệ thống vận tải hiện đại, liên hoàn, sẵn sàng đón các dòng chảy thương mại đầu tư quốc tế, làm nền tảng đưa Quảng Trị thành trung tâm kinh tế, logistics tổng hợp của khu vực và quốc tế.

Từ tháng 7/2026, cảng biển nước sâu Mỹ Thủy, xã Mỹ Thủy đã đưa 2 bến đầu tiên có tổng chiều dài 568 m, khả năng tiếp nhận tàu đến 30.000 tấn vào khai thác. Đến cuối tháng 9/2026, hai bến cảng này đã đón 41 phương tiện với tổng khối lượng hàng hóa hơn 150.000 tấn. Trong giai đoạn tới, bến số 1 và số 2 dự kiến tiếp nhận tàu đến 70.000 tấn. Bến số 3 và số 4 đang được xây dựng, hướng tới nâng khả năng tiếp nhận tàu lên 100.000 tấn vào quý 2/2027.

Theo ông Dương Viết Roãn, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Liên doanh Cảng Quốc tế Mỹ Thuỷ, cảng Mỹ Thủy tọa lạc tại “tọa độ vàng” cửa ngõ ra biển gần nhất của Hành lang kinh tế Đông-Tây và Tiểu vùng sông Mekong.

Với quy mô 685ha gồm 10 bến cảng có khả năng đón tàu 100.000 tấn và sẽ nghiên cứu quy hoạch để đón tàu lên đến 350.000 tấn. Cảng Mỹ Thủy mang trong mình lợi thế và tiềm năng to lớn để tái định vị bản đồ logistics toàn khu vực trở thành cảng đầu mối cảng trung chuyển tầm cỡ quốc tế.

Cùng với cảng biển Mỹ Thủy, hai cảng biển Hòn La và Cửa Việt hiện có, với năng lực thông qua cảng hàng triệu tấn mỗi năm, góp phần quan trọng giúp Quảng Trị vươn ra biển Đông.

Nằm ven biển phía Đông Nam tỉnh Quảng Trị, Dự án cảng hàng không Quảng Trị, trên địa bàn hai xã Gio Linh và Cửa Việt, với vốn đầu tư hai giai đoạn khoảng 5.800 tỷ đồng, đang tăng tốc thi công.

Đến cuối tháng 9/2026, dự án đã hoàn thành sân đỗ máy bay và các hạng mục phụ, đường băng đã hoàn thành, nhà ga hành khách đã hoàn thành tầng 1 với khối lượng đạt khoảng 87%, đài kiểm soát không lưu hoàn thành phần thô cũng đạt khối lượng tương tự.

Kiểm tra dự án vào cuối tháng 9 vừa qua, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Trị Vương Quốc Tuấn yêu cầu chủ đầu tư cùng các đơn vị liên quan tập trung đẩy nhanh tiến độ ở mức cao nhất, bảo đảm bay thử kỹ thuật vào ngày 15/10 và đưa sân bay vào khai thác chính thức trong tháng 5/2027.

Sân bay Quảng Trị được đầu tư đạt tiêu chuẩn cảng hàng không cấp 4C, có khả năng phát triển khai thác tàu bay Code E; đường cất hạ cánh dài 2.400 m, rộng 45 m, cùng hệ thống đường lăn, sân đỗ và các công trình bảo đảm hoạt động bay. Theo lãnh đạo tỉnh Quảng Trị, cảng hàng không Quảng Trị là dự án động lực quan trọng để thực hiện các mục tiêu chiến lược phát triển kinh tế, xã hội, an ninh quốc phòng.

Dự án không chỉ đơn thuần vận chuyển hành khách mà còn kết hợp cả hàng hóa, logistics, phục vụ phát triển khu công nghiệp, khu kinh tế, dịch vụ thương mại, đô thị sân bay tạo cơ hội thu hút nhà đầu tư trong nước và quốc tế đến đầu tư.

Hoàn thiện hệ thống đường bộ, đường sắt kết nối Đông-Tây

Thông qua cặp cửa khẩu quốc tế La Lay (Quảng Trị)-La Lay (Salavan-Lào), cùng sự kết nối giao thông từ cảng biển Mỹ Thuỷ với phía Nam Lào và vùng Đông Bắc Thái Lan, tạo thành một tuyến hành lang giao thông thứ hai song song với tuyến Hành lang kinh tế Đông-Tây (EWEC) hiện có, gọi là PARA-EWEC.

PARA-EWEC được đánh giá có tiềm năng trở thành một tuyến hành lang kinh tế có triển vọng trong phát triển kinh tế, xã hội cho các địa phương trên tuyến, cho khu vực và quốc tế.

Để kết nối đường bộ giữa cảng Mỹ Thủy với cao tốc đường bộ Bắc-Nam và hai cửa khẩu quốc tế Lao Bảo và La Lay, Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu tỉnh Quảng Trị khẩn trương đầu tư với tuyến cao tốc đường Cam Lộ-Lao Bảo theo phương thức đối tác công tư (PPP). Dự án cao tốc đường bộ Cam Lộ-Lao Bảo dự kiến đầu tư giai đoạn 2026-2030 với số vốn khoảng gần 14.000 tỷ đồng, có quy mô 4 làn xe, tốc độ thiết kế 100km/giờ, chiều dài 56km kết nối từ cao tốc Cam Lộ-La Sơn đến cửa khẩu quốc tế Lao Bảo.

Đầu tư tuyến Quốc lộ 15D nối cảng Mỹ Thủy (trước mắt là đoạn cảng Mỹ Thủy nối với cao tốc đoạn Cam Lộ-La Sơn), tới cửa khẩu quốc tế La Lay dài 92 km. Dự án Quốc lộ 15D giai đoạn 1, từ cảng Mỹ Thủy đến cao tốc Cam Lộ-La Sơn dài hơn 21km, tổng mức đầu tư 1.940 tỷ đồng, thực hiện từ 2025-2027.

Hiện dự án đã bàn giao trên 18,6 km mặt bằng, đạt khoảng 88%; giá trị xây lắp đạt 280 tỷ đồng, tương đương 24%. Tỉnh Quảng Trị đã yêu cầu các đơn vị tháo gỡ vướng mắc, phấn đấu đến ngày 31/12 giải ngân ít nhất 85% vốn dự án.

Tháng 9/2026, Bộ Xây dựng có văn bản gửi Ủy ban Nhân dân tỉnh Quảng Trị về việc hỗ trợ nghiên cứu tuyến đường sắt Mỹ Thủy-Lao Bảo. Cụ thể, quy hoạch mạng lưới đường sắt thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 xác định tuyến đường sắt Mỹ Thủy-Lao Bảo có chiều dài khoảng 114km, khổ đường tiêu chuẩn 1.435mm, lộ trình đầu tư sau năm 2030.

Việc kết hợp hai cảng biển nước sâu Mỹ Thủy và Hòn La, hai sân bay Đồng Hới và Quảng Trị, kết hợp với đường sắt xuyên Á-Mỹ Thủy đi Lao Bảo, trong tương lai sẽ hoàn thiện hệ sinh thái logistics 4 phương thức trụ cột gồm đường bộ, đường sắt, đường biển và hàng không.

Cùng với việc tập trung đầu tư xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại mà trọng tâm là các dự án trọng điểm có tác động lan tỏa, thúc đẩy phát triển, tỉnh Quảng Trị đã và đang hội tụ đầy đủ các yếu tố để vươn lên trở thành trung tâm logistics liên vùng, nỗ lực khẳng định vị trí là cầu nối, cửa ngõ quan trọng trong chiến lược liên vùng nội địa và liên vùng quốc tế.

Theo Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Quảng Trị Lê Đức Tiến, những kết nối nêu trên không chỉ mang tầm chiến lược trong nội địa, mà còn tạo ra một mắt xích quan trọng trong mạng lưới logistics toàn cầu; đặc biệt trong bối cảnh chuỗi cung ứng khu vực đang dịch chuyển mạnh mẽ, xu thế dịch chuyển sản xuất sang ASEAN và chiến lược “Trung tâm mới nổi Mekong” của nhiều nhà đầu tư quốc tế.

Trong thời gian tới, tỉnh định vị là cửa ngõ kết nối khu vực GMS với ASEAN và các thị trường lớn như Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc; trung tâm trung chuyển hàng hóa mới trên EWEC, góp phần hình thành chuỗi logistics xanh, hiện đại, thông minh theo chuẩn quốc tế; điểm đến an toàn, ổn định và cởi mở cho nhà đầu tư, với môi trường kinh doanh hấp dẫn và định hướng xây dựng khu thương mại tự do tại khu vực cảng Mỹ Thủy./.

​