Quảng Ninh đặt mục tiêu đến năm 2045 là “Điểm đến toàn cầu” với hệ thống du lịch sinh thái biển đẳng cấp quốc tế, đồng thời là Trung tâm kinh tế biển hiện đại, toàn diện, với hệ thống hạ tầng đồng bộ.

Theo Nghị quyết số 20-NQ/TW Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV của Ban Chấp hành Trung ương về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh, tầm nhìn đến năm 2045, Việt Nam sẽ là quốc gia biển mạnh, giàu từ biển, phát triển bền vững từ biển; có nền quản trị biển hiện đại, khoa học, công nghệ biển tiên tiến.

Để góp phần cùng cả nước hiện thực hóa khát vọng trên, phóng viên Báo Điện tử VietnamPlus (Thông tấn xã Việt Nam) đã có cuộc phỏng vấn ông Quản Minh Cường - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh về định hướng phát triển kinh tế biển của tỉnh. Đây là địa phương được ví như một “Việt Nam thu nhỏ” hội tụ đầy đủ các yếu tố để phát triển biển mạnh.

Hội tụ đầy đủ các yếu tố để phát triển kinh tế biển hiện đại

- Thưa ông, Quảng Ninh được ví như một “Việt Nam thu nhỏ” hội tụ đầy đủ các trụ cột của kinh tế biển. Vậy đâu là những lĩnh vực ưu tiên, có khả năng tạo đột phá lớn nhất trong giai đoạn tới để tỉnh phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế?

Bí thư Tỉnh ủy Quản Minh Cường: Quảng Ninh bước vào giai đoạn phát triển mới với những tiềm năng, lợi thế tự nhiên định hình rất rõ nét.

Với vùng biển rộng trên 6.000 km², bờ biển dài hơn 250 km cùng hơn 2.000 hòn đảo, tỉnh có nhiều dư địa để phát triển các ngành kinh tế biển có hiệu quả, tạo động lực phát triển mới trong kỷ nguyên vươn mình của cả nước.

Đó là thu hút các nguồn lực đầu tư, ứng dụng công nghệ số tạo thêm những sản phẩm mới nhằm khai thác hiệu quả du lịch biển, ven biển.

Tiếp theo, Quảng Ninh sẽ phát triển hạ tầng cảng biển, logistics thông minh kết nối quốc tế và gắn kết chặt chẽ với các khu công nghiệp, khu đô thị sinh thái ven biển.

Cùng với đó là ứng dụng, chuyển giao khoa học công nghệ phát triển thủy sản bền vững, đa giá trị gắn với du lịch; tập trung phát triển nuôi biển xa bờ (ngoài 6 hải lý) tại các vùng biển hở bằng công nghệ cao, thân thiện môi trường. Cuối cùng, tỉnh Quảng Ninh xác định thu hút đầu tư phát triển điện gió ngoài khơi, điện gió ven bờ; điều tra, đánh giá tiềm năng đáy biển để xây dựng phương án quản lý, khai thác hiệu quả.

- Một trong những yêu cầu quan trọng để hình thành không gian kinh tế biển quy mô lớn là tăng cường liên kết vùng và kết nối quốc tế. Vậy, Quảng Ninh sẽ triển khai các giải pháp thế nào để hình thành chuỗi logistics, cảng biển, dịch vụ hàng hải và thương mại biển có sức cạnh tranh cao trong thời gian tới?

Bí thư Tỉnh ủy Quản Minh Cường: Để hình thành chuỗi logistics, dịch vụ hàng hải, thương mại biển có sức cạnh tranh cao, Quảng Ninh đã chủ động triển khai đồng bộ các giải pháp liên kết vùng và mở rộng hợp tác quốc tế.

Trước hết, về liên kết nội vùng và liên kết vùng, tỉnh đã và đang tập trung thúc đẩy hạ tầng kết nối đường bộ, đường biển, hàng không liên kết chặt chẽ với các địa phương trong vùng Đồng bằng sông Hồng, nhất là tam giác kinh tế Quảng Ninh-Hà Nội-Hải Phòng để tạo dựng một không gian kinh tế biển thống nhất; đồng thời là một trong những cửa ngõ giao thương quốc tế quan trọng giữa các nước ASEAN với Trung Quốc nằm trong tuyến “Hai hành lang, một vành đai kinh tế Việt-Trung.”

Tỉnh sẽ phối hợp chặt chẽ nhằm tối ưu hóa chuỗi dịch vụ vận tải biển và phát triển du lịch; trọng tâm là kết nối hành trình di sản liên vùng vịnh Bái Tử Long-vịnh Hạ Long-vịnh Lan Hạ; phối hợp chặt chẽ với các địa phương lân cận trong việc bảo vệ môi trường biển, bảo tồn đa dạng sinh học, xử lý ô nhiễm và điều phối khai thác hợp lý các nguồn tài nguyên chung.

Về thúc đẩy hợp tác quốc tế, tỉnh đã xây dựng hoàn thiện cảng khách quốc tế Hòn Gai; tập trung hoàn thiện công tác chuẩn bị đầu tư, thu hút các nguồn lực đầu tư xây dựng tuyến đường sắt kết nối Hải Phòng-Hạ Long-Móng Cái (Việt Nam)-Đông Hưng (Trung Quốc) và cảng Con Ong-Hòn Nét; đầu tư xây dựng cửa khẩu thông minh, Khu hợp tác kinh tế qua biên giới Móng Cái.

Khoa học-công nghệ và nguồn nhân lực là động lực cốt lõi

- Trước yêu cầu đổi mới, phát triển kinh tế biển hiện đại, Quảng Ninh có những định hướng gì trong chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, phát triển cảng biển thông minh, logistics thông minh, kinh tế số biển cũng như đào tạo nguồn nhân lực để nâng cao năng lực cạnh tranh của kinh tế biển?

Bí thư Tỉnh ủy Quản Minh Cường: Xác định khoa học - công nghệ và nguồn nhân lực là động lực cốt lõi để đưa kinh tế biển phát triển theo hướng hiện đại, bền vững, tỉnh sẽ tập trung triển khai hai nhóm định hướng chiến lược.

Thứ nhất là xây dựng hệ sinh thái chuyển đổi số trong kinh tế biển, bao gồm: Phát triển dữ liệu kinh tế biển (trong đó ứng dụng AI, xây dựng hệ thống giám sát biển thông minh và bản đồ số đại dương để phân tích, dự báo và hỗ trợ ra quyết định quản trị biển hiện đại); chuyển đổi số trong thủy sản; giám sát môi trường biển; phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo; xây dựng hạ tầng số đồng bộ phục vụ kinh tế biển.

Nhóm định hướng chiến lược tiếp theo của Quảng Ninh là đẩy mạnh đào tạo và phát triển nguồn nhân lực cho kinh tế biển.

Cùng với đó, Quảng Ninh sẽ xây dựng cơ chế, chính sách đặc thù của tỉnh nhằm thu hút đội ngũ chuyên gia, cán bộ quản lý nhà nước, nhân viên phục vụ có trình độ cao, để có được nguồn nhân lực biển chất lượng cao, thực sự trở thành nhân tố then chốt trong phát triển kinh tế biển; đồng thời có cơ chế, chính sách thu hút người lao động đến làm việc tại các đặc khu, các khu kinh tế, khu công nghiệp ven biển.

- Trong quá trình triển khai các mục tiêu phát triển kinh tế biển, đâu là khó khăn, vướng mắc lớn nhất mà địa phương đang gặp phải? Quảng Ninh có kiến nghị Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương những cơ chế, chính sách gì để địa phương phát huy hiệu quả hơn nữa tiềm năng kinh tế biển trong thời gian tới?

Bí thư Tỉnh ủy Quản Minh Cường: Mặc dù sở hữu những tiềm năng nổi bật, song kinh tế biển của Quảng Ninh vẫn chưa phát triển tương xứng với kỳ vọng; đồng thời cũng còn tồn tại những điểm nghẽn thực tế cần sớm tháo gỡ.

Đơn cử, các ngành kinh tế biển phát triển chưa đồng bộ; du lịch biển được quan tâm nhưng còn nhiều dư địa chưa được khai thác để thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn; kinh tế cảng biển và logistics chậm đổi mới; các đô thị biển gặp nhiều thách thức về môi trường, cảnh quan, còn có xung đột giữa phát triển và bảo tồn; các khu kinh tế ven biển triển khai còn chậm, chưa trở thành các mũi đột phá như kỳ vọng.

Bên cạnh đó, hoạt động thủy sản cũng chưa thật sự bền vững, dễ bị tổn thương, chậm ứng dụng công nghệ trong nuôi trồng, chế biến để nâng tầm sản phẩm; năng lượng biển chưa được quan tâm kịp thời; khoáng sản biển chưa được khai thác và quản lý tốt phục vụ cho phát triển kinh tế; cơ chế chính sách còn chồng chéo giữa các ngành.

Để phát huy hiệu quả hơn nữa tiềm năng kinh tế biển thời gian tới, Quảng Ninh đề nghị Chính phủ báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, ban hành các cơ chế, chính sách đặc thù; hoặc thí điểm một số cơ chế vượt trội cho các khu kinh tế ven biển nhằm tạo hành lang pháp lý thông thoáng, đồng bộ, phù hợp với đặc thù và giải phóng tối đa tiềm năng kinh tế biển của tỉnh.

Quảng Ninh đặt mục tiêu là “Điểm đến toàn cầu”

- Vậy để góp phần cùng cả nước hiện thực hóa mục tiêu quốc gia biển mạnh, ông muốn gửi tới cộng đồng doanh nghiệp và người dân trên địa bàn?

Bí thư Tỉnh ủy Quản Minh Cường: Tầm nhìn đến năm 2045, khi Việt Nam vươn mình trở thành một quốc gia biển mạnh, Quảng Ninh đặt kỳ vọng sẽ trở thành một trong những hình mẫu phát triển kinh tế biển xanh, thông minh, hệ thống đô thị biển hiện đại; một địa điểm du lịch biển có danh tiếng trên thế giới, người dân có thu nhập cao, phát triển an toàn và bền vững.

Rộng ra thế giới, Quảng Ninh đặt mục tiêu là “Điểm đến toàn cầu” với hệ thống du lịch sinh thái biển đẳng cấp quốc tế: Là điểm đến hàng đầu của “dòng khách phân khúc cao cấp” toàn cầu, cạnh tranh sòng phẳng với các thiên đường du lịch biển lớn trong khu vực nhờ hạ tầng dịch vụ tiêu chuẩn 5-6 sao và bản sắc văn hóa độc đáo; là Trung tâm đổi mới sáng tạo và kinh tế số ven biển, thu hút các tập đoàn đa quốc gia, đóng vai trò một “vùng vịnh xanh” thịnh vượng mang tầm vóc châu Á.

Để hiện thực hóa những khát vọng lớn trên, tôi muốn gửi gắm ba thông điệp cốt lõi. Thứ nhất với các cơ quan quản lý và toàn xã hội, hãy chuyển đổi mạnh mẽ tư duy kinh tế từ đơn thuần khai thác biển sang làm giàu từ biển, từ quản lý theo ngành, lĩnh vực sang quản trị biển hiện đại, thống nhất không gian biển; đặt chiều sâu văn hóa, bảo vệ môi trường và tính bền vững làm thước đo cho mọi dự án phát triển kinh tế biển.

Đối với cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư, tỉnh cam kết luôn đồng hành và tạo dựng một môi trường kinh doanh thông thoáng, thuận lợi nhất.

Với nhân dân, hãy đồng lòng vì mục tiêu Quảng Ninh “mạnh về biển, giàu từ biển.” Khát vọng này chỉ có thể thành công khi có sự chung tay, khơi dậy được tinh thần đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ dám làm của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và mỗi người dân.

Đây cũng là chiến lược để Quảng Ninh vững vàng trở thành thành phố trực thuộc Trung ương giàu mạnh, văn minh, hiện đại, hạnh phúc./.

Trân trọng cảm ơn ông!