Chi cục Thủy sản-Biển đảo tỉnh Quảng Ngãi nhận định nguyên nhân khiến cá bớp chết hàng loạt là do mật độ vi khuẩn Vibrio spp ở mức rất cao so với giá trị thường gặp trong điều kiện nuôi bình thường.

Ngày 13/4, ông Võ Văn Hải, Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản-Biển đảo tỉnh Quảng Ngãi thông tin Chi cục đã nhận được kết quả xét nghiệm mẫu cá bớp nuôi lồng và kết quả phân tích mẫu nước tại Đặc khu Lý Sơn.

Trên cơ sở đó, Chi cục nhận định nguyên nhân khiến cá chết là do mật độ vi khuẩn Vibrio spp. trong mẫu cá đạt 2,4 × 10⁷ MPN/g, ở mức rất cao so với giá trị thường gặp trong điều kiện nuôi bình thường.

Bên cạnh đó, kết quả quan trắc môi trường tại khu vực lồng nuôi trong Vũng neo đậu tàu thuyền Lý Sơn cho thấy hàm lượng ôxy hòa tan (DO) thấp hơn giới hạn cho phép theo quy chuẩn, cho thấy môi trường nước thiếu ôxy kéo dài.

Vi khuẩn Vibrio spp. là nhóm vi khuẩn cơ hội, có khả năng gây bệnh xuất huyết, nhiễm khuẩn huyết trên cá bớp khi điều kiện môi trường bất lợi và sức đề kháng của cá suy giảm. Mặc dù các mẫu cá không phát hiện bệnh VNN và ký sinh trùng, nhưng mật độ Vibrio spp.cao là yếu tố quan trọng, phù hợp với biểu hiện cá chết trong thời gian qua.

Môi trường nước thiếu ôxy kéo dài là do mật độ lồng bè neo tập trung số lượng lớn trong không gian hạn chế của Vũng neo đậu dẫn đến cản trở lưu thông nước trong khu vực, làm gia tăng tích tụ chất hữu cơ, tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển; đồng thời, hoạt động tàu thuyền và ảnh hưởng của gió mùa Tây Nam gia tăng xáo trộn môi trường nước, làm cá bị stress, giảm sức đề kháng và dễ nhiễm bệnh.

Để hạn chế thiệt hại và kiểm soát tình hình bệnh trên cá bớp nuôi lồng tại Đặc khu Lý Sơn, Chi cục Thủy sản-Biển đảo tỉnh Quảng Ngãi đề nghị Ủy ban Nhân dân đặc khu Lý Sơn triển khai đồng bộ các giải pháp như: tiếp tục theo dõi, cập nhật diễn biến tình hình cá chết, báo cáo nhanh hàng ngày về chi cục để có hướng xử lý kịp thời.

Chi cục Thủy sản-Biển đảo tỉnh Quảng Ngãi đề nghị tuyên truyền, hướng dẫn người nuôi nghiêm túc thực hiện các biện pháp phòng chống dịch bệnh theo quy định; di chuyển lồng bè ra khỏi khu vực Vũng neo đậu tàu thuyền, đến vị trí có dòng chảy thông thoáng, đảm bảo khả năng lưu thông nước; đảm bảo chỉ tiêu môi trường tối ưu (DO > 5mg/L, pH 7,5 - 8,3).

Cùng với đó, cần sắp xếp lại lồng bè với mật độ phù hợp, tránh neo đậu tập trung dày đặc gây cản trở dòng chảy. Treo túi vôi xung quanh lồng bè nuôi (khoảng 2kg vôi/túi) nhằm hạn chế sự phát triển của mầm bệnh ở khu vực nuôi cá. Người nuôi theo dõi chặt chẽ sức khỏe cá hằng ngày; tuyệt đối không dùng chung dụng cụ giữa các lồng để tránh lây nhiễm chéo.

Người nuôi cần bổ sung men vi sinh, vitamin C, khoáng chất và chất kích thích miễn dịch (Beta-glucan) để nâng cao sức đề kháng cho cá; vệ sinh lưới lồng nhằm tăng lưu lượng nước trao đổi trong và ngoài lồng nuôi; tiêu độc dụng cụ, lưới lồng có cá chết.

Ngoài ra, đối với cá bị bệnh, các hộ nuôi phải áp dụng điều trị bằng kháng sinh phù hợp. Các lồng nuôi có cá còn khả năng bắt mồi cần ưu tiên sử dụng các loại kháng sinh nằm trong danh mục được phép sử dụng có hiệu quả với vi khuẩn Vibrio spp. theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn. Việc sử dụng kháng sinh cần tuân thủ đúng liều lượng, thời gian điều trị và thời gian ngừng thuốc trước thu hoạch theo quy định.

Xác cá chết phải được thu gom, xử lý bằng hóa chất sát trùng mạnh (vôi bột, Chlorine) và chôn lấp đúng nơi quy định; tuyệt đối không vứt trực tiếp xuống biển hoặc khu vực nuôi. Thực hiện thu hoạch cá đạt kích cỡ thương phẩm nhằm hạn chế thiệt hại...

Trước đó, hiện tượng cá bớp nuôi lồng bè ở Lý Sơn chết hàng loạt xảy ra từ ngày 5/4. Đến ngày 10/4, tình trạng này tiếp tục gia tăng, với hơn 40/57 lồng bè bị thiệt hại đến 80%, lượng cá chết vượt hơn 90 tấn, ước tính thiệt hại về kinh tế hơn 16 tỷ đồng.

Trước tình hình này, Chi cục Thủy sản-Biển đảo tỉnh Quảng Ngãi đã phối hợp với địa phương đi kiểm tra thực tế và tiến hành đo nhanh một số thông số môi trường nước tại hiện trường (DO, độ mặn, pH); đồng thời lấy 2 mẫu nước và 2 mẫu cá đại diện (trong và ngoài Vũng neo đậu tàu thuyền Lý Sơn) gửi cơ quan chức năng xét nghiệm.

Kết quả đo nhanh các thông số môi trường nước tại hiện trường cho thấy, tại lồng nuôi trong Vũng neo đậu tàu thuyền Lý Sơn có thông số DO lần lượt là 4,49 mg/L (đo vào ngày 6/4), 4,9 mg/L (đo vào ngày 7/4), thấp hơn giới hạn cho phép (≥5,0 mg/L) theo TCVN 13951:2024: Nước Nuôi trồng thủy sản-Nước biển-Yêu cầu chất lượng.

Đối với 2 mẫu cá bớp, kết quả xét nghiệm từ Trung tâm Chẩn đoán và xét nghiệm Thú y Trung ương II cho thấy 2 mẫu cá bớp âm tính với bệnh VNN (Hoại tử thần kinh), không phát hiện ký sinh trùng trên cá (nhớt, da, mang, ruột). Tuy nhiên, kết quả định lượng Vibrio spp tổng số trên 2 mẫu cá (thịt, da, vây, mang) là 2,4x107 MPN/g ở mức rất cao so với giá trị thường gặp trong điều kiện nuôi bình thường.../.