Trong những tháng còn lại của năm 2026, Trung ương yêu cầu toàn hệ thống tập trung dồn lực phấn đấu đạt cao nhất các chỉ tiêu, đặc biệt là mục tiêu tăng trưởng hai con số, quý 4 cần tăng trưởng 12,5% và kiểm soát lạm phát khoảng 4,5%.

Sáng 16/10, tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV do Bộ Chính trị, Ban Bí thư tổ chức, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc đã báo cáo chuyên đề về "Kết luận số 106-KL/TW ngày 15/10/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về tình hình phát triển kinh tế-xã hội, thực hiện ngân sách nhà nước năm 2026; kế hoạch năm 2027."

Báo cáo chuyên đề tập trung vào các nội dung: Đánh giá toàn diện tình hình kinh tế-xã hội và ngân sách nhà nước năm 2026; Định hướng mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp và dự toán ngân sách nhà nước năm 2027; những điểm mới trọng tâm trong chỉ đạo của Trung ương để thống nhất nhận thức và hành động của cán bộ, đảng viên, nhất cấp ủy và người đứng đầu.

Tạo bước chuyển mạnh sang tổ chức thực hiện

Trình bày về bối cảnh thực hiện nhiệm vụ, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc nhấn mạnh năm 2026 mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng với hàng loạt sự kiện chính trị trọng đại như tổ chức thành công Đại hội XIV của Đảng, bầu cử Quốc hội khóa XVI, Hội đồng nhân dân các cấp, Đại hội XI Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức đoàn thể Trung ương. Đây cũng là năm đầu tiên triển khai Nghị quyết Đại hội XIV, tạo nền tảng cho giai đoạn phát triển mới.

Tình hình thế giới biến động vô cùng phức tạp, nhanh và khó lường, nổi bật là xung đột tại Trung Đông làm giá dầu lên cao, chính sách thuế quan từ Hoa Kỳ cùng xu hướng tăng lãi suất của các nền kinh tế lớn tác động mạnh đến hầu hết các quốc gia. Ở trong nước, khó khăn và thách thức nhiều hơn so với thời cơ và thuận lợi.

Trước tình hình đó, Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đứng đầu là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo và ban hành hệ thống chủ trương, quyết sách lớn, có tính chiến lược, trọng tâm là Kết luận số 18-KL/TW, Nghị quyết số 19-NQ/TW về đổi mới mô hình phát triển Việt Nam cùng 11 nghị quyết chuyên đề của Bộ Chính trị, từng bước định hình mô hình phát triển mới, thể chế phát triển mới và phương thức quản trị quốc gia. Cùng với sự chỉ đạo của Đảng, Chính phủ đã chủ động cụ thể hóa bằng 32 chương trình hành động, tạo bước chuyển mạnh từ khâu ban hành chủ trương sang tổ chức thực hiện để mang lại những kết quả cụ thể.

Quy mô cắt giảm thủ tục hành chính lớn nhất từ trước đến nay

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc cho biết, đánh giá về các kết quả đạt được, Ban Chấp hành Trung ương thống nhất nhận định kinh tế-xã hội năm 2026 tiếp tục đạt nhiều thành tựu quan trọng, toàn diện và đột phá, có nhiều điểm sáng nổi bật trên 7 nhóm kết quả chủ yếu.

Trước hết, tốc độ tăng trưởng kinh tế duy trì ở mức cao cùng với việc giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và cơ bản bảo đảm các cân đối lớn. Cụ thể, tổng sản phẩm trong nước (GDP) 9 tháng tăng 9,01%, đưa Việt Nam vào nhóm các quốc gia có mức tăng trưởng cao trên thế giới. Sự bứt phá này gắn liền với công tác điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, giúp thị trường chứng khoán được nâng hạng, đồng thời bảo đảm tuyệt đối an ninh năng lượng và an ninh lương thực. Giá xăng dầu trong nước được duy trì ở mức thấp so với khu vực và giá điện không tăng dù phải đối mặt với nhiều áp lực chi phí. Đồng thời, Chính phủ đã chỉ đạo quyết liệt các giải pháp giảm chi phí đầu vào cho sản xuất như chi phí đất đai, thủ tục tuân thủ và logistics, thu hút sự đánh giá rất tích cực từ các tổ chức quốc tế.

Bên cạnh đà tăng trưởng kinh tế, công tác điều hành tài chính-ngân sách nhà nước được triển khai chủ động với chính sách tài khóa mở rộng hợp lý, có trọng tâm, trọng điểm. Thu ngân sách nhà nước 9 tháng ước đạt khoảng 2,19 triệu tỷ đồng, bằng 86,5% dự toán và tăng 12,1% so với cùng kỳ; dự kiến cả năm đạt 3.055,7 nghìn tỷ đồng, vượt 20,8% dự toán và tăng 14% so với năm 2025, bảo đảm mục tiêu tăng ít nhất 10% theo chỉ đạo của Trung ương, đồng thời dự kiến miễn, giảm, gia hạn khoảng 360 nghìn tỷ đồng thuế, phí để hỗ trợ cho người dân và doanh nghiệp.

Chi ngân sách ước đạt 116,4% dự toán, tập trung nguồn tăng thu cho các dự án trọng điểm, đồng thời bố trí đủ 3% tổng chi ngân sách (khoảng 95 nghìn tỷ đồng) cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Tiến độ giải ngân vốn đầu tư công 9 tháng đạt 62,9% kế hoạch, cao hơn cùng kỳ năm trước cả về tỷ lệ và số tuyệt đối. Các chỉ số an toàn tài khóa được kiểm soát chặt chẽ với bội chi ngân sách ước khoảng 4,1% GDP, nợ công và nợ Chính phủ duy trì lần lượt ở mức khoảng 33-34% GDP và 32-33% GDP, nằm trong giới hạn an toàn. Việc phân cấp nguồn lực quốc gia cũng ghi nhận sự đổi mới căn bản theo Kết luận số 93-KL/TW.

Song song với lĩnh vực tài chính, công tác hoàn thiện thể chế và cải cách thủ tục hành chính theo tinh thần Nghị quyết số 66-NQ/TW đã đạt được quy mô cắt giảm lớn nhất từ trước đến nay. Chính phủ đã thông qua 11 Nghị quyết và các văn bản khác, thời gian thực hiện thủ tục hành chính đã giảm 53% và chi phí tuân thủ giảm 55%, vượt chỉ tiêu tại Kết luận số 18-KL/TW. Bộ máy tổ chức tiếp tục được tinh gọn, chính quyền địa phương 2 cấp vận hành ổn định.

Về hạ tầng chiến lược, đất nước đã đưa vào khai thác thêm 395 km đường bộ cao tốc, chính thức thông toàn tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông. Nỗ lực tháo gỡ khó khăn cho các dự án tồn đọng kéo dài được đẩy mạnh, xử lý dứt điểm 3.557 dự án; các dự án điện gió, điện mặt trời được tháo gỡ vướng mắc để đưa vào vận hành.

Chuyển biến tích cực cũng ghi nhận rõ nét trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo Nghị quyết số 57-NQ/TW. Tiến độ thực hiện nhiệm vụ đạt 96,1% (hoàn thành 1.932 trên tổng số 2.011 nhiệm vụ), đi liền với việc triển khai "100 ngày cao điểm" xử lý các điểm nghẽn chuyển đổi số và ban hành danh mục công nghệ chiến lược. Tỷ trọng kinh tế số trong GDP năm 2026 ước đạt khoảng 14,5%, hoàn thành đúng mục tiêu đề ra.

Nối tiếp những thành tựu phát triển kinh tế là sự chăm lo toàn diện cho phát triển văn hóa, xã hội và an sinh xã hội. Từ ngày 1/7/2026, lương cơ sở đã tăng thêm 8%, phụ cấp đối với cán bộ, công chức cấp xã tăng mạnh từ 25% lên 55%. Lĩnh vực phát triển nhà ở đạt kết quả ấn tượng.

Đặc biệt, Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đã hoàn thành 100% mục tiêu lấy mẫu đối với 211.300 hài cốt và quy tập được 3.666 hài cốt liệt sĩ. Trong lĩnh vực giáo dục và y tế, 107 trường học tại các xã biên giới đã được khánh thành đồng loạt, kết hợp với hoạt động khám sức khỏe định kỳ và sàng lọc miễn phí cho khoảng 52 triệu người dân.

Cùng với đó, quốc phòng, an ninh tiếp tục được giữ vững, trật tự an toàn xã hội được bảo đảm; hoạt động đối ngoại cấp cao trở thành điểm sáng giúp nâng cao vị thế đất nước và duy trì môi trường hòa bình cho phát triển.

Bên cạnh những kết quả căn bản, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nêu rõ, Trung ương thẳng thắn chỉ ra những tồn tại và thách thức đang đặt ra, như áp lực lạm phát 9 tháng ở mức 4,52%, tiệm cận ngưỡng mục tiêu cả năm là 4,5%, cùng với sức ép lên thị trường tiền tệ và tỷ giá; các động lực tăng trưởng truyền thống chưa đạt kỳ vọng, chỉ số hiệu quả sử dụng vốn (ICOR) và lãi suất cho vay còn cao khiến doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, khó tiếp cận nguồn vốn; vận hành chính quyền 2 cấp ở một số cơ sở chưa đồng đều, tiến độ xử lý nhà đất dôi dư và dự án tồn đọng còn chậm, trong khi ô nhiễm môi trường, ngập úng, ùn tắc giao thông, an ninh mạng và tội phạm công nghệ cao, ma túy vẫn diễn biến phức tạp...

Phân tích nguyên nhân, báo cáo chỉ ra bên cạnh yếu tố khách quan từ xung đột thế giới, nguyên nhân chủ quan xuất phát từ khâu tổ chức thực hiện vẫn là điểm yếu. Một số bộ, ngành, địa phương và người đứng đầu chưa thực sự chủ động, còn tâm lý né tránh, phối hợp thiếu chặt chẽ.

Từ thực tiễn đó, Đảng ủy Chính phủ đúc kết 5 bài học kinh nghiệm: Quán triệt nghiêm chủ trương và xác định đúng ưu tiên; Chuyển mạnh từ ban hành chính sách sang thực thi hiệu quả với trách nhiệm và sản phẩm rõ ràng; Nắm chắc tình hình để phản ứng chính sách kịp thời, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung; Phát huy sức mạnh đoàn kết, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm; Siết chặt kỷ luật, kỷ cương, đo lường cán bộ bằng dữ liệu và kết quả thực tế.

Trong những tháng còn lại của năm 2026, Trung ương yêu cầu toàn hệ thống tập trung dồn lực phấn đấu đạt cao nhất các chỉ tiêu, đặc biệt là mục tiêu tăng trưởng hai con số, quý 4 cần tăng trưởng 12,5% và kiểm soát lạm phát khoảng 4,5%. Các bộ, ngành phải điều hành linh hoạt tài khóa và tiền tệ, bảo đảm cung ứng đầy đủ điện, xăng dầu, thuốc chữa bệnh trong mọi tình huống, đẩy mạnh kích cầu tiêu dùng, giảm nhập siêu và giải ngân 100% vốn đầu tư công. Các địa phương đầu tàu phải phát huy vai trò dẫn dắt, các vùng chưa đạt kịch bản phải quyết liệt bứt phá, đồng thời chăm lo đời sống nhân dân, chuẩn bị chu đáo công tác chăm lo cho người có công, phát triển nhà ở xã hội, ứng phó thiên tai và bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại.

Bứt phá tăng trưởng từ 10% trở lên

Bước sang năm 2027, dự báo tình hình quốc tế tiếp tục biến động phức tạp, trong nước khó khăn đan xen thời cơ nhưng thách thức vẫn là chủ đạo. Trung ương xác định mục tiêu tổng quát năm 2027 là năm tăng tốc, bứt phá, tạo đà, tạo thế và tạo lực để thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Mục tiêu tổng quát là dồn sức phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế từ 10% trở lên gắn với ổn định vĩ mô, kiểm soát lạm phát, lấy năng suất, chất lượng, sức cạnh tranh, sự phát triển của doanh nghiệp và đời sống nhân dân làm thước đo giá trị. Động lực phát triển chính sẽ dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, hạ tầng dữ liệu và lực lượng doanh nghiệp dẫn dắt.

Để triển khai mục tiêu này, Trung ương đã thống nhất 45 chỉ tiêu chủ yếu cho năm 2027, gồm 22 chỉ tiêu kinh tế; 14 chỉ tiêu văn hóa, xã hội; 9 chỉ tiêu môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu. Trong đó, ngoài chỉ tiêu GDP tăng từ 10% trở lên, tốc độ tăng CPI được khống chế khoảng 4,5%; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 14%; kim ngạch xuất khẩu tăng 15% và nhập khẩu tăng 12%. Tổng vốn đầu tư thực hiện toàn xã hội phấn đấu đạt 36-38% GDP, năng suất lao động tăng 8,6% và ngành du lịch phấn đấu đón 28-29 triệu lượt khách quốc tế. Đặc biệt, Trung ương giao mục tiêu tăng trưởng GRDP cụ thể cho từng địa phương, trong đó có 30/34 tỉnh, thành phố mang chỉ tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên.

Liên quan đến dự toán ngân sách nhà nước năm 2027, Trung ương định hướng thu ngân sách tăng khoảng 9,1% so với ước thực hiện năm 2026, đạt khoảng 3,33 triệu tỷ đồng (tương đương 20,2% GDP). Tổng chi ngân sách dự kiến khoảng 4,07 triệu tỷ đồng, bao gồm 1,76 triệu tỷ đồng cho đầu tư phát triển (chiếm 43% tổng chi) và 2,06 triệu tỷ đồng cho chi thường xuyên và cải cách tiền lương (chiếm 50,6%).

Nhằm hiện thực hóa thành công các mục tiêu trên, Trung ương yêu cầu các cấp, các ngành tập trung triển khai đồng bộ 11 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm. Trong đó, nhiệm vụ đầu tiên là thúc đẩy tăng trưởng từ 10% trở lên gắn với giảm lãi suất cho vay, cải thiện chỉ số ICOR, kiên quyết điều chuyển vốn đầu tư công từ nơi chậm sang nơi làm tốt và giải quyết dứt điểm các dự án tồn đọng...

Để bảo đảm sự thống nhất cao trong hành động, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc cho biết Trung ương nhấn mạnh 6 điểm trọng tâm cán bộ, đảng viên phải quán triệt:

Một là, xác định năm 2027 là thời điểm phải tăng tốc, bứt phá để tạo đà, tạo thế, tạo lực cho những năm tiếp theo.

Hai là, phấn đấu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên phải đi đôi với giữ vững ổn định vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn; tăng trưởng cao dựa trên năng suất và sức cạnh tranh, năng lực tự chủ và nền tảng ổn định lâu dài.

Ba là, mục tiêu tăng trưởng đã được xác định cụ thể đến từng tỉnh, thành phố và phải được cụ thể hóa thành kịch bản, sản phẩm chi tiết đến từng ngành, địa phương.

Bốn là, điều hành tài chính-ngân sách chủ động, linh hoạt gắn với giữ nghiêm kỷ luật tài chính-ngân sách, đánh giá hiệu quả chi bằng kết quả thực tế.

Năm là, tạo chuyển biến thực chất trong thực thi, việc đã rõ phải làm ngay, trong đó người đứng đầu trực tiếp chịu trách nhiệm chỉ đạo xử lý nhà đất dôi dư và dự án tồn đọng, kiên quyết chống đầu tư phong trào và bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo.

Sáu là, xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực tăng trưởng cốt lõi có thể lượng hóa được đóng góp vào tăng trưởng.

Thực hiện chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại hội nghị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ đề nghị ngay sau hội nghị này, các cấp ủy, tổ chức đảng, bộ, ngành, địa phương cần khẩn trương cụ thể hóa và thể chế hóa các quyết sách của Trung ương, hoàn thành cao nhất nhiệm vụ năm 2026, đồng thời chủ động chuẩn bị đầy đủ nguồn lực về ngân sách, kế hoạch và con người để năm 2027 tăng tốc, bứt phá./.