Ba phi hành gia của Nga gửi lời chào Việt Nam từ Trạm Vũ trụ Quốc tế- nơi cách Trái đất hơn 400km - nhân dịp kỷ niệm 65 năm kể từ khi con người lần đầu du hành vũ trụ (1961-2026).

Ngày 10/4 tại Hà Nội, sự kiện trưng bày tài liệu lưu trữ "Chuyến bay liên hợp 37 - Biểu tượng hợp tác vũ trụ Việt Nam-Liên bang Nga" được khai mạc và mở cửa đón du khách.

Sự kiện do Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước (Bộ Nội vụ), Đại sứ quán Liên bang Nga tại Việt Nam, Cơ quan Lưu trữ Liên bang Nga và nhiều đơn vị khác phối hợp thực hiện.

Đây là hoạt động hướng đến kỷ niệm 65 năm chuyến bay đầu tiên của con người vào vũ trụ (12/4/1961 - 12/4/2026), đánh dấu Liên Xô là nước đầu tiên làm được điều này.

Sự kiện Trung tướng Phạm Tuân theo tàu Soyuz-37 và phi hành gia bay Viktor Gorbatk vào quỹ đạo Trái Đất (1980), trở thành người Việt Nam nói riêng và người châu Á nói chung đầu tiên bay vào không gian, cũng được vinh danh.

Nhân dịp này các phi hành gia của Tập đoàn vũ trụ quốc gia Nga (Roscosmos) gồm Sergei Mikayev, Sergey Kud-Sverchkov và Andrey Fedyayev từ Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) cũng đã quay một đoạn video để gửi cho Việt Nam thay lời chào và lời chúc. Hai lá cờ Nga và Việt Nam được treo chính giữa phía trên.

"Từ độ cao hàng trăm kilomet, chúng tôi nhìn thấy Trái đất như một hành tinh xanh không biên giới và hiểu rằng hợp tác là con đường ổn định nhất, cho phép nhân loại tiến xa hơn nữa vào không gian," ông Sergey Kud-Sverchkov (giữa) khẳng định.

Bắt mic trôi lơ lửng từ đồng nghiệp, phi hành gia Sergei Mikayev tiếp lời, nói: "Chuyến bay vào vũ trụ trên tàu Soyuz-37 năm 1980 do phi hành do phi hành gia Liên Xô Viktor Gorbatko và phi hành gia Việt Nam đầu tiên, Phạm Tuân thực hiện không chỉ trở thành một thành tựu khoa học mà còn là biểu tượng bền vững khi biết rằng trong khi chúng tôi thực hiện các nhiệm vụ trên quỹ đạo, quý vị đang thổi hồn vào những kỷ niệm vô giá ở Hà Nội."

Phi hành gia Andrey Fedyayev thay đoàn gửi lời chào riêng tới Trung tướng Phạm Tuân và cảm ơn các đơn vị tham gia triển lãm. "Từ Trạm Vũ trụ Quốc tế, chúng tôi xin gửi đến quý vị những tình cảm hữu nghị và lời chúc tốt đẹp nhất," ông nói và cùng đồng nghiệp chào tạm biệt.

Chia sẻ về sự kiện đặc biệt này, Trung tướng Phạm Tuân xúc động nhắc lại nhiều bước tiến và dấu mốc lịch sử quan trọng trong ngành hàng không vũ trụ Nga. Ông vẫn nhớ như in về chuyến đi đặc biệt của cuộc đời.

Đó là sự lo lắng nhưng không kém phần hào hứng, là cảm giác hồi hộp khi tàu Soyuz-37 kết nối trạm vũ trụ Salyut 6 bởi thao tác này cần đặc biệt chính xác và cẩn trọng cao độ. Đó còn là hình ảnh hai phi hành gia ở trạm cười rạng rỡ khi nhìn thấy đoàn Soyuz-37 qua cửa sổ, chào mừng đồng nghiệp bằng bánh mì và món muối.

"Gần 8 ngày trong vũ trụ, gần 40 thí nghiệm khoa học và một cuộc họp báo hết sức cảm động. Tôi mang theo nắm đất Ba Đình, Tuyên ngôn Độc lập và cuốn Di chúc và ảnh Bác Hồ, ảnh Tổng Bí thư Lê Duẩn. Trong buổi quay qua Việt Nam, chúng tôi mang những kỷ vật ra đóng dấu, ký tên để mang về.

Lơ lửng không trọng lực, tôi được thấy đường chân trời rực rỡ màu sắc của Trái Đất. Tôi nhớ tới lời của Yuri Gagarin đã nói: Trái Đất chúng ta đẹp lắm, hãy giữ lấy nó," vị Trung tướng 79 tuổi kể lại.

Tại sự kiện khai mạc, Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Liên bang Nga tại Việt Nam Gennady Bezdetko khẳng định Sứ mệnh chung Xô-Việt trên tàu Soyuz-37 không chỉ có ý nghĩa về khoa học, mà còn là minh chứng cho tình hữu nghị và hợp tác chặt chẽ giữa hai quốc gia.

"Trưng bày hôm nay cũng là kết quả của sự hợp tác chặt chẽ giữa các cơ quan lưu trữ, bảo tàng, tổ chức khoa học và cơ quan ngoại giao của hai nước. Sự kiện vừa gìn giữ ký ức lịch sử, vừa giúp thế hệ trẻ hiểu biết về những trang sử vẻ vang trong thành tựu chung của hai dân tộc," Đại sứ Gennady Bezdetko nói.

Cuộc trưng bày mở cửa đón khách tự do tại Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước (12 Đào Tấn, phường Giảng Võ) từ 9 đến 16 giờ các ngày trong tuần, từ nay đến hết ngày 10/6/2026./.