Pháp-Maroc khép lại nhiều năm rạn nứt quan hệ
Pháp và Maroc đã ký 11 thỏa thuận hợp tác trong các lĩnh vực an ninh và kinh tế nhân chuyến thăm của Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu tới Maroc ngày 16/7.
Theo phóng viên TTXVN tại Paris, chuyến thăm của Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu tới Maroc ngày 16/7 được xem là dấu mốc mới trong tiến trình hàn gắn quan hệ song phương sau nhiều năm căng thẳng ngoại giao.
Đây là chuyến công du nước ngoài đầu tiên của ông Lecornu kể từ khi nhậm chức, đồng thời cũng là cuộc họp liên chính phủ Pháp-Maroc đầu tiên kể từ năm 2019 với sự tham dự của 12 bộ trưởng của hai nước.
Phát biểu tại Rabat, Thủ tướng Lecornu bày tỏ vui mừng khi được đến Maroc, không chỉ trên cương vị người đứng đầu Chính phủ Pháp, mà còn với tình cảm cá nhân.
Trong khi đó, Thủ tướng Maroc Aziz Akhannouch khẳng định hai nước đã khôi phục được lòng tin và đang mở ra “một chương mới” trong quan hệ song phương.
Điểm nhấn của chuyến thăm là việc hai bên ký 11 thỏa thuận hợp tác trong các lĩnh vực an ninh và kinh tế.
Hai bên cũng phát động chương trình kêu gọi các doanh nghiệp quan tâm tham gia dự án xây dựng tuyến cáp điện ngầm dưới biển nối Maroc với thành phố Marseille của Pháp.
Thủ tướng Lecornu đánh giá các thỏa thuận đạt được trong chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tới Maroc hồi tháng 10/2024 đã được triển khai hiệu quả và mang lại những kết quả “đặc biệt tích cực."
Tuy nhiên, một số dự án hợp tác lớn vẫn chưa đạt được tiến triển như kỳ vọng.
Dự án nhà máy khử mặn tại Rabat do Tập đoàn Veolia triển khai vẫn vướng mắc về cơ chế giá, trong khi dự án hợp tác giữa Engie và Tập đoàn Phosphate Maroc (OCP) trong lĩnh vực năng lượng tái tạo và lưu trữ năng lượng cũng chưa đi đến quyết định đầu tư cuối cùng.
Quan hệ giữa Paris và Rabat rơi vào khủng hoảng từ năm 2021 sau vụ phần mềm gián điệp Pegasus. Khi đó, điện thoại của Tổng thống Macron bị nghi là mục tiêu theo dõi của cơ quan tình báo Maroc.
Cuộc điều tra của cơ quan tư pháp Pháp sau đó phát hiện dấu vết phần mềm độc hại trên điện thoại của 7 bộ trưởng và cựu bộ trưởng Pháp, trong đó có ông Lecornu và cựu Bộ trưởng Quốc phòng Florence Parly. Phía Maroc luôn bác bỏ các cáo buộc này.
Cũng trong năm 2021, quan hệ hai nước tiếp tục căng thẳng do cuộc khủng hoảng thị thực, sau khi Pháp cắt giảm một nửa số thị thực Schengen cấp cho công dân Maroc nhằm gây sức ép buộc Rabat phải tiếp nhận trở lại những công dân bị yêu cầu rời khỏi lãnh thổ Pháp.
Quyết định này đã vấp phải phản ứng mạnh từ phía Maroc và đẩy quan hệ song phương xuống mức thấp nhất trong nhiều năm.
Bất đồng về vấn đề Tây Sahara cũng là một trong những nguyên nhân khiến quan hệ hai nước rạn nứt. Tuy nhiên, quyết định của Điện Élysée vào tháng 7/2024 công nhận “chủ quyền của Maroc” đối với vùng lãnh thổ tranh chấp này lại trở thành bước ngoặt, mở đường cho tiến trình hòa giải, dù đồng thời làm gia tăng căng thẳng giữa Pháp với Algeria - quốc gia ủng hộ Mặt trận Polisario.
Theo kế hoạch, bước tiến tiếp theo trong quá trình bình thường hóa quan hệ sẽ là chuyến thăm chính thức của Quốc vương Mohammed VI tới Pháp, dự kiến diễn ra vào mùa Thu năm nay.
Nhân dịp này, hai nước có kế hoạch ký Hiệp ước Hữu nghị đặc biệt, do nhóm 11 nhân vật của Pháp và Maroc cùng xây dựng.
Theo cựu Ngoại trưởng Pháp Hubert Védrine - nhân vật phụ trách nhóm chuyên gia phía Pháp, văn kiện này không nhằm mục tiêu xây dựng chương trình hành động chi tiết mà hướng tới thiết lập khuôn khổ lâu dài cho quan hệ Pháp-Maroc trên mọi lĩnh vực, khẳng định quyết tâm của hai bên về việc khép lại giai đoạn khủng hoảng và mở ra giai đoạn hợp tác mới./.
