Đối với Việt Nam, phát triển nhiên liệu sinh học là giải pháp quan trọng không chỉ giảm phát thải khí nhà kính, mà còn bảo đảm an ninh năng lượng, đa dạng hóa nguồn cung và thúc đẩy kinh tế Xanh.

Sáng 9/3 tại Hà Nội, Bộ Công Thương phối hợp với Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam tổ chức Hội nghị triển khai lộ trình phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống trong thời kỳ mới.

Đây là bước đi chiến lược nhằm cụ thể hóa chủ trương chuyển dịch năng lượng Xanh, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia trước những biến động khó lường của tình hình thế giới.

Xu thế không thể đảo ngược

Phát biểu khai mạc hội nghị, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp và các cam kết quốc tế về trung hòa carbon ngày càng cấp thiết, việc phát triển nhiên liệu sinh học là xu thế không thể đảo ngược.

Đặc biệt, trước những xung đột vũ trang và cạnh tranh địa chính trị có nguy cơ làm gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu, Việt Nam cần chủ động đa dạng hóa nguồn cung. Nhiên liệu sinh học được xác định là một giải pháp quan trọng để giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.

Để tạo hành lang pháp lý đồng bộ, ngày 7/11/2025, Bộ Công Thương đã ban hành Thông tư số 50/2025/TT-BCT quy định tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học, thay thế cho lộ trình cũ từ năm 2012. Tiếp đó, ngày 26/2/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 07/CT-TTg nhằm đẩy mạnh sản xuất, phân phối và sử dụng loại nhiên liệu này.

"Việc thúc đẩy sử dụng xăng sinh học E5, E10 không chỉ giúp giảm phát thải khí nhà kính, bảo vệ môi trường mà còn tạo đầu ra ổn định cho nông nghiệp, thúc đẩy kinh tế-xã hội," Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân khẳng định.

Thực tế cho thấy, xăng sinh học (E10, E15, E20...) đã được sử dụng rộng rãi tại Mỹ, Brazil, châu Âu và nhiều nước trong khu vực như Thái Lan, Philippines. Tại Việt Nam, sau khi phân phối rộng rãi xăng E5RON92 từ năm 2018 và thí điểm E10RON95 từ ngày 1/8/2025, cơ quan chức năng chưa ghi nhận bất kỳ phản hồi tiêu cực nào về chất lượng hay ảnh hưởng đến động cơ.

Tại hội nghị, một góc nhìn mới về lợi ích kinh tế-thương mại cũng được đưa ra bàn thảo. Ông Đỗ Văn Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam cho biết việc triển khai xăng E10 còn mang ý nghĩa chiến lược trong quan hệ thương mại quốc tế, đặc biệt là với Hoa Kỳ.

"Việt Nam hiện đứng thứ ba về thặng dư thương mại với Mỹ. Chương trình xăng E10 sẽ mở ra cơ hội nhập khẩu Ethanol từ Mỹ - quốc gia chiếm 60-65% sản lượng toàn cầu. Điều này không chỉ giúp Việt Nam tự chủ năng lượng, giải quyết đầu ra cho nông nghiệp mà còn giúp cân bằng cán cân thương mại với đối tác quan trọng này," ông Tuấn phân tích.

Đồng quan điểm về tiềm năng của Việt Nam, ông Clarence Woo, Giám đốc điều hành Trung tâm Nhiên liệu Xanh toàn cầu nhận định: "Trong bối cảnh giá xăng dầu tăng cao, việc áp dụng nhiên liệu sinh học là cơ hội lớn. Với nền nông nghiệp phát triển, Việt Nam đang có những khởi đầu rất tích cực. Tôi kỳ vọng bức tranh năng lượng tại đây sẽ còn tươi sáng hơn nữa trong thời gian tới."

Cần sự phối hợp đồng bộ

Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh phát triển và mở rộng sử dụng nhiên liệu sinh học là xu thế tất yếu trong quá trình chuyển dịch năng lượng trên thế giới. Đối với Việt Nam, đây không chỉ là giải pháp góp phần giảm phát thải khí nhà kính, thực hiện các cam kết quốc tế về ứng phó biến đổi khí hậu, mà còn là hướng đi quan trọng nhằm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, đa dạng hóa nguồn cung nhiên liệu và thúc đẩy phát triển kinh tế Xanh, kinh tế tuần hoàn.

Việt Nam có nhiều tiềm năng và điều kiện thuận lợi để phát triển ngành nhiên liệu sinh học. Nguồn nguyên liệu nông nghiệp phong phú, hệ thống cơ sở sản xuất ethanol đã được đầu tư trong những năm qua, cùng với mạng lưới phân phối xăng dầu rộng khắp trên toàn quốc là những yếu tố quan trọng để thúc đẩy phát triển thị trường nhiên liệu sinh học.

Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả các lợi thế này, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa các bộ, ngành, địa phương, các cơ sở nghiên cứu khoa học và cộng đồng doanh nghiệp trong việc phát triển vùng nguyên liệu, nâng cao năng lực sản xuất, hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật và tổ chức thị trường.

Bên cạnh đó, việc triển khai lộ trình phối trộn nhiên liệu sinh học theo quy định tại Thông tư số 50/2025/TT-BCT là bước đi quan trọng nhằm tạo lập thị trường ổn định và lâu dài cho nhiên liệu sinh học tại Việt Nam. Điều này đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về nguồn cung ethanol, hệ thống phối trộn và phân phối, cũng như cơ chế quản lý, giám sát chất lượng nhằm bảo đảm tính minh bạch, hiệu quả và phù hợp với các tiêu chuẩn kỹ thuật.

Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân yêu cầu các nhà quản lý, nhà khoa học và cộng đồng doanh nghiệp cần tập trung thảo luận, tháo gỡ khó khăn từ khâu phát triển nguồn cung E10 trong nước đến hạ tầng phối trộn và phân phối.

"Để khai thác hiệu quả, cần sự phối hợp đồng bộ giữa các bộ, ngành và địa phương. Bên cạnh việc hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, công tác thông tin, tuyên truyền cần được đẩy mạnh để người tiêu dùng hiểu đúng, hiểu đủ về lợi ích của xăng sinh học, từ đó tạo sự đồng thuận xã hội," lãnh đạo Bộ Công Thương nhấn mạnh.

Hội nghị cũng dành thời gian để các đại biểu chia sẻ kinh nghiệm quốc tế, các vấn đề kỹ thuật và đề xuất các công cụ quản lý nhằm đảm bảo tính minh bạch, hiệu quả của thị trường nhiên liệu sinh học tại Việt Nam trong thời gian tới./.