Hàng triệu người đang nhận lương hưu qua hình thức ủy quyền cần đặc biệt lưu ý mốc 30/6/2026, thời điểm toàn bộ giấy ủy quyền cũ chính thức hết hiệu lực. Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã phát đi cảnh báo và triển khai rà soát diện rộng.

Ngày 8/5, Bảo hiểm xã hội Việt Nam thông tin đang chủ động thực hiện các bước chuẩn bị cần thiết để thích ứng với các quy định mới của Luật Bảo hiểm xã hội.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm hiện nay là việc rà soát, đối chiếu và chuẩn hóa các văn bản ủy quyền nhận lương hưu, trợ cấp Bảo hiểm xã hội hằng tháng. Động thái này nhằm mục tiêu cao nhất là bảo đảm tính liên tục, kịp thời trong việc chi trả chế độ đồng thời ngăn ngừa những rủi ro phát sinh, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người dân trước thềm những thay đổi quan trọng về mặt pháp lý.

Đồng bộ quy trình quản lý

Theo lộ trình pháp lý, Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15 chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2025. Đáng chú ý, tại điểm d khoản 2 Điều 10 của Luật này, quyền lợi của người hưởng chế độ Bảo hiểm xã hội đã được cụ thể hóa thông qua việc cho phép ủy quyền bằng văn bản cho người khác thực hiện các thủ tục hoặc nhận thay các chế độ. Tuy nhiên, để tăng cường tính minh bạch và quản lý chặt chẽ, Luật mới quy định văn bản ủy quyền nhận lương hưu, trợ cấp Bảo hiểm xã hội và các chế độ khác chỉ có hiệu lực tối đa là 12 tháng kể từ ngày xác lập.

Cụ thể, quy định đặt ra một mốc thời gian chuyển tiếp quan trọng đối với các văn bản ủy quyền được lập theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014, nếu vẫn còn hiệu lực thì sẽ được tiếp tục sử dụng nhưng không quá ngày 30/6/2026. Điều này đồng nghĩa với việc sau thời điểm này, toàn bộ các trường hợp ủy quyền cũ sẽ mặc nhiên hết hiệu lực pháp lý và người hưởng cần phải lập lại văn bản ủy quyền mới theo đúng quy định của Luật năm 2024 nếu vẫn có nhu cầu nhận thay.

Việc giới hạn thời hạn ủy quyền 12 tháng được đánh giá là một bước tiến trong công tác quản lý người hưởng. Trong bối cảnh số lượng người thụ hưởng chính sách Bảo hiểm xã hội ngày càng tăng, đặc biệt là những người cao tuổi, người có sức khỏe yếu hoặc cư trú xa nơi nhận chế độ, việc cập nhật thông tin định kỳ giúp cơ quan quản lý xác minh chính xác tình trạng của người hưởng, từ đó bảo đảm tiền lương hưu và trợ cấp đến đúng đối tượng, tránh thất thoát ngân sách và giảm thiểu rủi ro cho chính người dân.

Nhận thức rõ tầm quan trọng của vấn đề này, Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã ban hành văn bản chỉ đạo đến Bảo hiểm xã hội các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Yêu cầu đặt ra là phải chủ động rà soát, đối chiếu dữ liệu đang quản lý với dữ liệu hệ thống để nhận diện sớm các trường hợp có khả năng gián đoạn quyền lợi. Các địa phương được chỉ đạo tập trung đặc biệt vào nhóm đối tượng người hưởng từ 90 tuổi trở lên, các trường hợp trùng mã số Bảo hiểm xã hội hoặc những hồ sơ ủy quyền chưa cập nhật đầy đủ trạng thái thông tin.

Việc rà soát không chỉ dừng lại ở sổ sách hay dữ liệu điện tử mà còn đi sâu vào xác minh thực tế. Bảo hiểm xã hội Việt Nam nhấn mạnh mục tiêu của đợt rà soát này là hỗ trợ tối đa cho người dân, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng tạm dừng chi trả chỉ vì lý do thủ tục hành chính nếu người hưởng vẫn đủ điều kiện theo quy định. Đây là cách tiếp cận nhân văn, thể hiện trách nhiệm của ngành Bảo hiểm xã hội trong việc đồng hành cùng người lao động và người nghỉ hưu.

Linh hoạt giải pháp hỗ trợ

Để đưa chính sách vào cuộc sống, Bảo hiểm xã hội các địa phương đã triển khai nhiều giải pháp linh hoạt, phù hợp với đặc thù từng địa bàn.

Tại các đô thị lớn như Hà Nội, nơi có mật độ người hưởng lương hưu tập trung cao, áp lực về việc rà soát và hướng dẫn lại thủ tục là không nhỏ. Do đó, Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội đã chủ động phối hợp với hệ thống Bưu điện, các trung tâm phục vụ hành chính công và chính quyền địa phương để thiết lập các điểm hỗ trợ lưu động hoặc lồng ghép vào các kỳ chi trả hằng tháng.

Điển hình tại địa bàn phường Việt Hưng, cơ quan Bảo hiểm xã hội cơ sở đã triển khai đợt cao điểm với sự phối hợp chặt chẽ của Ủy ban Nhân dân phường. Theo bà Nguyễn Thị Thu Hằng, Phó Giám đốc Bảo hiểm xã hội cơ sở Long Biên, riêng phường Việt Hưng có 2.379 trường hợp cần thực hiện thủ tục liên quan đến ủy quyền nhận lương hưu, trợ cấp Bảo hiểm xã hội. Khối lượng này đòi hỏi cơ quan Bảo hiểm xã hội cơ sở phải phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương và các đơn vị liên quan để hướng dẫn kịp thời, không để ảnh hưởng đến kỳ chi trả của người hưởng.

Vì vậy, bà Hằng chia sẻ cách làm của Bảo hiểm xã hội cơ sở Long Biên là tổ chức các hội nghị tuyên truyền trực tiếp cho 62 tổ trưởng dân phố – những người được coi là “cánh tay nối dài” của chính quyền tại cơ sở. Với lợi thế sát dân, hiểu rõ hoàn cảnh của từng hộ gia đình, lực lượng này đã đóng vai trò quan trọng trong việc rà soát, nắm bắt thông tin đối với những người cao tuổi, người có bệnh nền khó đi lại hoặc những trường hợp ít có điều kiện tiếp cận thông tin trên không gian số.

Tại các tỉnh thành khác như Bắc Ninh, công tác rà soát cũng được triển khai quyết liệt với sự hỗ trợ mạnh mẽ của công nghệ thông tin và mạng lưới Tổ Chuyển đổi số cộng đồng. Cụ thể, Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Ninh đã đẩy mạnh việc tuyên truyền quy định về thời hạn ủy quyền trên nhiều kênh khác nhau, từ Cổng thông tin điện tử đến các trang mạng xã hội và hệ thống loa truyền thanh cơ sở.

Ông Nguyễn Công Phương, Trưởng phòng Tuyên truyền và Hỗ trợ người tham gia, Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Ninh chia sẻ: “Bảo hiểm xã hội tỉnh đã đẩy mạnh tuyên truyền quy định về ủy quyền nhận lương hưu, trợ cấp Bảo hiểm xã hội hằng tháng bằng nhiều hình thức như tuyên truyền thông qua Tổ Chuyển đổi số cộng đồng; Đăng tải thông tin trên Cổng Thông tin điện tử Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Ninh; Phối hợp tuyên truyền trên báo, đài địa phương và các trang mạng xã hội. Qua đó, quy định mới được chuyển tải đến từng nhóm người hưởng, giúp người dân hoàn thiện thủ tục đúng thời hạn, bảo đảm việc chi trả lương hưu, trợ cấp Bảo hiểm xã hội hằng tháng liên tục, kịp thời, đúng người, đúng chế độ.”

Một trong những giải pháp căn cơ và lâu dài mà ngành Bảo hiểm xã hội đang tích cực khuyến khích là vận động người hưởng chuyển đổi từ hình thức nhận tiền mặt qua ủy quyền sang nhận trực tiếp qua tài khoản cá nhân (thẻ ATM). Đây được coi là phương thức tối ưu, không chỉ giúp người dân nhận tiền nhanh chóng, an toàn mà còn giúp giảm bớt các thủ tục ủy quyền phức tạp hằng năm. Việc nhận qua tài khoản giúp người hưởng chủ động hoàn toàn về mặt thời gian, không phụ thuộc vào thời gian chi trả của bưu điện hay sự hỗ trợ của người nhận thay. Đối với cơ quan quản lý, phương thức này góp phần minh bạch hóa dòng tiền, giảm thiểu chi phí quản lý hành chính và nâng cao chất lượng dịch vụ công.

Tuy nhiên, trong quá trình triển khai rà soát và hướng dẫn thủ tục, Bảo hiểm xã hội Việt Nam cũng đưa ra lời khuyến nghị quan trọng về an ninh thông tin. Trước thực trạng tội phạm công nghệ cao có xu hướng nhắm vào những người thụ hưởng chính sách an sinh xã hội, người dân cần hết sức cảnh giác.

Cụ thể, cơ quan Bảo hiểm xã hội lưu ý người hưởng lương hưu và trợ cấp không nên cung cấp thông tin cá nhân, mã OTP hoặc thực hiện các thao tác theo hướng dẫn từ các đường link lạ, ứng dụng nhắn tin không rõ nguồn gốc. Mọi thủ tục liên quan đến lập văn bản ủy quyền hoặc thay đổi thông tin người hưởng đều phải được thực hiện qua các kênh chính thống, như Cơ quan Bảo hiểm xã hội, bưu điện hoặc tại trụ sở chính quyền địa phương.

Người dân, đặc biệt là những trường hợp đang thực hiện ủy quyền nhận thay, cần kiểm tra kỹ thời hạn trên văn bản của mình để chủ động liên hệ với cơ quan chức năng hoàn thiện thủ tục trước mốc thời hạn 30/6/2026, tránh dồn ứ vào thời điểm sát ngày quy định có hiệu lực./.