Đầu tư trực tiếp nước ngoài ròng của các công ty Nhật Bản đạt 33.000 tỷ yen (209 tỷ USD) năm 2025, vượt qua mức kỷ lục của năm trước và tăng gấp đôi trong vòng một thập kỷ.

Việc đồng yen mất giá trong những năm gần đây không làm nản lòng các doanh nghiệp hay cá nhân Nhật Bản trong việc đầu tư ra nước ngoài. Một phần là do lãi suất thấp trong nước không theo kịp lạm phát và thị trường đang phát triển bên ngoài Nhật Bản đã thúc đẩy họ tìm kiếm cơ hội ở nước ngoài.

Sumitomo Forestry là một ví dụ điển hình. Vào tháng 2/2026, công ty này đã thông báo về thương vụ trị giá 4,2 tỷ USD để mua lại công ty xây dựng nhà ở Tri Pointe Homes của Mỹ.

Chủ tịch Toshiro Mitsuyoshi cho biết công ty Nhật Bản này có kế hoạch mở rộng sang các thị trường có dân số đang tăng trưởng như Mỹ và Australia, đồng thời nói thêm rằng sự thu hẹp của thị trường nội địa là “không thể tránh khỏi, ở một khía cạnh nào đó.”

Công ty sẽ huy động vốn bằng đồng yen và chuyển đổi sang USD để thực hiện giao dịch, điều này càng gây thêm áp lực giảm giá đối với đồng nội tệ Nhật Bản.

Đầu tư trực tiếp nước ngoài ròng của các công ty Nhật Bản đạt 33.000 tỷ yen (209 tỷ USD) năm 2025, vượt qua mức kỷ lục của năm trước và tăng gấp đôi trong vòng một thập kỷ, khi các doanh nghiệp ngày càng tìm kiếm cơ hội tăng trưởng ở nước ngoài.

Các công ty Nhật Bản bắt đầu đẩy mạnh đầu tư ra nước ngoài vào đầu những năm 2010, khi họ phải đối mặt với những thách thức bao gồm đồng yen mạnh lên mức 70-80 yen đổi 1 USD. Vào thời điểm đó, các nhà sản xuất lo ngại về sự suy giảm khả năng cạnh tranh về giá do đồng yen mạnh đã mở rộng mạng lưới sản xuất của mình.

Đà phát triển chỉ ngày càng mạnh mẽ hơn trong những năm gần đây, ngay cả khi đồng yen mất giá khiến chi phí đầu tư trở nên đắt đỏ hơn. Xu hướng này đã lan rộng sang các lĩnh vực tập trung nhiều hơn vào nhu cầu trong nước, chẳng hạn như nhà ở.

Tình trạng suy giảm dân số ngày càng trầm trọng ở Nhật Bản đã khiến các công ty phải vật lộn cả về phía cầu (thị trường thu hẹp) và phía cung (do thiếu hụt lao động). Với chuỗi cung ứng ngày càng phân tán trên phạm vi quốc tế, các công ty hầu như không có động lực để chuyển hoạt động sản xuất trở lại Nhật Bản, ngay cả khi đồng yen yếu.

Cuối năm ngoái, JFE Steel đã quyết định đầu tư khoảng 270 tỷ yen vào một công ty con của JSW Steel thuộc Ấn Độ, và ban lãnh đạo dường như đã chuẩn bị cho những khoản chi tiêu ra nước ngoài lớn hơn nữa.

Khoản đầu tư 550 tỷ USD mà Chính phủ Nhật Bản cam kết như một phần của thỏa thuận thuế quan năm ngoái đang bước vào giai đoạn thực hiện, tạo ra nhu cầu lớn hơn đối với USD, điều này sẽ làm gia tăng áp lực giảm giá đối với đồng yen.

Ngay cả khi các công ty Nhật Bản đầu tư nhiều hơn vào Mỹ, việc chuyển lợi nhuận thu được về nước thường tạo ra nhu cầu mua đồng yen. Tuy nhiên, các nhà sản xuất, đặc biệt là các nhà sản xuất ôtô, hiện nay thường tái đầu tư lợi nhuận từ Mỹ trở lại nước này.

Theo số liệu cán cân thanh toán của Bộ Tài chính Nhật Bản, khoảng 40% lợi nhuận từ đầu tư nước ngoài của các doanh nghiệp Nhật Bản vẫn nằm ở nước ngoài. Điều này góp phần khiến đồng yen tiếp tục suy giảm.

Bên cạnh đó, lãi suất tiền gửi ngân hàng đã tăng dần khi Ngân hàng trung ương Nhật Bản (BOJ) nâng lãi suất cơ bản. Vào tháng 2, MUFG đã tăng lãi suất tiền gửi có kỳ hạn 1 năm bằng đồng yen lên 0,4%, mức cao nhất trong khoảng 17 năm. Tuy nhiên, với giá tiêu dùng tiếp tục tăng khoảng 2% mỗi năm, các tài sản này vẫn đang mất giá trị thực, thúc đẩy các hộ gia đình chuyển tiền ra nước ngoài./.