Để bảo đảm hiệu quả hoạt động, khoản 1 Điều 8 Thông tư số 21/2025/TT-BNV quy định các tổ chức phụ trách bầu cử cần xây dựng và ban hành quy chế làm việc.

Điều 26 Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân (Luật Bầu cử) quy định 2 nguyên tắc hoạt động của các tổ chức phụ trách bầu cử ở địa phương.

Các tổ chức phụ trách bầu cử ở địa phương hoạt động theo chế độ tập thể, quyết định theo đa số.

Cuộc họp được tiến hành khi có ít nhất hai phần ba tổng số thành viên tham dự; quyết định được thông qua khi có quá nửa tổng số thành viên biểu quyết tán thành.

Cơ quan có thẩm quyền thành lập tổ chức phụ trách bầu cử có quyền trưng tập cán bộ, công chức, viên chức của cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị-xã hội, tổ chức xã hội, đơn vị sự nghiệp công lập để giúp thực hiện các công việc liên quan đến tổ chức bầu cử.

Để bảo đảm hiệu quả hoạt động, khoản 1 Điều 8 Thông tư số 21/2025/TT-BNV quy định các tổ chức phụ trách bầu cử cần xây dựng và ban hành quy chế làm việc.

Tùy tính chất, nhiệm vụ của từng tổ chức phụ trách bầu cử mà quy chế làm việc có nội dung phù hợp, trong đó, cần thiết có các nội dung như: Nguyên tắc và hình thức làm việc của tổ chức phụ trách bầu cử; chế độ, lề lối làm việc, quy trình xử lý công việc của tổ chức phụ trách bầu cử; các cuộc họp của tổ chức phụ trách bầu cử; phân công nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của các thành viên tổ chức phụ trách bầu cử; mối quan hệ công tác, chế độ thông tin, báo cáo của tổ chức phụ trách bầu cử.

Chủ tịch Ủy ban bầu cử ở cấp tỉnh, ở cấp xã, Trưởng ban Ban bầu cử đại biểu Quốc hội, Trưởng ban Ban bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân cấp tỉnh, cấp xã và Tổ trưởng Tổ bầu cử (gọi chung là người đứng đầu tổ chức phụ trách bầu cử) chịu trách nhiệm phân công nhiệm vụ, quyền hạn cụ thể của từng thành viên của tổ chức phụ trách bầu cử cấp mình để triển khai công việc ngay từ giai đoạn chuẩn bị, trong ngày bầu cử và sau ngày bầu cử cho đến khi kết thúc cuộc bầu cử. Trong đó, phân công thư ký chịu trách nhiệm quản lý tài liệu, con dấu, tổng hợp chung công tác bầu cử của tổ chức phụ trách bầu cử (khoản 2 Điều 8 Thông tư số 21/2025/TT-BNV).

Ủy ban bầu cử, Ban bầu cử và Tổ bầu cử phân công bộ phận thường trực gồm người đứng đầu tổ chức phụ trách bầu cử, thư ký và một số ủy viên để kịp thời chỉ đạo, theo dõi, nắm bắt tình hình bầu cử ở địa phương.

Quy chế làm việc của tổ chức phụ trách bầu cử phải xác định rõ trách nhiệm của bộ phận thường trực (khoản 3 Điều 8 Thông tư số 21/2025/TT-BNV).

Hoạt động của tổ chức phụ trách bầu cử

Theo khoản 1 Điều 9 Thông tư số 21/2025/TT-BNV, tổ chức phụ trách bầu cử thực hiện 5 nhóm hoạt động.

Một là huy động lực lượng hỗ trợ công tác bầu cử.

Căn cứ điều kiện cụ thể, cơ quan có thẩm quyền thành lập tổ chức phụ trách bầu cử có thể huy động hoặc trưng tập cán bộ, công chức, viên chức, người lao động của cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị-xã hội, tổ chức xã hội ở cấp tỉnh, cấp xã, thôn, tổ dân phố; hoặc mời người có kinh nghiệm tham gia hỗ trợ theo đề nghị của người đứng đầu tổ chức phụ trách bầu cử.

Hai là, tổ chức quán triệt nhiệm vụ và tập huấn nghiệp vụ.

Các tổ chức phụ trách bầu cử có trách nhiệm quán triệt đầy đủ nhiệm vụ, quyền hạn theo Luật Bầu cử và bảo đảm tất cả thành viên được tập huấn về pháp luật, kỹ năng và nghiệp vụ thực hiện công tác bầu cử.

Việc tập huấn có thể thực hiện trực tiếp, trực tuyến hoặc kết hợp cả hai hình thức, trong đó đặc biệt chú trọng tập huấn cho các thành viên Tổ bầu cử.

Ba là, thực hiện nhiệm vụ theo quy định và chế độ báo cáo. Các tổ chức phụ trách bầu cử triển khai các nhiệm vụ theo Luật Bầu cử, đồng thời thực hiện chế độ báo cáo định kỳ và đột xuất về tình hình chuẩn bị, triển khai và tổ chức bầu cử theo hướng dẫn của tổ chức phụ trách bầu cử cấp trên và cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Những quyết định quan trọng phải được thảo luận tập thể và ban hành dưới hình thức nghị quyết; đối với các nội dung điều hành, chỉ đạo, báo cáo hoặc giải quyết khiếu nại, tố cáo thì được thực hiện bằng các văn bản hành chính như chương trình, kế hoạch, công văn, thông báo, báo cáo và các văn bản khác theo quy định.

Bốn là, xử lý tình huống khẩn cấp. Trong trường hợp tại địa bàn, khu vực bỏ phiếu xảy ra các tình huống khẩn cấp về thiên tai, hỏa hoạn, bùng phát dịch bệnh có nguy cơ lây nhiễm cao dẫn đến địa hình bị chia cắt, bị cách ly hoặc xuất hiện tình hình an ninh, trật tự phức tạp thì các tổ chức phụ trách bầu cử thực hiện theo quy định của Luật Bầu cử, hướng dẫn của Hội đồng bầu cử quốc gia, Thông tư số 21/2025/TT-BNV và của cơ quan có thẩm quyền.

Năm là tổ chức bầu cử sớm tại khu vực được phép. Đối với các khu vực bỏ phiếu được Hội đồng Bầu cử quốc gia cho phép bầu cử sớm, các tổ chức phụ trách bầu cử tại địa phương có trách nhiệm tổ chức thực hiện bảo đảm an toàn, đúng quy định và theo hướng dẫn của Hội đồng bầu cử quốc gia.

Trách nhiệm của thành viên tổ chức phụ trách bầu cử

Thông tư số 21/2025/TT-BNV quy định người đứng đầu tổ chức phụ trách bầu cử phân công, đôn đốc và kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn cụ thể đối với từng thành viên tổ chức phụ trách bầu cử và bộ phận giúp việc, hỗ trợ cho tổ chức phụ trách bầu cử trong quá trình thực hiện công tác bầu cử.

Thành viên các tổ chức phụ trách bầu cử có trách nhiệm tham gia đầy đủ việc tập huấn các quy định pháp luật, kỹ năng, nghiệp vụ thực hiện công tác bầu cử; nắm vững và thực hiện đúng nhiệm vụ, quyền hạn được phân công; công tâm, khách quan, trung thực trong quá trình thực hiện các nhiệm vụ được giao.

Trong quá trình thực hiện các nhiệm vụ được giao, các thành viên tổ chức phụ trách bầu cử phải trao đổi, hội ý, đánh giá rút kinh nghiệm về những công việc đã thực hiện của mỗi thành viên; người đứng đầu tổ chức phụ trách bầu cử chịu trách nhiệm chỉ đạo, đôn đốc, kiểm tra các thành viên thực hiện những công việc còn tồn đọng và phân công các thành viên thực hiện các công việc tiếp theo của tổ chức phụ trách bầu cử theo tiến độ thực hiện công tác bầu cử.

Khi thực hiện nhiệm vụ, đặc biệt trong ngày bầu cử, các thành viên tổ chức phụ trách bầu cử phải đeo phù hiệu của tổ chức phụ trách bầu cử cấp mình.

Thời điểm kết thúc nhiệm vụ của các tổ chức phụ trách bầu cử ở địa phương

Theo Điều 28 Luật Bầu cử, Ủy ban bầu cử ở tỉnh, Ban bầu cử đại biểu Quốc hội, Tổ bầu cử hết nhiệm vụ đối với bầu cử đại biểu Quốc hội sau khi Hội đồng Bầu cử quốc gia kết thúc việc tổng kết công tác bầu cử đại biểu Quốc hội trong cả nước và công bố kết quả bầu cử đại biểu Quốc hội.

Ủy ban bầu cử ở tỉnh, ở xã hết nhiệm vụ đối với bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân cấp mình sau khi Ủy ban bầu cử ở tỉnh, ở xã đã trình báo cáo tổng kết cuộc bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân cấp mình và hồ sơ, tài liệu về bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân cấp mình tại kỳ họp thứ nhất của Hội đồng nhân dân khóa mới.

Ban bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân cấp tỉnh, cấp xã, Tổ bầu cử hết nhiệm vụ đối với bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân cấp mình sau khi Ủy ban bầu cử cấp mình kết thúc việc tổng kết công tác bầu cử và công bố kết quả bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân./.