Dù chưa được cơ quan chức năng cấp phép sử dụng phương tiện tàu thuyền, canô để chở khách du lịch tham quan Cù lao Mái Nhà nhưng nhiều hộ kinh doanh vẫn thường xuyên tổ chức các tour, tuyến tự phát.

Dù chưa được cơ quan chức năng tỉnh Đắk Lắk cấp phép sử dụng phương tiện tàu thuyền, canô để chở khách du lịch tham quan Cù lao Mái Nhà (xã Ô Loan) nhưng nhiều hộ kinh doanh vẫn thường xuyên tổ chức các tour, tuyến tự phát để phục vụ du khách, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông và ảnh hưởng đến hệ sinh thái tự nhiên, môi trường.

Canô chở khách “rượt đuổi” cá voi

Nằm cách đất liền khoảng 2,5km, Cù lao Mái Nhà (thuộc thôn Phước Đồng, xã Ô Loan) là điểm đến lý tưởng cho du khách ưa thích vẻ đẹp tự nhiên và hoang sơ của biển đảo.

Dịch vụ đưa đón du khách ra đảo và trải nghiệm biển bằng canô phát triển mạnh mẽ. Gần đây, tại vùng biển ven bờ khu vực Cù lao Mái Nhà xuất hiện 2 cá thể cá voi di cư nổi lên mặt nước để săn mồi càng khiến cho dịch vụ chở khách bằng canô ngắm cá voi trở nên rầm rộ.

Anh P.V.P (du khách của Đắk Lắk) phản ánh, qua theo dõi anh nhận thấy nhiều canô tại khu vực Cù lao Mái Nhà chở du khách đi ngắm, chụp ảnh cá voi xuất hiện tại vùng biển này.

Tuy nhiên, tình trạng canô rượt đuổi sát cá voi đang săn mồi đe dọa nghiêm trọng sự an toàn của loài cá quý hiếm này. Việc tàu thuyền, canô tiếp cận quá gần có thể khiến cá voi mất bình tĩnh, mắc cạn hoặc nuốt phải rác thải nhựa. Ngoài ra, các phương tiện đường thủy tiến sát cũng gây nguy cơ va chạm làm tổn thương cá voi.

Cá voi xuất hiện liên tục trong nhiều ngày tại Cù lao Mái Nhà là hiện tượng tự nhiên hiếm gặp, báo hiệu môi trường sinh thái biển nơi đây có sự phục hồi tích cực.

Tuy nhiên, tình trạng canô chở du khách tự phát tiếp cận quá gần cá voi để quay phim, chụp ảnh sẽ gây ảnh hưởng đến tập tính tự nhiên và môi trường sống của loài động vật này.

Ngoài ra còn phải kể đến tiếng ồn từ động cơ, làm xáo trộn môi trường sống, ảnh hưởng đến khả năng định hướng, săn mồi và sinh hoạt của cá voi; gây ảnh hưởng đến hệ sinh thái biển.

Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Ô Loan Ngô Thành Hiệp thông tin, sau khi nắm bắt tình hình, Ủy ban Nhân dân xã đã có văn bản yêu cầu các cơ quan liên quan đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn ngư dân, chủ phương tiện thực hiện các quy định của pháp luật về bảo vệ nguồn lợi thủy sản.

Xã khuyến cáo người dân, du khách thực hiện ứng xử văn minh, thân thiện với môi trường biển. Các chủ phương tiện không được lợi dụng hoạt động vận chuyển khách du lịch, tham quan để tổ chức các hoạt động tự phát, tụ tập đông người hoặc khai thác hình ảnh, tiếp cận cá voi trái quy định, gây mất an toàn giao thông đường thủy.

Ông Đào Quang Minh, Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản và Biển đảo tỉnh Đắk Lắk cho biết, việc cá voi xuất hiện trên vùng biển Cù lao Mái Nhà là tín hiệu tích cực về môi trường biển và nguồn lợi thủy sản.

Cá voi thường di chuyển đến nơi có nhiều cá nhỏ, sinh vật phù du hoặc dòng hải lưu thuận lợi, điều này cho thấy khu vực biển còn khá giàu nguồn lợi tự nhiên.

Các cơ quan chuyên môn của tỉnh đang phối hợp theo dõi, khuyến cáo tàu thuyền, canô giữ khoảng cách từ xa (khoảng hơn 200m), hạn chế chạy áp sát hoặc tăng tốc gần đàn cá voi vì tiếng động lớn, sóng mạnh có thể khiến chúng hoảng loạn. Người dân không được đánh bắt cá voi dưới mọi hình thức.

Tàu thuyền chở du khách hoạt động “chui”

Tại tỉnh Đắk Lắk, không khó để tìm đặt một chuyến ra tham quan Cù lao Mái Nhà bằng phương tiện tàu thuyền, canô bởi các dịch vụ được quảng cáo nhiều trên mạng xã hội.

Khi đến khu vực này, du khách còn được các “nhân viên” nhiệt tình giới thiệu sử dụng dịch vụ canô chuyên chở ra đảo, ngắm cá voi. Bất kỳ thời điểm nào trong ngày cũng có canô đón khách.

Giá dịch vụ cho một đoàn dưới 10 người là 500.000 đồng/chuyến khứ hồi. Còn đoàn trên 10 người thì được tính với giá 50.000 đồng/người. Khách lẻ từ 1 - 2 người sẽ ghép vào các đoàn khác.

Ghi nhận tại khu vực bờ biển thuộc thôn Phước Đồng (xã Ô Loan), hiện nơi đây chưa có bến cảng để tàu thuyền, canô neo đậu đón khách ra Cù lao Mái Nhà.

Tuy nhiên, nhiều phương tiện vẫn đón khách ngay trên bờ biển; vẫn còn tình trạng du khách không mặc áo phao khi đi trên tàu thuyền, canô. Các phương tiện vận tải hoạt động với tần suất dày đặc cùng tâm lý chủ quan của du khách và chủ tàu trong việc sử dụng trang thiết bị bảo hộ gây mất an toàn giao thông đường thủy nội địa.

Ông Ngô Thành Hiệp, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Ô Loan, hiện nay, việc tàu thuyền, canô chở khách du lịch ra Cù lao Mái Nhà và trải nghiệm du lịch biển, ngắm cá voi tại vùng biển này đều là hoạt động tự phát, chưa được cấp phép.

Phòng Cảnh sát Giao thông Công an tỉnh và chính quyền địa phương đã làm việc với các hộ dân có tham gia đón khách du lịch bằng tàu thuyền, canô tự phát nhưng đến nay vẫn chưa thể kiểm soát chặt chẽ.

Công an xã Ô Loan thông tin, khu vực Cù lao Mái Nhà hiện có nhiều phương tiện đường thủy vi phạm các quy định như: không đăng kiểm, hết hạn kiểm định; thay đổi kết cấu phương tiện, lắp thêm ghế hoặc mở rộng diện tích chở khách không đúng thiết kế theo quy định.

Các phương tiện không trang bị đủ áo phao, dụng cụ nổi cá nhân hoặc số lượng áo phao không tương ứng với số hành khách thực tế; người lái tàu chưa qua đào tạo, không có chứng chỉ chuyên môn, bằng lái phù hợp với loại phương tiện đang vận hành… Lực lượng chức năng đã xử phạt một số trường hợp vi phạm và tăng cường công tác tuyên truyền đến người dân.

Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk Lê Phúc Long cho hay, toàn tỉnh hiện chưa có đơn vị du lịch đường thủy nào được cấp phép hoạt động do tỉnh chưa có cơ quan thực hiện đăng kiểm phương tiện đường thủy; các khu vực du lịch biển ở phía Đông chưa được đầu tư xây dựng bến cảng thủy nội địa.

Do vậy, cơ quan chuyên môn gặp khó trong việc quản lý tàu thuyền, canô hoạt động chở khách du lịch. Sở đã nhiều lần kiến nghị Ủy ban Nhân dân tỉnh sớm thành lập các trung tâm đăng kiểm phương tiện đường thủy và địa phương đầu tư xây dựng bến cảng thủy nội địa để phương tiện tàu thuyền, canô đủ điều kiện cấp phép hoạt động./.

​

​