Ngoại giao văn hóa là một nội dung hết sức quan trọng trong tổng thể chính sách đối ngoại của Việt Nam với thế giới và với từng nước cụ thể, trong đó bao gồm cả Liên bang Nga.

Tại Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh vai trò của ngoại giao văn hóa, công tác người Việt Nam ở nước ngoài trong nhiệm vụ quảng bá hình ảnh đất nước, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Để hoàn thành nhiệm vụ trong giai đoạn phát triển mới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu nâng cao chất lượng công tác người Việt Nam ở nước ngoài, ngoại giao văn hóa, thông tin đối ngoại, lãnh sự và bảo hộ công dân, tạo điều kiện để kiều bào gắn bó, đóng góp cho quê hương; phát huy trí thức, doanh nhân và mạng lưới chuyên gia.

Bên lề Hội nghị, phóng viên Báo Điện tử VietnamPlus đã có cuộc trò chuyện với ông Đặng Minh Khôi, Đại sứ Việt Nam tại Liên bang Nga về ngoại giao văn hóa.

Thắt chặt tình hữu nghị thông qua văn hóa

- Thưa Đại sứ, xin ông chia sẻ về công tác ngoại giao văn hóa mà Đại sứ quán Việt Nam tại Liên bang Nga đang triển khai?

Đại sứ Đặng Minh Khôi: Để thế giới hiểu Việt Nam, Việt Nam hiểu thế giới, tôi nghĩ không có gì hay hơn là thông qua hoạt động giao lưu nhân dân và văn hóa là một trong những nhịp cầu hết sức quan trọng.

Mối quan hệ giữa Việt Nam và Liên bang Nga hết sức đặc biệt. Năm nay, hai nước kỷ niệm 76 năm thiết lập quan hệ ngoại giao nhưng hơn 100 năm trước, Chủ tịch Hồ Chí Minh trên hành trình tìm đường cứu nước đã đến Nga và có thể nói là mỗi một gia đình Việt Nam chúng ta đều có thân nhân từng sinh sống, lao động, học tập tại Liên bang Nga.

Trong thời kỳ trước, Liên Xô đã giúp ta đào tạo hàng chục nghìn sinh viên, trong đó nhiều người trở thành cán bộ chủ chốt. Nền văn hóa Nga gắn bó mật thiết, gần gũi với người dân Việt Nam và ngược lại người dân Nga cũng có một tình cảm hết sức thân thiết với đất nước, con người Việt Nam.

Cho nên chúng tôi luôn cho rằng nhiệm vụ của các cơ quan đại diện Việt Nam tại Liên bang Nga là cần tăng cường hơn nữa giao lưu văn hóa, giao lưu nhân dân.

Tôi hết sức tâm đắc khi công tác đối ngoại ngày được đổi mới. Nguyên thủ nước ta cũng đã rất chú trọng việc quảng bá hình ảnh Việt Nam ở nước ngoài.

Năm ngoái, Tổng Bí thư Tô Lâm đã sang thăm Nga trong dịp kỷ niệm 80 năm Ngày Chiến thắng trong Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại (9/5/2025). Lần đầu tiên đoàn Quân đội nhân dân Việt Nam tham gia hoạt động diễu binh tại Quảng trường Đỏ. Chứng kiến những bước chân hùng dũng của các chiến sỹ Quân đội nhân dân Việt Nam, cá nhân tôi vô cùng tự hào. Đó là một hình ảnh rất đẹp của người lính Việt Nam được khắc sâu vào trái tim nhân dân Nga.

- Trong những năm qua, cơ quan đại diện Việt Nam tại Liên bang Nga đã tổ chức nhiều sự kiện để giao lưu, quảng bá văn hóa Việt Nam. Có câu chuyện nào hay khoảnh khắc nào khiến ông thấy xúc động, tự hào khi giới thiệu bản sắc dân tộc với nước bạn?

Đại sứ Đặng Minh Khôi: Câu chuyện thì có rất nhiều nhưng tôi sẽ chia sẻ với bạn về Lễ hội Văn hóa Việt Nam lần đầu tiên được tổ chức tại Quảng trường Đỏ, trái tim của thủ đô Moskva tháng 7/2025. Lễ hội có chủ đề “Việt Nam-Sắc màu từ miền nhiệt đới” đã thực sự trở thành một sự kiện tôn vinh văn hóa, nghệ thuật và truyền thống Việt Nam, tạo điều kiện cho người dân Nga và du khách tìm hiểu sâu hơn về sự phong phú, đặc sắc của văn hoá Việt Nam.

Điều mà tôi thấy ấn tượng nhất là Phu nhân Ngô Phương Ly làm nhà thiết kế chính của lễ hội và trực tiếp giới thiệu những nét đặc sắc của văn hoá Việt Nam, tạo thiện cảm với các đại biểu và công chúng.

Tôi rất tự hào khi thấy người dân Nga và du khách quốc tế xếp hàng dài chờ xem rối nước. Mỗi ngày chỉ có vài suất diễn thôi nhưng luôn chật kín khán giả.

Hay như tại gian hàng sơn mài, trong suốt thời gian diễn ra lễ hội, ngày nào cũng có một bà cụ người Nga ghé thăm. Bà chia sẻ rằng mức lương hưu của bà cũng ít ỏi thôi nhưng bà rất yêu thích đồ sơn mài Việt Nam. Mỗi ngày, bà đến ngắm nghía và chọn mua một món đồ nhỏ để làm kỷ niệm.

Trong 10 ngày, lễ hội đã thu hút khoảng 1 triệu lượt khách tham quan. Tôi nghĩ rằng trong kho tàng văn hóa Việt vô cùng phong phú, chúng ta đã chọn đúng những câu chuyện, sản phẩm đặc sắc để giới thiệu với bạn bè quốc tế.

Quảng bá văn hóa cần làm thường xuyên, có trọng điểm

- Bên cạnh công tác quảng bá văn hóa thì việc giảng dạy tiếng Việt tại Liên bang Nga để bảo tồn bản sắc Việt được tiến hành như thế nào, thưa Đại sứ?

Đại sứ Đặng Minh Khôi: Tôi cho rằng công tác bảo tồn, giảng dạy tiếng Việt đang được triển khai rất tốt. Đại sứ quán Việt Nam phối hợp cùng Liên hiệp các tổ chức người Việt tại Nga và các trường thường xuyên tổ chức cho các em sinh viên tham gia tình nguyện dạy tiếng Việt cho con em người Việt vào dịp Hè.

Hợp tác kinh tế-thương mại càng gắn bó mật thiết thì việc hiểu ngôn ngữ của nhau càng trở nên quan trọng. Chúng tôi cũng hết sức chú trọng việc thúc đẩy giảng dạy tiếng Việt trong trường cho học sinh-sinh viên Nga.

Đáng mừng là số lượng sinh viên Nga học tiếng Việt ngày càng đông. Hiện nay đã có hàng chục trường đại học ở các địa phương khác nhau như Moskva, Saint Petersburg tổ chức giảng dạy tiếng Việt. Thông qua các bài giảng, chúng ta lồng ghép việc quảng bá đất nước, con người Việt Nam.

- Thưa Đại sứ, trong bối cảnh hiện nay, công tác ngoại giao văn hóa cần có cách làm mới như thế nào để đạt mục tiêu quảng bá hình ảnh đất nước hiệu quả?

Đại sứ Đặng Minh Khôi: Chúng ta đang ở thời kỳ hội nhập, mạng xã hội phát triển bùng nổ, thế giới ngày càng trở nên nhỏ bé, đòi hỏi cách làm mới để nâng cao hiệu quả quảng bá văn hóa nghệ thuật truyền thống dân tộc Việt Nam. Cụ thể là tận dụng mạng xã hội, không gian số để thông tin đến với khán giả nhanh hơn, ở quy mô rộng hơn.

Tôi cho rằng cần phải lựa chọn những gì là điểm mạnh, những gì tinh túy nhất, Việt Nam nhất, không lai căng, không trộn lẫn với nền văn hóa nào khác. Làm sao để người dân trong nước và bạn bè quốc tế khi nghe thấy, nhìn thấy, đọc thấy một nội dung nào đó, người ta biết ngay đây là Việt Nam.

Hơn nữa, việc quảng bá cần diễn ra thường xuyên tại các quốc gia trọng điểm, quan tâm đặc biệt đến Việt Nam, có mối quan hệ đối tác khăng khít với Việt Nam. Không cứ năm chẵn, năm tròn, tôi cho rằng văn hóa cần có thời gian đủ lâu để thẩm thấu.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch nên khuyến khích các văn nghệ sỹ, đặc biệt là nghệ sỹ trẻ tham gia các cuộc thi, liên hoan nghệ thuật quốc tế. Thành công của ca sỹ Đức Phúc tại cuộc thi Eurovision đã tạo hiệu ứng rất tốt. Tôi cho rằng đó là một kênh hiệu quả để quảng bá hình ảnh Việt Nam.

- Đại sứ có đánh giá thế nào về vai trò của cộng đồng người Việt trong hoạt động giao lưu nhân dân?

Đại sứ Đặng Minh Khôi: Cộng đồng người Việt tại Liên bang Nga rất đoàn kết, luôn hướng về quê hương, đất nước.

Tôi cho rằng ngoài các sự kiện ngoại giao ở quy mô cấp nhà nước, cấp lãnh đạo thì chính bà con Việt kiều là chiếc cầu nối tốt nhất với quê hương và đất nước sở tại.

Sinh viên Việt Nam cũng có đóng góp rất lớn trong giao lưu nhân dân. Các em rất năng động, tích cực trong quảng bá văn hóa, hình ảnh Việt Nam ở nước ngoài.

Hoạt động giao lưu văn hóa, ngoại giao nhân dân đã góp phần vẽ nên bức tranh hợp tác hoàn chỉnh giữa Việt Nam và Liên bang Nga.

- Xin trân trọng cảm ơn Đại sứ./.