Nghệ An khẩn trương làm rõ vụ cá chết hàng loạt bất thường trên sông Lam

Xã Anh Sơn có 13 hộ với 19 lồng nuôi, tổng lượng cá chết hơn 8,6 tấn, quá trình nuôi cá lồng từ năm 2009 đến nay, người dân đã áp dụng kỹ thuật, thực hiện đầy đủ các biện pháp phòng bệnh cho cá.

Vừa qua, Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An đã có báo cáo số 242/SNNMT-BVMT, ngày 6/5/2026 gửi Ủy ban Nhân dân tỉnh Nghệ An về sơ bộ tình hình cá chết hàng loạt trên sông Lam tại địa bàn xã Anh Sơn.

Theo đó, ngày 4/5, Sở Nông nghiệp và Môi trường nhận được báo cáo số 163/BC-UBND của Ủy ban Nhân dân xã Anh Sơn về việc kiểm tra, xác định nguyên nhân hiện tượng cá chết hàng loạt trên địa bàn.

Ngày 5/5, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã cử cán bộ Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư phối hợp Ủy ban Nhân dân xã Anh Sơn Kết trực tiếp đến khu vực nuôi cá lồng trên sông Lam, đoạn qua thôn Kim Nhan 1, xã Anh Sơn kiểm tra xác minh tại hiện trường.

Thông tin trao đổi, phản ánh từ người dân địa phương, chiều tối 3/5 xảy ra mưa lớn kèm dông lốc. Từ 5 giờ đến 7 giờ ngày 4/5 nước sông Lam có dấu hiệu chuyển màu vàng đục, không ghi nhận mùi lạ, không có vết dầu mỡ. Cá nuôi (trắm cỏ, trắm đen, cá leo, cá ghé, cá ngạnh, cá bọp) trong lồng bè bỏ ăn hoàn toàn, nổi đầu rồi chết hàng loạt, tỷ lệ chết gần 100%. Cá chết nguyên con, màu sắc bình thường, nội tạng không có dấu hiệu xuất huyết, mang có vết nhầy.

Cá chết, nổi dạt hai bên bờ sông Đào - kênh dẫn nước từ sông Lam phục vụ tưới tiêu cho vùng đồng bằng Nghệ An (các huyện Diễn Châu, Yên Thành, Quỳnh Lưu cũ). (Ảnh: Xuân Tiến/TTXVN)

Đồng thời cùng ghi nhận hiện tượng cá tự nhiên trên sông Lam như cá Chép, chạch, Lăng, còm,… nổi đầu, tấp vào bờ rồi chết. Đến 17 giờ cùng ngày, không còn hiện tượng cá chết. Các cơ sở nuôi cá lồng bè trong khu vực không kịp triển khai các biện pháp như sục khí hoặc di chuyển lồng hoặc cá.

Thống kê sơ bộ từ Ủy ban Nhân dân xã Anh Sơn, có 13 hộ với 19 lồng nuôi bị ảnh hưởng, tổng lượng cá chết hơn 8,6 tấn. Quá trình nuôi cá lồng từ năm 2009 đến nay, người dân đã áp dụng kỹ thuật, thực hiện đầy đủ các biện pháp phòng bệnh cho cá, chưa ghi nhận hiện tượng cá bị chết theo mùa thường diễn ra dịch bệnh đối với cá nuôi lồng.

Tại thời điểm 10 giờ 45 phút ngày 5/5, qua test nhanh một số chỉ tiêu môi trường nước tại khu vực nuôi cho kết quả: Độ trong 40cm, pH 7,5, độ kiềm 110, oxy hòa tan 5mg/l. Các chỉ tiêu đều nằm trong ngưỡng phù hợp đối với các loài cá nuôi nước ngọt; không còn hiện tượng cá chết tại khu vực nuôi cá lồng tại thôn Kim Nhan 1, xã Anh Sơn.

Các dấu hiệu cá bỏ ăn, nổi đầu, chết nhanh, màu sắc và nội tạng cá không có dấu hiệu xuất huyết, xảy ra với nhiều đối tượng và đồng loạt trên diện rộng; cá tự nhiên cũng bị ảnh hưởng tương tự cho thấy, nguyên nhân cá chết có thể do suy giảm oxy hòa tan đột ngột bởi tải lượng hữu cơ lớn sau mưa hoặc liên quan đến nguồn thải từ thượng nguồn.

Đây là hiện tượng bất thường, xảy ra trên khu vực sông có dòng chảy mạnh, diễn biến nhanh. Hiện không có cá nuôi trong lồng, rất khó nhận định nguyên nhân cụ thể gây ra sự cố trên.

Sở Nông nghiệp và Môi trường nêu phương án xử lý, đối với các hộ nuôi trồng thủy sản, tiếp tục thu gom, xử lý cá chết còn sót lại tại khu vực nuôi; vệ sinh sạch sẽ những lồng nuôi và theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết và môi trường nước; tạm thời chưa xuống giống tái sản xuất cho đến khi môi trường ổn định trở lại.

Đối với các xã Anh Sơn, phối hợp với Trung tâm Quan trắc TNMT tỉnh Nghệ An tổ chức lấy mẫu nước sông Lam đoạn qua xã Anh Sơn nơi cá chết; phối hợp với Ủy ban Nhân dân xã Nhân Hòa và các cơ quan liên quan để kiểm tra, xác minh nguyên nhân cá chết; kiến nghị xử lý (nếu có).

Trung tâm Quan trắc Tài nguyên và Môi trường thực hiện việc lấy mẫu và phân tích đánh giá chất lượng nước mặt sông Lam để làm cơ sở giải quyết các nội dung liên quan. Sở Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục phối hợp với các cơ quan liên quan để kiểm tra, xác minh phạm vi ảnh hưởng, nguyên nhân gây ra hiện tượng cá chết đồng loạt tại khu vực thôn Kim Nhan 1 xã Anh Sơn và các xã lân cận (nếu có).

Trước đó, như TTXVN đã thông tin, từ sáng 4/5, nhiều hộ dân nuôi cá lồng, bè trên sông Lam đoạn qua địa phận xã Anh Sơn phát hiện các loại cá trắm, trôi, mè, leo, ghé, ngạnh,... trọng lượng phổ biến từ 0,5 đến 3kg/con chết nổi trắng mặt nước; tình trạng các loại cá, tôm ngoài tự nhiên cũng chết hàng loạt.

Trong các ngày 5 và 6/5, tiếp tục ghi nhận nhiều khu vực hạ lưu sông Lam chảy qua các xã Bạch Ngọc, Đô Lương, Anh Sơn Đông (tỉnh Nghệ An) xuất hiện tình trạng nhiều cá, tôm nổi lờ đờ trên mặt nước, sau đó chết hàng loạt và trôi dạt vào bờ.

Trong chiều ngày 6/5, tại sông Đào - kênh dẫn nước dài hàng chục km bắt nguồn từ sông Lam phục vụ tưới tiêu cho vùng đồng các huyện Yên Thành, Diễn Châu, Quỳnh Lưu (cũ) và sông Nông Giang (qua địa bàn huyện Quỳnh Lưu cũ) cũng xuất hiện tình trạng cá, tôm chết hàng loạt trôi nổi trên mặt sông.

Liên quan sự việc, ngày 7/5, ông Nguyễn Trung Tuấn, Giám đốc Công ty Cổ phần cấp nước Yên Thành (tỉnh Nghệ An) cho biết, đơn vị đã đóng cửa lấy nước tại kênh N8 và tạm dừng sử dụng nguồn nước thô từ sông Lam.

Trước đó, công ty nhận được thông báo từ Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Thủy lợi Bắc Nghệ An về việc nguồn nước tại kênh chính và kênh N8 có nguy cơ bị nhiễm bẩn.

Hiện công ty chuyển sang sử dụng nguồn nước dự trữ tại hồ chứa nội bộ để xử lý và cấp nước sạch cho người dân. Nguồn nước dự phòng có thể đáp ứng nhu cầu sử dụng cho khoảng 8.000 khách hàng trong thời gian từ 6 đến 8 ngày./.

(TTXVN/Vietnam+)