Điện khí hóa và phát triển các dòng máy bay lai điện được xem là hướng đi đầy triển vọng nhằm giảm tiêu thụ nhiên liệu hàng không, đồng thời giúp các nhà sản xuất châu Âu duy trì lợi thế cạnh tranh.

Cuộc khủng hoảng năng lượng do căng thẳng tại Trung Đông gây ra đang thúc đẩy ngành hàng không châu Âu tăng tốc tìm kiếm các giải pháp giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.

Trong đó, điện khí hóa và phát triển các dòng máy bay lai điện được xem là hướng đi đầy triển vọng nhằm giảm tiêu thụ nhiên liệu hàng không, đồng thời giúp các nhà sản xuất châu Âu duy trì lợi thế cạnh tranh trước sự trỗi dậy của Trung Quốc.

Theo nhận định của tờ La Tribune, giá nhiên liệu máy bay tăng mạnh trong những tháng gần đây một lần nữa cho thấy mức độ phụ thuộc lớn của ngành hàng không toàn cầu vào dầu mỏ.

Bất ổn tại Trung Đông, khu vực cung cấp phần lớn nguồn năng lượng cho thế giới, đã làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung và chi phí vận hành tăng cao đối với các hãng hàng không.

Đặt trụ sở tại Toulouse, một trong những trung tâm hàng không lớn nhất châu Âu, hãng chế tạo máy bay Aura Aero của Pháp đang phát triển ERA, mẫu máy bay khu vực 19 chỗ ngồi sử dụng hệ thống động cơ lai điện. Công ty đặt mục tiêu đưa máy bay này vào khai thác thương mại từ năm 2028.

Một bước tiến đáng chú ý cho xu hướng máy bay điện đã diễn ra vào đầu năm 2025 khi Cơ quan An toàn Hàng không Liên minh châu Âu (EASA) lần đầu tiên cấp chứng nhận cho một động cơ điện hàng không.

Động cơ Engineus 100 do tập đoàn Safran Electrical & Power phát triển có thể được sử dụng trên các loại máy bay lai điện cỡ nhỏ cũng như các phương tiện cất hạ cánh thẳng đứng thế hệ mới. Đây được xem là cột mốc quan trọng đối với ngành hàng không châu Âu trong quá trình chuyển đổi sang các công nghệ ít phát thải hơn.

Tuy nhiên, thay vì hướng tới các máy bay hoàn toàn chạy điện trong tương lai gần, các nhà sản xuất hiện tập trung vào giải pháp lai điện.

Theo các chuyên gia, hạn chế về trọng lượng và dung lượng pin khiến máy bay điện thuần túy chưa thể đáp ứng các yêu cầu khai thác thương mại trên quy mô lớn, do đó với các mẫu đang phát triển như ERA, phần lớn hành trình vẫn sử dụng động cơ truyền thống, trong khi động cơ điện chỉ hỗ trợ ở một số giai đoạn nhất định. Mô hình này đặc biệt phù hợp với các tuyến bay khu vực dài từ 400-800 km hoặc vận tải hàng hóa cự ly ngắn.

Tập đoàn Airbus cũng đang theo đuổi hướng đi tương tự với việc nghiên cứu tích hợp hệ thống pin vào thế hệ máy bay thân hẹp mới nhằm thay thế dòng A320 trong giai đoạn 2035-2040.

Theo Airbus, việc kết hợp pin và động cơ điện có thể giúp giảm tới 5% lượng nhiên liệu hàng không tiêu thụ. Hệ thống điện có thể hỗ trợ động cơ chính trong một số giai đoạn hoạt động, giảm nhu cầu lấy năng lượng từ động cơ phản lực để vận hành các thiết bị trên máy bay, đồng thời hỗ trợ quá trình di chuyển trên đường lăn tại sân bay.

Mặc dù mức tiết kiệm nhiên liệu chưa quá lớn, giới chuyên môn cho rằng đây là bước đi quan trọng trong lộ trình giảm phát thải carbon của ngành hàng không. Về lâu dài, các nhà sản xuất kỳ vọng những tiến bộ trong công nghệ pin, pin nhiên liệu và hydro sẽ mở đường cho các dòng máy bay phát thải thấp hoặc không phát thải.

Bên cạnh mục tiêu môi trường, cuộc đua điện khí hóa còn mang ý nghĩa chiến lược đối với ngành hàng không châu Âu. Nhiều doanh nghiệp lo ngại kịch bản từng xảy ra với ngành ôtô châu Âu có thể lặp lại nếu các nhà sản xuất trong khu vực chậm chân trong quá trình chuyển đổi công nghệ./.