Hội nghị tổng kết công tác lý luận, phê bình văn học nghệ thuật nhiệm kỳ 2021-2026, đề ra chiến lược nâng cao vai trò và hiệu quả hoạt động trong kỷ nguyên mới.

Chiều 30/3, tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Hội đồng Lý luận Trung ương tổ chức Hội nghị tổng kết công tác của Hội đồng Lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật Trung ương, nhiệm kỳ 2021-2026.

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị, Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị khóa XIII, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương ghi nhận, tri ân những đóng góp to lớn của các thế hệ lãnh đạo, ủy viên Hội đồng qua 23 năm xây dựng và trưởng thành.

Đề cập đến việc Hội đồng chính thức được hợp nhất về Hội đồng Lý luận Trung ương từ đầu năm 2025, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương Nguyễn Xuân Thắng khẳng định sự hợp nhất không phải là sự kết thúc của một thiết chế, mà là bước khởi đầu, một bước chuyển có tính chiến lược nhằm định vị và nâng cao vai trò của công tác lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc.

Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương nhấn mạnh nguyên tắc hợp nhất là để nâng tầm, không phải để thu hẹp; thay đổi tổ chức là để hiệu quả, không phải để thay đổi nhiệm vụ, trách nhiệm và đóng góp.

Không gian cống hiến của đội ngũ chuyên gia không nằm ở cơ cấu bộ máy mà sẽ còn rộng mở hơn ở thực tiễn sáng tạo và ảnh hưởng xã hội.

Bên cạnh những thành tựu đạt được, Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Xuân Thắng cũng thẳng thắn chỉ ra một số hạn chế cần khắc phục, bao gồm sự chậm trễ trong đổi mới tư duy lý luận, vai trò dẫn dắt định hướng sáng tác còn khiêm tốn, thiếu hụt những công trình mang tầm vóc lớn và sự lúng túng, chậm thích ứng với không gian sáng tạo số, trí tuệ nhân tạo (AI) cùng các loại hình nghệ thuật mới.

Trình bày Báo cáo tổng kết nhiệm kỳ, Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Thế Kỷ, Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương, Trưởng Tiểu ban Lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật, đã điểm lại những dấu ấn nổi bật của Hội đồng Lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật Trung ương, nhiệm kỳ 2021-2026.

Trong nhiệm kỳ qua, Hội đồng Lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật Trung ương đã tổ chức thành công nhiều hội nghị tập huấn cho hàng nghìn cán bộ quản lý, văn nghệ sỹ và tiến hành các cuộc hội thảo khoa học cấp quốc gia mang tính ứng dụng cao.

Công tác quy tụ, khích lệ đội ngũ cũng được chú trọng thông qua việc thẩm định, trao tặng thưởng cho 375 tác phẩm lý luận phê bình xuất sắc và hỗ trợ xuất bản 230 bản thảo có chất lượng cao.

Đầu năm 2025, thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW về “Một số vấn đề về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả,” Hội đồng Lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật Trung ương hợp nhất với Hội đồng Lý luận Trung ương, tên gọi chung là Hội đồng Lý luận Trung ương.

Cơ quan Hội đồng Lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật trước đây trở thành Tiểu ban Lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật; Lãnh đạo Tiểu ban là các Chủ tịch, Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật Trung ương trước đây.

Hoạt động lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật về cơ bản vẫn bảo đảm các nhiệm vụ, nội dung đã được xác định tại Quyết định số 210-QĐ/TW ngày 27/11/2019 của Ban Bí thư Trung ương Đảng.

Nhằm tiếp tục phát huy hiệu quả công tác tư vấn trong bối cảnh tổ chức bộ máy mới, Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Thế Kỷ đã nêu lên một số kiến nghị quan trọng gửi đến Hội đồng Lý luận Trung ương nhiệm kỳ 2026-2031.

Tiểu ban kiến nghị cần có hình thức tổ chức và nhân sự phù hợp để tiếp tục đảm trách chuyên sâu lĩnh vực lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật.

Về công tác chuyên môn, đề nghị các cơ quan chức năng tiếp tục duy trì hoạt động xét thưởng hàng năm, đồng thời xem xét đổi tên "Tặng thưởng hằng năm của Ban Bí thư đối với các tác phẩm lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật xuất sắc" thành "Giải thưởng” để thống nhất với hệ thống vinh danh của các ban, bộ, ngành.

Bên cạnh đó, báo cáo cũng mong muốn Hội đồng và Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tiếp tục quan tâm duy trì việc hỗ trợ xuất bản sách cho các bản thảo chất lượng, không ngừng nâng cao uy tín của Tạp chí Lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật, đồng thời tiếp tục thực hiện công tác bồi dưỡng kiến thức quản lý văn hóa cho đội ngũ cán bộ.

Đặc biệt, cần nghiên cứu cơ chế đãi ngộ phù hợp nhằm thu hút, tranh thủ tối đa sự cộng tác của các chuyên gia, nhà khoa học đầu ngành đóng góp cho sự nghiệp xây dựng và phát triển nền văn nghệ nước nhà./.