Na Uy đang tăng cường vận động Liên minh châu Âu xem xét nới lỏng lệnh tạm dừng khoan dầu khí mới ở Bắc Cực trong bối cảnh nhu cầu bảo đảm an ninh năng lượng của châu Âu tiếp tục gia tăng.

Theo phóng viên TTXVN tại Berlin, Na Uy đang tăng cường vận động Liên minh châu Âu (EU) dỡ bỏ lệnh tạm dừng các hoạt động khoan dầu khí mới ở Bắc Cực trong bối cảnh khối này chuẩn bị công bố chiến lược Bắc Cực mới vào cuối tháng Chín và nhu cầu bảo đảm an ninh năng lượng tiếp tục được đặt lên hàng đầu.

Trong thời gian qua, các chính trị gia, quan chức và đại diện các nhóm vận động của Na Uy đã thường xuyên xuất hiện tại Brussels nhằm vận động thay đổi định hướng chính sách của EU.

Từ đầu năm đến nay đã có 11 bộ trưởng của Na Uy tới Brussels thuyết phục các nhà hoạch định chính sách châu Âu xem xét lại lệnh tạm dừng được đưa ra từ năm 2021.

Na Uy hiện là nước xuất khẩu dầu khí lớn nhất Tây Âu, đáp ứng khoảng 30% nhu cầu khí đốt của EU và Vương quốc Anh.

Việc Iran phong tỏa eo biển Hormuz sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel càng giúp Oslo có thêm lập luận rằng châu Âu cần duy trì và mở rộng các nguồn cung năng lượng ổn định từ Na Uy.

Đặc phái viên của EU về Bắc Cực Claude Veron-Reville cho biết lệnh tạm dừng khoan dầu khí mới ở Bắc Cực phù hợp với các mục tiêu khí hậu của EU nhưng quyết định cuối cùng về khả năng dỡ bỏ thuộc về các nước thành viên.

Nỗ lực của Na Uy đang vấp phải phản đối mạnh từ giới đầu tư, các nhà khoa học và tổ chức bảo vệ khí hậu. Một nhóm gồm nhiều công ty quản lý tài sản, quỹ hưu trí và ngân hàng đã gửi thư ngỏ tới Ủy ban châu Âu (EC) kêu gọi duy trì và tăng cường bảo vệ khu vực phía Bắc của Bắc Cực trước các dự án hạ tầng hóa thạch mới.

Trong số các bên ký thư có Công ty quản lý tài sản Nordea Asset Management thuộc ngân hàng Nordea; Quỹ hưu trí KLP của Na Uy; các quỹ hưu trí Sampension, AkademikerPension và Velliv của Đan Mạch; cùng các ngân hàng Triodos Bank và Cultura Bank.

Nhóm này cảnh báo khu vực Bắc Cực đang ấm lên với tốc độ nhanh gấp 3-4 lần mức trung bình toàn cầu và đặc biệt nhạy cảm với các hoạt động thăm dò dầu khí.

Việc mở rộng khai thác ở Bắc Cực có thể gây thiệt hại môi trường ở mức “không thể đảo ngược,” làm suy yếu an ninh châu Âu và kéo dài sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch vượt quá mục tiêu trung hòa khí hậu của EU vào năm 2050.

Bên cạnh việc vận động EU cho phép nối lại hoạt động khoan dầu khí ở Bắc Cực, Na Uy còn đặt vấn đề về cách thức xác định phạm vi Bắc Cực trong lệnh tạm dừng nói trên.

Ngoại trưởng nước này Espen Barth Eide cho rằng không có lý do gì biện minh cho sự phân biệt giữa hoạt động dầu khí ở phía Bắc và phía Nam Bắc Cực.

Chính phủ Na Uy lập luận rằng dòng hải lưu Gulf Stream đang khiến biển Barents ấm hơn, khiến các điều kiện môi trường và khí hậu tại đây ngày càng giống với các vùng xa hơn về phía Nam trên thềm lục địa.

Theo Bộ trưởng Barth Eide, trước mắt Na Uy vẫn sẽ tránh tiến hành khoan dầu khí tại những khu vực “hoang vu băng giá”, vì lý do môi trường.

Sản lượng dầu khí của Na Uy được dự báo sẽ giảm dần trong những năm tới, dù nước này gần đây đã mở 70 khu vực thăm dò mới ở Biển Bắc, Biển Na Uy và biển Barents.

Quỹ Bảo vệ Thiên nhiên Quốc tế (WWF) ước tính tổng thời gian từ khi phát hiện mỏ dầu khí đến khai thác ở biển Barents có thể kéo dài khoảng 18 năm./.