Tòa án xác định rằng đạo luật cho phép tổ chức cuộc trưng cầu ý dân hôm 21/4 vừa qua đã vi phạm thủ tục của cơ quan lập pháp, luật bang và cả hiến pháp Virginia.

Ngày 22/4 theo giờ địa phương, một tòa án tại bang Virginia đã ra phán quyết đình chỉ việc thi hành bản đồ khu vực bầu cử quốc hội mới do phe Dân chủ đề xướng, một kế hoạch có thể giúp họ giành lại đến 4 ghế tại Hạ viện trong kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026.

Theo phóng viên TTXVN tại Washington, phán quyết được Thẩm phán Jack Hurley tại Tazewell đưa ra, trong đó tuyên bố tu chính án hiến pháp liên quan đến việc tái phân chia khu vực bầu cử là vô hiệu ngay từ đầu.

Tòa án xác định rằng đạo luật cho phép tổ chức cuộc trưng cầu ý dân hôm 21/4 vừa qua đã vi phạm thủ tục của cơ quan lập pháp, luật bang và cả hiến pháp Virginia.

Theo phán quyết, tiến trình thông qua đã không đáp ứng các yêu cầu thời gian hiến định, bao gồm việc khởi sự bỏ phiếu sớm trước thời hạn 90 ngày kể từ khi được thông qua.

Ngoài ra, nội dung câu hỏi trên lá phiếu bị cho là gây hiểu lầm khi sử dụng ngôn từ “khôi phục công bằng”, khiến cử tri không được cung cấp thông tin minh bạch.

Cuộc trưng cầu ý dân này, vừa được thông qua với tỷ lệ ủng hộ khoảng 51,45%, nhằm cho phép cơ quan lập pháp do đảng Dân chủ kiểm soát tạm thời vẽ lại bản đồ khu vực bầu cử ngoài chu kỳ 10 năm thông thường.

Nếu được thi hành, kế hoạch này có thể tạo ra lợi thế đáng kể cho phe Dân chủ, với khả năng kiểm soát đến 10 trong tổng số 11 khu vực bầu cử quốc hội của bang.

Tuy nhiên, với phán quyết của tòa án, biện pháp này hiện bị vô hiệu hóa trong khi chờ các thủ tục kháng cáo tiếp theo.

Trước đó, Tòa án Tối cao bang Virginia đã cho phép tiến hành bỏ phiếu trong khi vẫn xem xét các thách thức pháp lý, với lập luận rằng tòa án nên tránh can thiệp vào tiến trình bầu cử trước khi diễn ra.

Ủy ban Quốc gia đảng Cộng hòa đã khởi kiện vụ việc này, cho rằng tiến trình tái phân chia khu vực bầu cử đã bỏ qua ủy ban lưỡng đảng được cử tri chấp thuận từ năm 2020, đồng thời vi phạm các nguyên tắc căn bản về sửa đổi hiến pháp.

Chủ tịch Ủy ban Quốc gia đảng Cộng hòa, Joe Gruters, tuyên bố phán quyết của tòa án là một chiến thắng cho nguyên tắc đại diện công bằng và pháp quyền, cho rằng nỗ lực của phe Dân chủ là một hành động nhằm thay đổi bản đồ chính trị theo hướng có lợi cho mình.

Trong khi đó, phía Dân chủ phản đối mạnh mẽ, khi Bộ trưởng Tư pháp bang Virginia Jay Jones cho biết sẽ kháng cáo phán quyết. Ông khẳng định rằng cử tri đã lên tiếng và một thẩm phán không nên có quyền phủ quyết ý chí của người dân.

Bối cảnh pháp lý của vụ việc cho thấy một tiến trình kéo dài từ đầu năm nay, khi tòa án tại Tazewell lần đầu tiên nhận định rằng quy trình lập pháp có sai sót.

Sau đó, các lệnh tạm đình chỉ được ban hành và rồi lại bị Tòa án Tối cao bang bác bỏ, cho phép cuộc trưng cầu vẫn diễn ra trước khi có phán quyết cuối cùng.

Hiện nay, vụ việc có khả năng tiếp tục được đưa lên các cấp tòa cao hơn để xem xét, trong khi bản đồ khu vực bầu cử hiện hành của Virginia vẫn được duy trì.

Diễn biến này phản ánh sự tranh chấp ngày càng gay gắt trên toàn quốc liên quan đến vấn đề tái phân chia khu vực bầu cử trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào ngày 3/11 tới./.