Mỹ tăng cường sàng lọc hành khách và hạn chế thị thực với người đến từ một số quốc gia châu Phi sau khi WHO tuyên bố sự bùn phát Ebola tại CHDC Congo là tình trạng khẩn cấp y tế công cộng toàn cầu .

Ngày 18/5, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ cho biết nước này sẽ tăng cường các biện pháp phòng ngừa nhằm ngăn chặn nguy cơ lây lan của virus Ebola, trong đó tiến hành sàng lọc hành khách đến từ các khu vực có dịch và tạm dừng một số dịch vụ thị thực.

Thông báo của CDC Mỹ được đưa ra sau khi Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tuyên bố đợt bùng phát Ebola tại Cộng hòa Dân chủ Congo là "tình trạng khẩn cấp về y tế công cộng gây lo ngại quốc tế” (PHEIC).

Trong cuộc họp báo, ông Satish Pillai, người phụ trách chiến dịch ứng phó khẩn cấp với dịch Ebola của CDC, cho biết một công dân Mỹ tại Cộng hòa Dân chủ Congo đã nhiễm virus sau khi tiếp xúc liên quan đến công việc.

Theo ông Pillai, người này xuất hiện triệu chứng vào cuối tuần qua và có kết quả xét nghiệm dương tính vào tối 17/5. Giới chức đang phối hợp đưa bệnh nhân tới Đức điều trị.

CDC Mỹ cũng đang hỗ trợ sơ tán thêm 6 người khác để theo dõi y tế.

Ông Pillai cho biết hiện có khoảng 25 nhân viên làm việc tại văn phòng của Mỹ ở Cộng hòa Dân chủ Congo và CDC đang cử thêm 1 điều phối viên kỹ thuật cấp cao tới khu vực này.

CDC Mỹ đánh giá nguy cơ tức thời đối với cộng đồng tại Mỹ hiện ở mức thấp, song cơ quan này sẽ tiếp tục theo dõi tình hình và có thể điều chỉnh các biện pháp y tế công cộng khi có thêm thông tin.

Ngoài việc tăng cường sàng lọc tại sân bay, CDC cho biết sẽ áp dụng hạn chế nhập cảnh đối với người không mang hộ chiếu Mỹ nếu từng đến Uganda, Cộng hòa Dân chủ Congo hoặc Nam Sudan trong vòng 21 ngày gần đây.

Đại sứ quán Mỹ tại Kampala (Uganda) cũng thông báo tạm thời dừng toàn bộ dịch vụ thị thực và đã thông báo tới các đương đơn bị ảnh hưởng.

Phát biểu tại Nhà Trắng cùng ngày, Tổng thống Mỹ Donald Trump bày tỏ “quan ngại” về đợt bùng phát Ebola, nhưng cho rằng dịch bệnh hiện “vẫn đang được giới hạn trong phạm vi châu Phi."

Bộ Ngoại giao Mỹ cũng tuyên bố huy động 13 triệu USD nhằm hỗ trợ nỗ lực ứng phó khẩn cấp.

Hiện, chưa có vaccine hoặc phương pháp điều trị đặc hiệu đối với chủng virus gây ra đợt bùng phát lần này, được xác định là Bundibugyo - một chủng hiếm gặp của virus Ebola, từng chỉ xuất hiện vài lần kể từ khi được phát hiện lần đầu vào năm 2007.

Trước đó, ông Pillai cũng cho biết biện pháp điều trị chủ yếu hiện nay vẫn là chăm sóc hỗ trợ tích cực như truyền dịch, cân bằng điện giải và xử lý biến chứng.

Theo Bộ trưởng Y tế Cộng hòa Dân chủ Congo Samuel-Roger Kamba, đợt bùng phát hiện nay có thể đã khiến 91 người tử vong tại nước này.

Khoảng 350 ca nghi nhiễm đã được ghi nhận, phần lớn ở độ tuổi từ 20-39 và hơn 60% là phụ nữ. Hầu hết trường hợp tập trung tại Cộng hòa Dân chủ Congo, trong khi một số ca được phát hiện tại Uganda.

Theo phóng viên TTXVN tại châu Phi, Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus cảnh báo quy mô thực tế của đợt bùng phát có thể lớn hơn nhiều so với số liệu hiện có.

Giới chuyên gia y tế nhận định nguy cơ lây lan xuyên biên giới đang gia tăng do hoạt động thương mại, khai khoáng và di chuyển dân cư nhộn nhịp tại khu vực Trung và Đông Phi. Các nước như Rwanda và Uganda được đánh giá đặc biệt dễ bị ảnh hưởng vì có quan hệ giao thương chặt chẽ với Cộng hòa Dân chủ Congo.

Chính phủ Rwanda đã siết chặt kiểm tra y tế tại các cửa khẩu biên giới, đồng thời đặt các đội phản ứng khẩn cấp trong tình trạng sẵn sàng. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh châu Phi (Africa CDC) cũng kêu gọi tăng cường phối hợp khu vực nhằm kiểm soát dịch bệnh.

WHO khuyến cáo các nước không nên đóng cửa biên giới hoặc hạn chế thương mại và đi lại quốc tế, cho rằng các biện pháp này “không có cơ sở khoa học.” Thay vào đó, tổ chức này đề nghị tăng cường giám sát, xét nghiệm nhanh và cách ly ca bệnh.

Trong khi đó, Liên hợp quốc cảnh báo tình hình an ninh bất ổn tại miền Đông Cộng hòa Dân chủ Congo đang cản trở các nỗ lực ứng phó đợt bùng phát Ebola.

Liên hợp quốc và các đối tác nhân đạo cho biết tình trạng mất an ninh, di chuyển dân cư và làn sóng người phải sơ tán đang gây khó khăn đáng kể cho hoạt động giám sát, truy vết tiếp xúc và kiểm soát dịch bệnh, trong bối cảnh bạo lực, mất an ninh lương thực và nhu cầu nhân đạo nghiêm trọng tiếp tục gia tăng.

Theo Văn phòng Điều phối các vấn đề nhân đạo của Liên hợp quốc (OCHA), gần 10 triệu người tại các tỉnh Ituri, Bắc Kivu và Nam Kivu đang đối mặt với tình trạng thiếu đói ở mức khủng hoảng hoặc nghiêm trọng hơn, làm gia tăng sức ép đối với hệ thống y tế vốn đã mong manh.

OCHA cho biết Liên hợp quốc và các đối tác đang hỗ trợ Chính phủ Cộng hòa Dân chủ Congo triển khai công tác ứng phó Ebola.

Theo cơ quan này, Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) ngày 17/5 đã vận chuyển bằng đường hàng không hơn 5 tấn vật tư y tế tới tỉnh Ituri.

OCHA nhấn mạnh việc bổ sung nguồn lực và duy trì tiếp cận nhân đạo bền vững sẽ đóng vai trò then chốt để khống chế dịch bệnh và ngăn nguy cơ lây lan rộng hơn.

Liên hợp quốc kêu gọi cộng đồng quốc tế khẩn cấp tăng cường hỗ trợ cho các hoạt động ứng phó Ebola cũng như các nỗ lực nhân đạo tổng thể tại Cộng hòa Dân chủ Congo.

OCHA cảnh báo nếu không có hành động ngay lập tức, các hoạt động cứu trợ thiết yếu sẽ khó tiếp cận những người cần hỗ trợ nhất, đồng thời các thành quả nhân đạo đạt được trước đó có nguy cơ bị đảo ngược./.