Các hãng hàng không Việt Nam đã bắt đầu tham gia sâu hơn vào các sáng kiến chung của ngành hàng không toàn cầu hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.

Lộ trình sử dụng nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) được đề xuất trên cơ sở các cam kết của Việt Nam, nhằm hướng tới tránh tạo ra những “cú sốc” đối với thị trường vận tải hàng không và các hãng hàng không Việt Nam.

Bước đầu tham gia SAF

Theo báo cáo của Cục Hàng không Việt Nam gửi Bộ Xây dựng về kết quả thực hiện SAF, được sản xuất từ nguyên liệu tái tạo và có nguồn gốc bền vững như dầu ăn đã qua sử dụng, phụ phẩm nông nghiệp, sinh khối gỗ, rác thải đô thị…, SAF có thể giúp cắt giảm 80% lượng khí thải carbon so với nhiên liệu truyền thống, đáp ứng các tiêu chuẩn hàng không quốc tế nghiêm ngặt, sử dụng an toàn trong hoạt động khai thác thương mại.

Lãnh đạo Cục Hàng không Việt Nam cũng tiết lộ, một số doanh nghiệp năng lượng đã chủ động nghiên cứu SAF.

Cụ thể, Petrovietnam đã giao Tổng công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR) và Tổng công ty Dầu Việt Nam (PVOIL) triển khai các nội dung liên quan. Trong đó, BSR đã nghiên cứu cơ hội đầu tư sản xuất SAF theo công nghệ HEFA (công nghệ sản xuất SAF từ các loại dầu, mỡ phù hợp); PVOIL và Viện Dầu khí Việt Nam đã nghiên cứu dầu ăn đã qua sử dụng và một số nguồn nguyên liệu khác.

Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Vận tải Xăng dầu Dầu khí Việt Nam (PVOILTrans) đã có hoạt động thu gom dầu ăn đã qua sử dụng và kinh nghiệm liên quan đến hệ thống chứng nhận tính bền vững. Ngoài ra, BSR cũng đã thực hiện phối trộn và xuất bán lô nhiên liệu chứa 5% SAF từ SAF nhập khẩu và Jet A-1 do BSR sản xuất.

Ngoài ra, Việt Nam cũng đã có những kinh nghiệm bước đầu về nhập khẩu, cung ứng và sử dụng SAF trong khai thác hàng không.

Theo đó, Công ty cổ phần Nhiên liệu bay Petrolimex (Petrolimex Aviation) đã nhập khẩu và cung ứng SAF cho các chuyến bay của Vietjet tại Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất trong năm 2024 và tham gia hoạt động pha chế SAF trong năm 2025. Vietjet cũng đã có kinh nghiệm sử dụng SAF trên chuyến bay.

Ngày 15/8 vừa qua, Vietjet đã sử dụng nhiên liệu SAF do Petrolimex Aviation sản xuất tại Việt Nam trên các chuyến bay của Hãng. Petrolimex Aviation đã phối trộn và cung cấp toàn bộ 1.200m³ SAF đầu tiên cho các chuyến bay của Vietjet, đánh dấu cột mốc quan trọng trong việc sản xuất và sử dụng nhiên liệu hàng không bền vững tại Việt Nam.

“Petrolimex chủ động đầu tư, nghiên cứu, làm chủ công nghệ pha chế SAF tại Tổng kho Xăng dầu Nhà Bè, đồng thời là đơn vị đầu tiên tại Việt Nam nhập khẩu SBC - hydrocarbon được tổng hợp từ nguyên liệu có nguồn gốc sinh học/tái tạo dùng để sản xuất SAF. Thành công này thể hiện cam kết mạnh mẽ của Tập đoàn trong hành trình chuyển đổi xanh, đồng hành cùng Chính phủ, các hãng hàng không và toàn xã hội hướng tới phát triển bền vững,” ông Phạm Văn Thanh, Chủ tịch Hội đồng quản trị Petrolimex quả quyết.

Về SAF, Vietnam Airlines đã sử dụng 2.200 tấn SAF trong năm 2025, giảm 5.600 tấn CO₂ phát thải vòng đời. Trước đó, ngày 27/5/2024, Hãng thực hiện thành công chuyến bay từ Singapore đến Hà Nội bằng SAF, trở thành hãng hàng không Việt Nam đầu tiên ứng dụng SAF trên chuyến bay thương mại chở khách.

Ông Đinh Văn Tuấn, Phó Tổng Giám đốc Vietnam Airlines nhấn mạnh chuyển đổi xanh trong hàng không không thể chỉ dừng ở cam kết dài hạn, mà phải được cụ thể hóa bằng dữ liệu, quy trình và thay đổi trong từng khâu vận hành.

“Vietnam Airlines tiếp tục đưa các tiêu chí bền vững vào khai thác thực tế, đồng thời tham gia sâu hơn vào các sáng kiến chung của ngành hàng không toàn cầu hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050,” ông Tuấn khẳng định.

Xây dựng chuỗi cung ứng SAF bền vững

Để duy trì tăng trưởng dài hạn, các hãng hàng không thuộc Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA) đặt mục tiêu đạt phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050, trong đó SAF dự kiến đóng góp tới 65% mức giảm phát thải cần thiết.

Tuy nhiên, lãnh đạo Cục Hàng không Việt Nam thừa nhận mức độ sẵn sàng của các hãng hàng không chưa đồng đều. Một số hãng chưa có kế hoạch SAF cụ thể hoặc chưa có thông tin để đánh giá khả năng triển khai.

Đánh giá hệ thống nhiên liệu hiện hữu có thể là cơ sở để tiếp tục nghiên cứu khả năng tiếp nhận và cung ứng SAF, Cục Hàng không Việt Nam cho rằng các hoạt động hiện có chưa tạo thành chuỗi cung ứng SAF hoàn chỉnh và chưa đủ cơ sở để đánh giá đầy đủ tính khả thi của việc triển khai SAF ở quy mô quốc gia.

Trong thời gian tới, Cục Hàng không Việt Nam sẽ tiếp tục phối hợp với Tập đoàn Công nghiệp Năng lượng quốc gia Việt Nam, Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam để triển khai các nhiệm vụ về SAF ở Việt Nam.

Cùng với việc khảo sát các nguồn nguyên liệu thô sẵn có tại Việt Nam (như sinh khối nông nghiệp, dầu ăn đã qua sử dụng, rác thải...) và công nghệ chuyển đổi phù hợp để sản xuất SAF, Cục Hàng không Việt Nam sẽ nghiên cứu đề xuất mô hình chuỗi cung ứng, giải pháp quản lý và lộ trình từng bước đưa SAF vào áp dụng tại thị trường Việt Nam; đánh giá và sàng lọc kỹ lưỡng các nguồn nguyên liệu tiềm năng sẵn có tại Việt Nam và các lộ trình chuyển đổi công nghệ phù hợp.

Ông Uông Việt Dũng, Cục trưởng Cục Hàng không đánh giá việc ra mắt sản phẩm SAF không chỉ có ý nghĩa về mặt thương mại mà còn mang ý nghĩa chiến lược lâu dài, tạo tiền đề xây dựng chuỗi cung ứng SAF bền vững trong nước; đáp ứng yêu cầu của thị trường quốc tế; khuyến khích hợp tác giữa các hãng hàng không, đơn vị cung cấp nhiên liệu, cơ quan quản lý và các tổ chức tài chính nhằm mở rộng quy mô sử dụng SAF tại Việt Nam./.