Nữ bệnh nhân 15 tuổi sang chấn tâm lý do bị bắt nạt học đường, nhập viện trong tình trạng buồn chán, có ý tưởng tự sát và hành vi tự làm hại bản thân. Các biểu hiện đã diễn biến khoảng 6 tháng.

Tại buổi cung cấp thông tin cho báo chí vào chiều 9/11, Viện Sức khỏe tâm thần (Bệnh viện Bạch Mai) thông tin, các bác sỹ của bệnh viện đang điều trị bệnh nhân 15 tuổi, là nữ sinh trung học cơ sở, nhập viện do có hành vi tự làm hại với những vết rạch trên tay, có những vết mới còn rớm máu.

Thạc sỹ Hoàng Trường Sơn - Viện Sức khỏe tâm thần, cho biết bệnh nhân sang chấn tâm lý do bị bắt nạt học đường. Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng buồn chán, có ý tưởng tự sát và hành vi tự làm hại bản thân. Các biểu hiện đã diễn biến khoảng 6 tháng.

Từ giữa năm lớp 8, bệnh nhân thường xuyên bị bạn bè trêu chọc, lan truyền tin đồn không có thật, gán ghép chuyện tình cảm, cười cợt khi mắc lỗi hoặc bị điểm kém. Một số bạn còn cố tình lạnh nhạt, không nói chuyện, thậm chí có hành vi đánh đập, trêu chọc quá mức.

Trước những hành vi này, bệnh nhân chủ yếu nhẫn nhịn, cảm thấy xấu hổ, ngại ngùng. Dù từng kể với mẹ để nhờ báo giáo viên chủ nhiệm, nhưng tình trạng bắt nạt không có chuyển biến đáng kể.

Từ cuối lớp 8, bệnh nhân bắt đầu không muốn đi học, lo lắng trước mỗi buổi đến trường, thường xuyên buồn bã, dễ khóc, thu mình trong phòng và không còn hứng thú với sở thích vẽ tranh trước đây. Bệnh nhân tự ti, cho rằng mình kém cỏi, nhà nghèo, ngại giao tiếp với người khác.

Tác động tiêu cực do thường xuyên bị bắt nạt khiến em mất ngủ, buồn chán. Sáu tháng gần đây, tình trạng nặng hơn, bệnh nhân dễ khóc lóc vô cớ, có hành vi tự làm hại, ý nghĩ tự sát.

Tại Viện Sức khỏe tâm thần, sau 1 tháng điều trị, bệnh nhân đã cải thiện giấc ngủ, bớt khóc lóc nhưng vẫn hạn chế giao tiếp.

Tại Việt Nam, kết quả Chương trình đánh giá học sinh quốc tế (PISA) 2025 do Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) công bố ngày 8/9 cho thấy, trong hơn 7.350 học sinh thuộc 194 trường Trung học cơ sở tham gia khảo sát, có 19,9% cho biết bị bắt nạt vài lần mỗi tháng. Tỷ lệ này tương đương mức trung bình OECD là 19,6%. Hình thức bắt nạt phổ biến nhất là bị trêu chọc, với gần 15,8% học sinh lựa chọn. Tiếp theo là bị lan truyền tin đồn ác ý (8,7%), bị đe dọa, đánh đập hoặc đăng thông tin lên mạng.

Theo số liệu Bộ Công an công bố năm 2018, mỗi năm có hơn 2.000 vụ bạo lực học đường, khoảng 53% xảy ra trong trường học. Trong khi đó, ngành giáo dục chỉ ghi nhận vài trăm vụ mỗi năm. Sự chênh lệch này cho thấy nguy cơ nhiều vụ việc chưa được phát hiện hoặc báo cáo đầy đủ.

Thạc sỹ Bùi Nguyễn Hồng Bảo Ngọc - Viện Sức khỏe Tâm thần cho hay, không phải mọi mâu thuẫn giữa học sinh đều được xem là bắt nạt. Một hành vi được xác định là bắt nạt khi hội đủ 3 tiêu chí: Cố ý gây tổn hại hoặc khó chịu; lặp lại theo thời gian, không chỉ xảy ra một lần; có sự mất cân bằng quyền lực giữa người gây ra và người bị bắt nạt. Sự mất cân bằng này có thể đến từ sức mạnh thể chất, số đông, địa vị xã hội hoặc khả năng kiểm soát thông tin. Vì vậy, người bị bắt nạt thường gặp khó khăn trong việc tự bảo vệ mình.

Bác sỹ Bảo Ngọc khuyến cáo, ngoài các vấn đề sức khỏe tâm thần, người từng bị bắt nạt còn có thể chịu ảnh hưởng về sức khỏe thể chất, học vấn và kinh tế. Ở chiều ngược lại, người gây bắt nạt cũng có nguy cơ gia tăng sử dụng chất, phạm pháp, hành vi bạo lực và rối loạn nhân cách chống đối xã hội khi trưởng thành.

Theo Phó giáo sư Nguyễn Văn Tuấn - Viện trưởng Viện Sức khoẻ tâm thần, trẻ bị bắt nạt có thể xuất hiện tâm lý lo âu, trầm cảm, mất ngủ, sợ đến trường, học tập sa sút và thu mình. Sau đánh hội đồng, xâm hại hoặc phát tán clip, trẻ có thể xuất hiện triệu chứng rối loạn stress sau sang chấn như hồi tưởng, ác mộng, né tránh, cảnh giác quá mức. Một số em tự gây thương tích hoặc có ý nghĩ, hành vi tự sát.

Dấu hiệu trẻ bị bắt nạt không chỉ là thương tích, mà có thể đột ngột không muốn đi học, học sa sút, đau đầu hoặc đau bụng buổi sáng, mất ngủ, ác mộng, cáu kỉnh, sợ khi nhận tin nhắn, sống thu mình. Bên cạnh đó, các biểu hiện như tự gây thương tích, nói về cái chết là những dấu hiệu báo động.

Phó giáo sư Nguyễn Văn Tuấn lưu ý nguyên tắc quan trọng nhất là bảo đảm an toàn cho trẻ và chấm dứt bắt nạt. Bắt nạt học đường không phải chuyện trẻ tự giải quyết, việc phát hiện sớm và can thiệp đúng lúc có thể ngăn tổn thương sâu sắc hơn.

Trong công tác can thiệp cần phối hợp giữa cá nhân, gia đình, nhà trường và các dịch vụ hỗ trợ, đồng thời đánh giá, điều trị rối loạn tâm thần đi kèm ở cả người bị bắt nạt và người bắt nạt.

Các trường hợp có hành vi bắt nạt cũng cần được đánh giá nguyên nhân để có giải pháp hiệu quả. Vì một số trẻ tấn công người khác do bị rối loạn hành vi, rối loạn nhân cách, cần được can thiệp, điều trị, chứ không chỉ áp dụng các hình phạt./.