Hoa văn trên các hiện vật mô phỏng báo đốm, kỳ giông axolotl, hình người và các họa tiết thực vật, trong đó có hình gai cây ceiba-loài cây có ý nghĩa đặc biệt trong đời sống tinh thần người bản địa.

Viện Nhân chủng học và Lịch sử Quốc gia Mexico (INAH) ngày 21/8 cho biết các nhà khảo cổ nước này vừa phát hiện 179 hiện vật có niên đại khoảng 1.100-1.400 năm thuộc giai đoạn Cổ điển Muộn (600-900 sau Công nguyên, thời kỳ hoàng kim của văn minh Maya) trong hang động Mundo Zoque ở bang Chiapas, thuộc Đông Nam Mexico.

Các nhà khảo cổ phát hiện số hiện vật trên tại cộng đồng General Lázaro Cárdenas thuộc huyện Cintalapa. Hang động Mundo Zoque nằm sâu khoảng 20m dưới lòng đất và dài khoảng 100m. INAH cho biết đây từng là địa điểm hành hương và thực hiện các nghi lễ của tộc người bản địa Zoque cổ đại nhằm cầu mưa và mong mùa màng bội thu.

Tổng Giám đốc INAH Omar Vázquez Herrera cho biết trong quá trình khảo sát từ tháng 1 đến tháng 6 năm nay, các nhà khảo cổ đã xác định 13 nơi từng được sử dụng để dâng lễ với tổng cộng 179 hiện vật. Phần lớn là đồ gốm được chế tác trong giai đoạn Cổ điển Muộn.

Theo các chuyên gia, hoa văn trên các hiện vật chủ yếu mô phỏng báo đốm, kỳ giông axolotl, hình người và các họa tiết thực vật, trong đó có hình gai cây ceiba-loài cây có ý nghĩa đặc biệt trong đời sống tinh thần của nhiều cộng đồng bản địa khu vực Trung Mỹ.

Đáng chú ý, trong số các hiện vật có một lư hương bằng gốm được sử dụng trong các nghi lễ. Chiếc lư có cán dài 32cm, phần đĩa được trang trí bằng biểu tượng quincunx (hình học gồm 5 điểm, trong đó 4 điểm nằm ở bốn góc và 1 điểm ở chính giữa), tượng trưng cho bốn phương của vũ trụ trong văn hóa Zoque, trong khi phần cuối cán có hình một con rắn. Ông Vázquez Herrera đánh giá đây là một hiện vật đặc biệt đẹp và tiêu biểu cho văn hóa Zoque.

Hang động trên được hướng dẫn viên địa phương Jairo Díaz phát hiện và thông báo cho INAH. Cơ quan này sau đó đã phối hợp với các chuyên gia tiến hành khảo sát, ghi nhận và bảo tồn các hiện vật.

Nhà khảo cổ Josué Lozada cho biết niên đại của các đồ gốm hiện được xác định sơ bộ dựa trên hình dáng và đặc điểm chế tác. Các dấu tích than củi còn lại trong những chiếc bình sẽ được phân tích nhằm xác định chính xác hơn niên đại của các hiện vật.

Theo các nhà nghiên cứu, việc phát hiện các lễ vật trong hang động có thể cung cấp thêm thông tin về đời sống tín ngưỡng của tộc người Zoque trong giai đoạn Cổ điển Muộn, cũng như những biến động về xã hội, môi trường và khí hậu từng tác động đến các cộng đồng Maya và Zoque từ khoảng thế kỷ 9.

Một số cộng đồng người Zoque hiện nay vẫn sinh sống tại khu vực này và duy trì ngôn ngữ cùng nhiều nét văn hóa truyền thống có nguồn gốc lâu đời của Mexico./.