96 năm sau cao trào Xô viết Nghệ Tĩnh, tinh thần cách mạng tiếp tục được Hà Tĩnh chuyển hóa thành động lực phát triển, với những bước tiến mạnh mẽ về công nghiệp, hạ tầng và thu hút đầu tư.

Cách đây 96 năm, trên mảnh đất Hà Tĩnh, ngọn lửa Xô viết Nghệ Tĩnh bùng cháy, mở đầu một trang sử oanh liệt về lòng dân và ý Đảng. Phát huy truyền thống đó, Hà Tĩnh hôm nay đang tạo dựng những thành quả mới trong phát triển kinh tế-xã hội.

Tỉnh đang khơi thông các nguồn lực, phát huy lợi thế, thúc đẩy những động lực tăng trưởng mới, tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu phát triển nhanh và bền vững.

Mạch nguồn cách mạng trên quê hương Can Lộc

Cao trào cách mạng 1930-1931 ở Hà Tĩnh được mở đầu bằng cuộc biểu tình ngày 1/8/1930 của nhân dân Can Lộc. Tại ngã ba Nghèn, ngày 12/9/1930, nhân dân Can Lộc cùng các vùng lân cận đã nổi dậy đấu tranh, tổ chức míttinh kỷ niệm Công xã Quảng Châu, đòi quyền sống và quyền tự do.

Nhiều đồng bào, đồng chí đã anh dũng hy sinh, kiên cường đấu tranh đến hơi thở cuối cùng. Những cuộc đấu tranh của nhân dân Can Lộc đã góp phần làm nên cao trào Xô viết Nghệ Tĩnh-đỉnh cao của phong trào cách mạng trong những năm 1930-1931.

Trên mảnh đất Can Lộc ngày nay, nhiều địa danh đã đi vào lịch sử, trở thành những địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cách mạng. Bến đò Thượng Trụ, cầu Hạ Vàng, cầu Nghèn, sân vận động... từng là những nơi diễn ra các cuộc tập hợp lực lượng, biểu tình, đấu tranh rầm rộ của nhân dân trong cao trào Xô viết Nghệ Tĩnh.

Những ngày này, trở lại Can Lộc, đi qua những khu dân cư khang trang, chúng tôi cảm nhận rõ nhịp sống mới đang lan tỏa trên vùng quê giàu truyền thống cách mạng. Diện mạo quê hương đổi thay từng ngày, được vun đắp từ những chủ trương đúng đắn cùng sự chung sức, đồng lòng của cán bộ và người dân, bắt đầu từ những việc làm thiết thực, bình dị trong đời sống hằng ngày.

Tại bến đò Thượng Trụ, trong không khí tự hào, câu chuyện về hào khí Xô Viết vẫn được các bậc cha ông kể lại cho lớp cháu con gắn với một sự kiện có ý nghĩa đặc biệt đối với lịch sử cách mạng Hà Tĩnh.

Cách đây 96 năm, Hội nghị thành lập Đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh đã được tổ chức tại đây. Sự kiện đánh dấu sự ra đời của tổ chức Đảng lãnh đạo trực tiếp phong trào cách mạng ở địa phương, tạo bước chuyển quan trọng từ những cuộc đấu tranh tự phát sang phong trào có tổ chức, có mục tiêu và dưới sự lãnh đạo thống nhất.

Với các thế hệ lão thành cách mạng, bến đò Thượng Trụ là một dấu mốc lịch sử gắn với sự lựa chọn và niềm tin của nhân dân Hà Tĩnh. Cụ Trần Đại Đồng, năm nay tròn 90 tuổi, vẫn nhớ những câu chuyện về một thời sục sôi khí thế cách mạng được các thế hệ đi trước truyền lại.

“Qua lời kể của các bậc tiền bối, lão thành cách mạng, tôi được biết các chi bộ thời kỳ đó hoạt động rất sôi nổi, lực lượng đảng viên ngày càng đông. Đây là một trong những yếu tố góp phần thúc đẩy phong trào cách mạng ở Can Lộc nói riêng, Hà Tĩnh nói chung phát triển mạnh trong những năm 1930-1931. Phát huy truyền thống ấy, trong các cuộc kháng chiến sau này, người dân Hà Tĩnh luôn nêu cao tinh thần ‘thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người’, sẵn sàng lên đường chiến đấu, bảo vệ Tổ quốc,” cụ Trần Đại Đồng chia sẻ.

Từ mạch nguồn cách mạng ấy, tinh thần đoàn kết, ý chí tự lực, tự cường và khát vọng vươn lên đã trở thành một phần quan trọng trong hành trình phát triển của Hà Tĩnh. Những giá trị được hun đúc qua các thời kỳ đấu tranh tiếp tục được phát huy trong công cuộc xây dựng quê hương hôm nay.

Theo ông Lê Văn Khánh, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Hà Tĩnh, sự ra đời của Đảng bộ tỉnh có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với phong trào cách mạng địa phương.

“Trước hết, sự kiện này bảo đảm sự lãnh đạo thống nhất của Trung ương đối với phong trào cách mạng trên địa bàn tỉnh. Đồng thời, phong trào đấu tranh của quần chúng từ tự phát chuyển sang tự giác, có tổ chức, có mục tiêu rõ ràng. Từ đó xuất hiện những phong trào cách mạng rộng lớn, tiêu biểu là cao trào Xô viết Nghệ Tĩnh 1930-1931, tạo tiền đề cho những thắng lợi sau này trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng quê hương Hà Tĩnh giàu đẹp, phát triển,” ông Lê Văn Khánh nhấn mạnh.

Những bước tiến từ các động lực tăng trưởng mới

Tinh thần cách mạng được tiếp nối bằng những hành động cụ thể trong phát triển kinh tế-xã hội. Trong 6 tháng đầu năm 2026, Hà Tĩnh đạt tốc độ tăng trưởng GRDP 12,79%, cao nhất cả nước. Riêng lĩnh vực công nghiệp tăng 28,34%, đóng góp 8,5 điểm phần trăm vào mức tăng trưởng chung.

Đằng sau những con số này là sự đóng góp của nhiều dự án động lực, trong đó có các nhà máy nhiệt điện tại Khu kinh tế Vũng Áng. Cùng với bảo đảm nguồn điện cho hệ thống điện quốc gia, các dự án năng lượng đã tạo nguồn thu ngân sách, thúc đẩy phát triển công nghiệp và góp phần hình thành hệ sinh thái sản xuất, dịch vụ tại khu vực phía Nam của tỉnh.

Ông Trần Văn Tỉnh, Phó Giám đốc Công ty Điện lực Dầu khí Hà Tĩnh cho biết, Nhà máy Nhiệt điện Vũng Áng 1 có tổng công suất thiết kế 1.200 MW, mỗi năm phát khoảng 7,2 tỷ kWh điện lên lưới quốc gia.

Từ cuối năm 2014 đến nay, nhà máy đã cung cấp gần 58 tỷ kWh điện cho hệ thống điện quốc gia. Ngay từ đầu năm, doanh nghiệp chủ động chuẩn bị nguồn nhiên liệu, xây dựng kế hoạch sản xuất, tăng cường bảo trì, sửa chữa nhằm duy trì độ khả dụng cao của các tổ máy.

Sau hơn 6 tháng đầu năm, sản lượng điện đạt trên 4,4 tỷ kWh, tạo nền tảng để hoàn thành mục tiêu khoảng 6,5 tỷ kWh trong cả năm 2026.

Sự phát triển của Vũng Áng cũng phản ánh quá trình Hà Tĩnh kiên trì đầu tư hạ tầng, mở rộng không gian công nghiệp, cải thiện môi trường đầu tư và thu hút các dự án chiến lược. Hệ thống cảng biển, logistics, doanh nghiệp vệ tinh và công nghiệp hỗ trợ từng bước được hình thành, tạo thêm các mắt xích trong chuỗi sản xuất và cung ứng.

Theo Phó Trưởng Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Hà Tĩnh Võ Tá Nghĩa, hạ tầng đồng bộ, sự đồng hành của tỉnh trong tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và định hướng thu hút đầu tư có chọn lọc là những yếu tố quan trọng tạo nên sức phát triển của Khu kinh tế Vũng Áng.

Ông Võ Tá Nghĩa cho rằng, chuyển dịch cơ cấu thu hút đầu tư theo hướng phát triển logistics, công nghiệp chế biến, chế tạo và công nghiệp hỗ trợ sẽ góp phần đa dạng hóa sản phẩm, tăng liên kết giữa các doanh nghiệp, tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh của Khu kinh tế Vũng Áng.

Lợi thế về cảng nước sâu, hạ tầng giao thông kết nối và quỹ đất công nghiệp lớn tiếp tục tạo sức hút đối với các nhà đầu tư. Đây cũng là cơ sở để nhiều dự án công nghệ cao, trong đó có chuỗi sản xuất xe điện của VinFast, lựa chọn Khu kinh tế Vũng Áng làm địa điểm đầu tư.

Mở rộng không gian phát triển, tạo dư địa tăng trưởng bền vững

Những kết quả đạt được trong 6 tháng đầu năm tạo nền tảng quan trọng để Hà Tĩnh tiếp tục thực hiện các mục tiêu phát triển trong những tháng cuối năm. Tuy vậy, yêu cầu tăng trưởng đặt ra ở mức cao, trong khi hoạt động sản xuất, kinh doanh vẫn chịu tác động từ nhiều yếu tố khó dự báo.

Hà Tĩnh xác định tiếp tục bám sát kịch bản tăng trưởng, thường xuyên cập nhật tình hình, chủ động xử lý những khó khăn phát sinh; tập trung duy trì sản lượng các sản phẩm chủ lực, đẩy nhanh tiến độ các dự án động lực, nhất là các dự án công nghiệp, năng lượng và hạ tầng tại Khu kinh tế Vũng Áng.

Các vướng mắc liên quan quy hoạch, giải phóng mặt bằng, thủ tục đầu tư, nguồn vật liệu xây dựng tiếp tục được tập trung tháo gỡ, tạo điều kiện để các dự án sớm triển khai, đi vào hoạt động và đóng góp trực tiếp cho tăng trưởng.

Cùng với việc củng cố những động lực hiện có, Hà Tĩnh tiếp tục thúc đẩy các dự án năng lượng theo Quy hoạch điện VIII; triển khai Đề án Trung tâm công nghiệp-năng lượng sinh thái tại Khu kinh tế Vũng Áng; phát triển trục không gian văn hóa sáng tạo Truyện Kiều và các định hướng phát triển mới, qua đó mở rộng dư địa tăng trưởng.

Ông Trần Báu Hà, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban Nhân dân tỉnh Hà Tĩnh cho biết, thời gian tới, tỉnh tiếp tục triển khai hiệu quả quy hoạch tỉnh sau điều chỉnh, mở rộng không gian phát triển Khu kinh tế Vũng Áng theo định hướng trở thành trung tâm công nghiệp, năng lượng, cảng biển và logistics của khu vực.

Lộ trình xây dựng Khu thương mại tự do Vũng Áng, phát triển hạ tầng giao thông chiến lược, tăng cường liên kết vùng và hợp tác quốc tế cũng được tập trung triển khai.

Song hành với phát triển các ngành kinh tế mũi nhọn, Hà Tĩnh tập trung thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị, thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, tạo động lực mới cho tăng trưởng.

Nông nghiệp tiếp tục được cơ cấu lại theo hướng nâng cao giá trị gia tăng; thương mại, dịch vụ, du lịch được thúc đẩy; giải ngân vốn đầu tư công, cải thiện môi trường đầu tư, phát triển doanh nghiệp và tăng thu ngân sách tiếp tục là những nhiệm vụ trọng tâm.

Từ những địa danh ghi dấu phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh đến những công trình công nghiệp, cảng biển và đô thị đang từng ngày đổi thay, hành trình phát triển của Hà Tĩnh hôm nay vẫn được tiếp sức bởi mạch nguồn truyền thống.

Đó là sức mạnh tinh thần được hun đúc qua lịch sử, được chuyển hóa thành quyết tâm hành động, góp phần đưa quê hương cách mạng vững bước trên chặng đường phát triển mới./.