Theo số liệu của Eurostat và Viện Kinh tế Đức (IW), chi phí lao động tại Đức cao hơn khoảng 22% so với mức trung bình của Liên minh châu Âu (EU) và cao hơn gấp đôi so với nhiều nước châu Á và Đông Âu.

Các doanh nghiệp Đức đang đẩy nhanh quá trình chuyển dịch đầu tư và sản xuất ra nước ngoài nhằm tìm kiếm các thị trường tăng trưởng và giảm chi phí. Xu hướng này có thể khiến khoảng 100.000 việc làm trong lĩnh vực công nghiệp tại Đức bị cắt giảm ngay trong năm 2026.

Đây là kết quả khảo sát đối với 1.000 doanh nghiệp do công ty tư vấn Horváth phối hợp với báo Handelsblatt thực hiện, phản ánh chiến lược phát triển của doanh nghiệp trong giai đoạn 2026-2030.

Theo khảo sát, khoảng 60% doanh nghiệp có kế hoạch tiếp tục cắt giảm nhân sự tại Đức, trong khi chỉ 16% dự kiến mở rộng lực lượng lao động trong nước.

Các chuyên gia nhận định mô hình tăng trưởng dựa vào xuất khẩu vốn giúp kinh tế Đức phát triển trong nhiều thập niên đang dần thay đổi. Theo đó, nhiều doanh nghiệp chuyển sang xây dựng mạng lưới sản xuất, nghiên cứu và phát triển (R&D) ngay tại các thị trường tiêu thụ lớn nhằm giảm rủi ro địa chính trị, tránh rào cản thương mại và tận dụng tốc độ tăng trưởng tại các khu vực mới.

Theo tính toán của Horváth, nếu xu hướng hiện nay tiếp diễn, riêng trong năm nay ngành công nghiệp Đức có thể mất khoảng 100.000 việc làm, chủ yếu trong các lĩnh vực ôtô, chế tạo máy và xây dựng.

Trước đó, thống kê của Công ty tư vấn EY cho thấy từ năm 2019 đến nay, ngành công nghiệp Đức đã cắt giảm hơn 340.000 việc làm.

Khảo sát chỉ ra nguyên nhân chính khiến doanh nghiệp hạn chế đầu tư mở rộng tại Đức không phải là thủ tục hành chính hay tình trạng thiếu lao động có tay nghề, mà chủ yếu do chi phí sản xuất cao, đặc biệt là chi phí nhân công.

Theo số liệu của Eurostat và Viện Kinh tế Đức (IW), chi phí lao động tại Đức cao hơn khoảng 22% so với mức trung bình của Liên minh châu Âu (EU) và cao hơn gấp đôi so với nhiều nước châu Á và Đông Âu.

Ngoài ra, doanh nghiệp còn chịu áp lực từ chi phí bảo hiểm xã hội, giá năng lượng và nhu cầu thị trường trong nước suy yếu.

Trong khi đó, các thị trường như Mỹ, Trung Quốc, Ấn Độ, Đông Âu và nhiều quốc gia châu Á khác đang trở thành điểm đến ưu tiên của dòng vốn đầu tư mới.

Theo khảo sát, khoảng 40% ngân sách đầu tư của doanh nghiệp đến năm 2030 vẫn được dành cho Đức, song chủ yếu phục vụ nâng cấp cơ sở hiện có và tự động hóa. Các khoản đầu tư mới nhằm mở rộng công suất và tuyển dụng nhân lực chủ yếu sẽ được triển khai ở nước ngoài.

Nhiều tập đoàn lớn của Đức đã hiện thực hóa chiến lược này. EBM-Papst đang mở rộng năng lực sản xuất tại Mỹ, Trung Quốc và Ấn Độ; Siemens Energy đầu tư 1 tỷ USD mở rộng sản xuất tại Mỹ; Mercedes-Benz dự kiến đầu tư thêm 7 tỷ USD vào thị trường này đến năm 2030, trong khi Boehringer Ingelheim cũng công bố kế hoạch đầu tư khoảng 10 tỷ USD tại Mỹ.

Theo các chuyên gia, chiến lược “sản xuất tại chỗ cho thị trường tại chỗ” đang trở thành xu hướng chủ đạo của doanh nghiệp Đức trong bối cảnh các chuỗi cung ứng toàn cầu đối mặt nhiều rủi ro từ xung đột địa chính trị, biến động thương mại và gián đoạn vận tải quốc tế.

Điều này đặt ra thách thức lớn đối với nền kinh tế Đức trong việc duy trì năng lực sản xuất và việc làm trong nước những năm tới./.

​

​