Đến năm 2030, Lâm Đồng duy trì ổn định 895ha diện tích đồng muối tập trung, với sản lượng muối thô bình quân từ 80.000-90.000 tấn/năm, trong đó, muối sạch chất lượng cao chiếm tỷ trọng chủ đạo.

Ủy ban Nhân dân tỉnh Lâm Đồng vừa ban hành Kế hoạch phát triển ngành muối giai đoạn 2026-2030, hướng đến hiện đại hóa sản xuất, đẩy mạnh chế biến sâu, đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao thu nhập cho diêm dân.

Tỉnh đặt mục tiêu phát triển ngành muối theo hướng hiệu quả, an toàn, bền vững, gắn sản xuất với nhu cầu thị trường và lợi thế kinh tế địa phương.

Theo kế hoạch, đến năm 2030, Lâm Đồng duy trì ổn định 895ha diện tích đồng muối tập trung, với sản lượng muối thô bình quân từ 80.000- 90.000 tấn/năm, trong đó, muối công nghiệp và muối sạch chất lượng cao chiếm tỷ trọng chủ đạo.

Tỉnh phấn đấu 100% diện tích sản xuất muối công nghiệp và vùng sản xuất tập trung được cơ giới hóa các khâu cấp nước biển, thu hoạch, vận chuyển và rửa muối sau thu hoạch; năng suất tăng tối thiểu 30%. Đồng thời, ít nhất 80% cơ sở, doanh nghiệp chế biến muối ứng dụng dây chuyền công nghệ tiên tiến, góp phần nâng giá trị sản phẩm chế biến thêm ít nhất 30%.

Nổi bật, Lâm Đồng hướng tới nghiên cứu, chuẩn hóa từ 3- 5 dòng sản phẩm muối có giá trị cao như muối tinh iốt dinh dưỡng, muối gia vị đặc sản, muối khoáng spa và muối thảo dược. Tỉnh phấn đấu có ít nhất 2 sản phẩm chế biến từ muối đạt chứng nhận OCOP từ 3- 4 sao.

Để hiện thực hóa các mục tiêu, Lâm Đồng tập trung nâng cấp hạ tầng đồng muối, hiện đại hóa quy trình sản xuất và đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, trong số đó, tỉnh chú trọng cải tạo hệ thống đê bao, kênh mương cấp thoát nước biển, cống điều tiết và hồ chứa nước mặn tại các vùng sản xuất tập trung ven biển.

Các mô hình kết tinh muối trên nền vật liệu mới, sử dụng bạt nhựa HDPE, kết hợp năng lượng mặt trời và hiệu ứng nhà kính sẽ được nhân rộng. Việc cơ giới hóa các khâu bơm cấp nước ót, thu hoạch, sàng rửa và bảo quản cũng được đẩy mạnh nhằm giảm sức lao động, nâng cao chất lượng muối và hạn chế tác động bất lợi của thời tiết.

Cùng với sản xuất, Lâm Đồng khuyến khích doanh nghiệp, hợp tác xã đổi mới máy móc, thiết bị, đầu tư công nghệ sấy năng lượng mặt trời, sấy lạnh, nghiền tinh và đóng gói tự động.

Các sản phẩm muối có hàm lượng natri thấp, giàu khoáng chất tự nhiên cũng được định hướng nghiên cứu, phát triển. Đặc biệt, việc kết hợp muối biển sạch với dược liệu, thảo mộc và hương liệu đặc sản của địa phương sẽ mở ra hướng sản xuất các dòng sản phẩm phục vụ chế biến thực phẩm, chăm sóc sức khỏe và du lịch nghỉ dưỡng.

Cùng đó, địa phương hướng tới hình thành chuỗi liên kết khép kín giữa diêm dân, tổ hợp tác, hợp tác xã với doanh nghiệp chế biến và hệ thống phân phối. Tỉnh khuyến khích đầu tư kho dự trữ, bảo quản muối đạt tiêu chuẩn kỹ thuật, góp phần ổn định nguồn nguyên liệu và chủ động hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Lâm Đồng chú trọng xây dựng thương hiệu, thiết kế bao bì, đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ cho sản phẩm muối đặc trưng; hỗ trợ các chủ thể tham gia chương trình OCOP và kết nối tiêu thụ qua siêu thị, trung tâm thương mại, sàn thương mại điện tử.

Địa phương cũng nghiên cứu phát triển các mô hình tham quan vùng sản xuất, trải nghiệm nghề muối, từng bước hình thành sản phẩm du lịch nông nghiệp gắn với văn hóa và đời sống diêm dân.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng, hiện nay hoạt động sản xuất muối trên địa bàn tỉnh tập trung chủ yếu tại các địa bàn trọng điểm sản xuất muối ven biển như Vĩnh Hảo, Phan Rí Cửa, Tân Thành… Tổng diện tích sản xuất muối đạt gần 560ha.

Trong số đó, khoảng 40ha muối thủ công của diêm dân và 520ha sản xuất muối công nghiệp. Sản lượng muối toàn tỉnh hằng năm đạt khoảng 70.000 tấn.

Sản xuất muối là ngành phụ thuộc lớn vào điều kiện thời tiết, chịu tác động trực tiếp của biến động khí hậu và thị trường. Thu nhập của diêm dân vì vậy còn bấp bênh, chưa tương xứng với công sức lao động.

Thông qua các giải pháp đồng bộ về hạ tầng, công nghệ, tổ chức sản xuất và thị trường, Lâm Đồng hướng đến khai thác hiệu quả tiềm năng vùng sản xuất muối ven biển, nâng cao giá trị ngành hàng, cải thiện thu nhập và ổn định sinh kế cho diêm dân trong giai đoạn tới./.