Diễn biến lãi suất, dòng vốn ngoại và kết quả kinh doanh quý 3 được xem là những yếu tố đáng chú ý đối với thị trường chứng khoán trong những tháng cuối năm.

Sau giai đoạn biến động mạnh, thị trường chứng khoán Việt Nam bước vào quý 4/2026 với tâm lý thận trọng khi áp lực bán vẫn hiện diện ở nhiều nhóm ngành, trong khi dòng tiền chưa cho thấy sự cải thiện rõ rệt.

Trong bối cảnh đó, diễn biến lãi suất, dòng vốn ngoại và kết quả kinh doanh quý 3 được xem là những yếu tố đáng chú ý đối với thị trường trong những tháng cuối năm.

Lãi suất vẫn là biến số chính

Theo ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Ngân hàng đầu tư, Công ty cổ phần Chứng khoán An Bình (ABS), trước khi thị trường được nâng hạng, nhiều nhà đầu tư kỳ vọng việc này sẽ mang lại dòng tiền mới và đẩy thị trường đi lên ngay sau khi thông tin chính thức được công bố.

Tuy nhiên, theo ông Minh, tác động tích cực của thông tin nâng hạng chủ yếu được phản ánh trong giai đoạn đầu. Khi thông tin đã trở nên rõ ràng, tác động này sẽ giảm dần.

Trong bối cảnh hiện nay, nhà đầu tư không còn tập trung nhiều vào câu chuyện nâng hạng mà quan tâm hơn đến rủi ro lớn nhất của thị trường là lãi suất. Lãi suất đang tăng, giá dầu vẫn neo ở mức cao, lạm phát cao và rủi ro lãi suất vẫn ở mức cao hoặc có khả năng tăng. Những yếu tố này đang được nhà đầu tư quan tâm nhiều hơn so với câu chuyện nâng hạng.

Một vấn đề khác là diễn biến dòng vốn ngoại. Theo ông Minh, sau khi được nâng hạng, dòng vốn ngoại vẫn rút ra bởi cần phân biệt giữa dòng vốn mới và dòng vốn đã đầu tư vào Việt Nam từ trước. “Nâng hạng chỉ thu hút dòng vốn mới, còn dòng vốn cũ vẫn có xu hướng rút ra,” ông Minh cho biết.

Theo phân tích của ông Minh, dòng vốn cũ rút ra chủ yếu chịu tác động của lãi suất. Các quỹ này đã đầu tư vào Việt Nam trong một thời gian dài. Khi lãi suất tăng, dòng vốn có xu hướng chuyển sang trạng thái phòng thủ và tiếp tục rút ra cho đến khi lãi suất thực sự đảo chiều.

Trong khi đó, dòng vốn mới từ quá trình nâng hạng cần có thời gian để triển khai và được phân bổ thành bốn đợt, không vào thị trường cùng một lúc. Vì vậy, trong giai đoạn hiện nay, dòng vốn mới chưa đủ để bù đắp áp lực bán ròng của dòng vốn ngoại cũ.

Từ góc nhìn lãi suất, ông Minh đưa ra hai kịch bản đối với thị trường. Nếu lãi suất tiếp tục đi ngang hoặc chỉ giảm nhẹ, VN-Index có thể dao động trong vùng 1.700-1.900 điểm và nhìn chung đi ngang. Trong môi trường này, thị trường phù hợp hơn với việc lựa chọn cổ phiếu thay vì kỳ vọng “mua gì cũng thắng”, bởi mặt bằng lãi suất cao khiến thị trường khó có một đợt tăng mạnh trên diện rộng.

Ở kịch bản thứ hai, nếu lãi suất giảm mạnh, VN-Index có thể vượt 1.900 điểm, hướng tới 2.000 điểm hoặc cao hơn nếu lãi suất thực sự giảm mạnh.

Điểm chung của hai kịch bản là lãi suất có thể không tăng thêm. Hiện ông Minh nghiêng về khả năng lãi suất sẽ đi ngang từ nay đến cuối năm, qua đó VN-Index có thể dao động trong vùng 1.700-1.900 điểm. Chỉ khi lãi suất hạ nhiệt tốt hơn dự báo, thị trường mới có thể có kịch bản tích cực hơn vào cuối năm.

Chờ dòng tiền và kết quả kinh doanh

Theo Công ty cổ phần Chứng khoán Kafi, bước sang giai đoạn cuối năm 2026, thị trường vẫn còn dư địa tăng trưởng dù môi trường đầu tư tiếp tục đan xen nhiều yếu tố bất định.

Rủi ro địa chính trị, chính sách thuế quan, mặt bằng lãi suất toàn cầu và áp lực tỷ giá có thể tiếp tục tạo ra các nhịp biến động ngắn hạn. Tuy nhiên, phần lớn cú sốc của nửa đầu năm 2026 đã được thị trường phản ánh, trong khi mặt bằng định giá trở nên hợp lý hơn sau giai đoạn phân hóa và điều chỉnh.

Kafi cho rằng động lực của thị trường trong quý cuối năm được kỳ vọng đến từ sự cải thiện của các yếu tố nội tại. Tiến trình nâng hạng, tốc độ giải ngân đầu tư công, các biện pháp tháo gỡ điểm nghẽn thanh khoản ngân hàng và chính sách hỗ trợ tiêu dùng có thể tạo thêm dư địa cho tăng trưởng lợi nhuận và dòng tiền.

Dù vậy, cơ hội nhiều khả năng tiếp tục mang tính chọn lọc, tập trung vào những doanh nghiệp có nền tảng tài chính lành mạnh, triển vọng lợi nhuận rõ ràng và mức định giá còn hấp dẫn.

Đối với các yếu tố vĩ mô toàn cầu, Kafi cho rằng rủi ro trong quý 4/2026 không còn tập trung ở một sự kiện đơn lẻ mà đến từ sự cộng hưởng giữa địa chính trị, thuế quan và xu hướng tăng lãi suất. Căng thẳng Trung Đông có thể giảm so với giai đoạn cao điểm, nhưng giá năng lượng, vận tải và bảo hiểm vẫn có khả năng neo cao.

Đồng thời, các động thái của Mỹ liên quan đến Mục 301 của Đạo luật Thương mại Mỹ năm 1974 và lập trường thắt chặt hơn của các ngân hàng trung ương tiếp tục gây áp lực lên thương mại, tỷ giá và dòng vốn.

Tác động lên doanh nghiệp vì vậy sẽ phân hóa mạnh theo khả năng kiểm soát chi phí và mức độ phụ thuộc vào thị trường xuất khẩu. Hàng không, vận tải, dệt may và thủy sản có thể chịu sức ép rõ hơn, trong khi dầu khí, tiện ích, bảo hiểm và các doanh nghiệp có khả năng chuyển phần chi phí gia tăng sang giá bán có lợi thế tương đối.

Ở góc độ diễn biến thị trường trong tháng 10, ông Huỳnh Anh Huy, Giám đốc phân tích ngành, Công ty cổ phần Chứng khoán Kafi cho biết, nhóm dầu khí và bán lẻ chịu áp lực bán mạnh, trong khi nhóm ngân hàng chủ yếu đi ngang. Áp lực từ thị trường và dòng tiền vẫn còn lớn, do đó chiến lược trong tháng 10 được đánh giá theo hướng thận trọng.

Theo ông Huy, diễn biến chính sách của Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) là một trong những yếu tố cần tiếp tục theo dõi. Xác suất Fed tăng lãi suất trong tháng 10 đã giảm, song nhà đầu tư vẫn cần chuẩn bị chiến lược hành động phù hợp với từng diễn biến của thị trường.

Trong tháng 10, thời điểm từ ngày 15-30/10 được kỳ vọng là tâm điểm khi các doanh nghiệp bắt đầu công bố kết quả kinh doanh quý 3. Đây sẽ là một trong những yếu tố quan trọng giúp thị trường đánh giá rõ hơn triển vọng lợi nhuận của doanh nghiệp trong giai đoạn cuối năm.

Theo ông Hồ Hữu Tuấn Hiếu, Trưởng nhóm Chiến lược đầu tư tại Trung tâm Phân tích và Tư vấn đầu tư thuộc Công ty cổ phần Chứng khoán SSI(SSI), thị trường thời gian gần đây liên tục xuất hiện những yếu tố ngoài dự kiến, từ các công bố và phát biểu của Fed, thay đổi liên quan đến lãi suất cho tới căng thẳng tại Trung Đông và tác động lan tỏa lên thị trường hàng hóa.

Trong bối cảnh đó, thanh khoản đang tạo ra tác động bất lợi đối với thị trường chứng khoán Việt Nam. Dòng tiền chưa cải thiện rõ rệt, trong khi tâm lý thận trọng vẫn chi phối hoạt động giao dịch.

Tuy vậy, ông Hiếu cho rằng vẫn có cơ sở để kỳ vọng thanh khoản cải thiện trong thời gian tới và đây sẽ tiếp tục là biến số cần theo dõi sát. Những khó khăn hiện tại cũng đã phần nào phản ánh vào định giá của nhiều nhóm ngành, cùng biến động mạnh tại cổ phiếu chứng khoán và bất động sản.

Thanh khoản vẫn là biến số cần được theo dõi, đặc biệt trong bối cảnh dòng tiền chưa có sự cải thiện rõ rệt. Bên cạnh đó, các yếu tố bên ngoài như chính sách lãi suất của Fed, biến động giá hàng hóa và những diễn biến địa chính trị vẫn có thể tiếp tục tạo ra những thay đổi bất ngờ đối với thị trường, ông Hiếu nêu quan điểm.

Vì vậy, trong ngắn hạn, chiến lược được đặt lên hàng đầu vẫn là thận trọng với các giao dịch mới, đặc biệt đối với các vị thế ngắn hạn. Thị trường cần thêm tín hiệu rõ ràng hơn về thanh khoản, định giá và khả năng duy trì tăng trưởng lợi nhuận của doanh nghiệp trước khi hình thành kỳ vọng mới.

Ở góc nhìn tích cực hơn, Công ty cổ phần Chứng khoán MB (MBS) nhận định thị trường có thể bước vào quý 4 khởi sắc. Theo đánh giá này, VN-Index đang trải qua giai đoạn giao dịch đầy thử thách khi các yếu tố biến động ngắn hạn liên tục thử thách tâm lý nhà đầu tư. Tuy nhiên, đây có thể là khoảng nghỉ trước khi thị trường bước vào giai đoạn khởi sắc trong quý 4.

Ông Lê Ngọc Hưng - chuyên viên phân tích, Công ty Chứng khoán MB (MBS) nhận định, trong quý 4/2026, VN-Index có thể dao động chủ đạo trong vùng 1.765-1.850 điểm. Kỳ vọng thị trường được cải thiện trong bối cảnh căng thẳng Trung Đông có dấu hiệu hạ nhiệt, giá dầu giảm trở lại và kỳ vọng Fed tăng lãi suất trong tháng 10 giảm nhanh, với 42% cho rằng Fed sẽ tăng lãi suất.

Theo ông Hưng, nếu Fed không tăng lãi suất, tâm lý chung đối với thị trường chứng khoán có thể tích cực hơn. Tuy nhiên, thị trường Việt Nam được dự báo sẽ có sự phân hóa và diễn biến giá cổ phiếu sẽ phản ánh khác nhau tùy từng doanh nghiệp.

Từ nay đến cuối năm, thị trường được cho là không còn quá tập trung vào câu chuyện mặt bằng lãi suất cao mà sẽ chú trọng hơn vào dòng tiền và khả năng tìm kiếm những cổ phiếu có câu chuyện riêng.

Các doanh nghiệp có động lực tăng trưởng trong cuối quý 4 và năm 2027, hoặc có những yếu tố riêng, có thể thu hút sự quan tâm của dòng tiền. Trong bối cảnh đó, bán lẻ và ngân hàng là hai nhóm được MBS đánh giá có thể nhận được sự quan tâm của thị trường.

Nhìn chung, quý 4 mở ra hai trạng thái đan xen: Thận trọng trước những biến số bên ngoài và chờ đợi sự cải thiện của dòng tiền, nhưng đồng thời kỳ vọng vào mùa kết quả kinh doanh quý 3 và khả năng thị trường khởi sắc trong những tháng cuối năm.

Diễn biến lãi suất, thanh khoản và kết quả kinh doanh sẽ tiếp tục là những yếu tố quan trọng định hình xu hướng thị trường, trong khi cơ hội nhiều khả năng tập trung ở những cổ phiếu có nền tảng và câu chuyện tăng trưởng riêng./.

​