Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI: Đà bứt phá cho mục tiêu tăng trưởng hai con số
Xuyên suốt 27 ngày làm việc với tinh thần "bối cảnh mới - tư duy mới - cách làm mới," Quốc hội đã tập trung trí tuệ, thảo luận kỹ lưỡng và quyết định nhiều vấn đề hệ trọng.
Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI đã chính thức bế mạc trọng thể vào chiều 21/11 sau 27 ngày làm việc khẩn trương, nghiêm túc, dân chủ và trách nhiệm cao.
Tham dự phiên bế mạc có Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng; Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú cùng các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước và các đại biểu Quốc hội.
Với 491/494 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành (đạt 98,4%), Quốc hội đã thông qua Nghị quyết Kỳ họp thứ 2, khép lại một kỳ họp với khối lượng công việc lập pháp và quyết sách đặc biệt lớn, vượt mức chương trình đề ra ban đầu.
Xuyên suốt 27 ngày làm việc với tinh thần "bối cảnh mới - tư duy mới - cách làm mới," Quốc hội đã tập trung trí tuệ, thảo luận kỹ lưỡng và quyết định nhiều vấn đề hệ trọng, không chỉ tháo gỡ kịp thời các điểm nghẽn nảy sinh từ thực tiễn mà còn đặt nền móng thể chế đồng bộ, vững chắc cho giai đoạn phát triển bứt phá của đất nước.
Dấu ấn lập pháp kỷ lục
Công tác xây dựng pháp luật tiếp tục được khẳng định là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt khi Quốc hội dành tới 80% thời gian kỳ họp để xem xét, thảo luận và biểu quyết thông qua 38 luật, bộ luật, 5 nghị quyết quy phạm pháp luật; trong đó 22 luật, bộ luật quan trọng được ban hành mới hoặc sửa đổi toàn diện, có tác động sâu rộng đến các lĩnh vực kinh tế-xã hội, quốc phòng, an ninh, tư pháp, hành chính và bảo vệ môi trường; 16 luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 38 luật hiện hành.
Đáng chú ý, 3 trong số 5 nghị quyết quy phạm pháp luật quy định các cơ chế thí điểm, chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ điểm nghẽn pháp lý, tạo đột phá về thể chế, thúc đẩy tăng trưởng, nâng cao hiệu quả quản lý và minh bạch thông tin theo chuẩn quốc tế.
Quốc hội cũng cho ý kiến về 5 dự án luật để các cơ quan tiếp tục hoàn thiện, trình xem xét, thông qua tại Kỳ họp tiếp theo.
Đặc biệt, ngày làm việc thứ 27 - ngày làm việc cuối cùng của kỳ họp ghi nhận mật độ biểu quyết thông qua luật và nghị quyết lớn nhất với hàng loạt đạo luật then chốt được bấm nút thông qua ngay trong ngày bế mạc, thể hiện cường độ làm việc cao độ và sự đồng thuận cao của các đại biểu Quốc hội.
Tư duy đổi mới mạnh mẽ của kỳ họp thể hiện rõ nét ở việc dứt khoát từ bỏ cách làm luật nặng về quản lý hành chính, "không quản được thì cấm" để chuyển sang kiến tạo phát triển, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.
Các đạo luật được thông qua đã quán triệt sâu sắc tinh thần đẩy mạnh phân cấp, phân quyền triệt để theo phương châm "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm" đi đôi với tăng cường kiểm tra, giám sát và kiểm soát quyền lực; kịp thời tháo gỡ những vướng mắc về thẩm quyền quản lý, trình tự thủ tục sau sắp xếp tổ chức bộ máy và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Có thể điểm qua, trong lĩnh vực tài chính, ngân sách và kinh doanh, Quốc hội đã thông qua Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất), tạo cơ chế điều hành linh hoạt, chủ động hơn cho phép Chính phủ quyết định sử dụng dự toán chi còn lại của ngân sách trung ương để xử lý kịp thời các nhiệm vụ cấp bách, đột xuất.
Cùng với đó, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kế toán (mở rộng quyền cho cá nhân cung cấp dịch vụ kế toán), Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, cùng gói luật sửa đổi về Thương mại, Cạnh tranh, Quản lý ngoại thương và Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng đã góp phần cắt giảm thực chất thủ tục hành chính, xóa bỏ rào cản gia nhập thị trường, khơi thông các nguồn lực và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Ở lĩnh vực cải cách tư pháp và bảo đảm trật tự an toàn xã hội, việc thông qua Bộ luật Hình sự (sửa đổi), Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi) và Luật Luật sư (sửa đổi) đã tạo bước tiến quan trọng trong việc đồng bộ hóa hệ thống pháp luật tư pháp, bảo đảm quyền con người, quyền công dân, đồng thời nâng cao hiệu lực, hiệu quả đấu tranh phòng, chống tội phạm trong tình hình mới.
Các quy định mới đã kịp thời cập nhật, siết chặt chế tài xử lý đối với những phương thức phạm tội tinh vi, phức tạp, đặc biệt là tội phạm công nghệ cao, lừa đảo, đánh bạc trên không gian mạng và tội phạm ma túy.
Ngoài ra, các đạo luật và nghị quyết về quản lý nhà nước, phát triển hạ tầng và địa giới hành chính như Luật Đất đai (sửa đổi), Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực, cùng Nghị quyết điều chỉnh địa giới đơn vị hành chính (sáp nhập hơn 40 km² diện tích tỉnh Phú Thọ về Thành phố Hà Nội, có hiệu lực từ ngày 01/01/2027) đã trực tiếp tháo gỡ những nút thắt kéo dài từ thực tiễn, khơi dậy tiềm năng đất đai, bảo đảm an ninh năng lượng và mở rộng không gian phát triển cho Thủ đô cũng như các địa phương.
Cùng với đó, thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Lao động, Quốc hội đồng ý bổ sung ngày 27/7 - Ngày Tổ quốc tri ân, Ngày Thương binh, liệt sỹ và ngày 24/11 - Ngày Văn hóa Việt Nam là ngày nghỉ lễ, Tết hưởng nguyên lương của người lao động.

Gắn phát triển kinh tế với an sinh xã hội
Trên cơ sở đánh giá toàn diện tình hình kinh tế-xã hội năm 2026 với nhiều điểm sáng tích cực, nổi bật là tăng trưởng GDP 9 tháng năm 2026 đạt mức 9,01%, kinh tế vĩ mô ổn định, lạm phát được kiểm soát và các cân đối lớn được bảo đảm, Quốc hội đã thông qua 18 nghị quyết về kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội, dự toán ngân sách nhà nước, phương án phân bổ ngân sách trung ương năm 2027, phê duyệt chủ trương đầu tư 1 chương trình mục tiêu và 3 dự án quan trọng quốc gia, đồng thời quyết định công tác nhân sự thuộc thẩm quyền bảo đảm chặt chẽ, đúng quy định.
Dấu ấn đậm nét nhất về quyết sách kinh tế tại kỳ họp là sự thống nhất ý chí chính trị rất cao trong việc xác định mục tiêu phấn đấu tăng trưởng GDP đạt từ 10% trở lên trong năm 2027.
Đây là mục tiêu mang tính đột phá, thể hiện khát vọng phát triển mạnh mẽ nhằm tạo đà, tạo thế và tạo lực thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng ngay từ những năm đầu nhiệm kỳ.
Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số, Quốc hội nhấn mạnh yêu cầu đổi mới mạnh mẽ mô hình tăng trưởng, chuyển dịch thực chất sang phát triển theo chiều sâu dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đẩy mạnh kết nối, liên thông hạ tầng dữ liệu chuyên ngành với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia và phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Cùng với các giải pháp thúc đẩy tăng trưởng, Quốc hội quán triệt sâu sắc quan điểm phát triển kinh tế phải gắn chặt với tiến bộ và công bằng xã hội, lấy năng suất lao động và chất lượng đời sống nhân dân làm thước đo cuối cùng cho hiệu quả của mọi chính sách.
Các vấn đề về phát triển văn hóa, giáo dục, y tế, bảo đảm an sinh xã hội, giảm nghèo bền vững, nâng cao phúc lợi cho người lao động và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu tiếp tục được Quốc hội dành sự quan tâm sâu sắc, bố trí nguồn lực thỏa đáng trong dự toán ngân sách năm 2027.

Giám sát tối cao thực chất, gắn chặt với trách nhiệm thực thi
Hoạt động giám sát tối cao tại Kỳ họp thứ 2 tiếp tục được đổi mới theo hướng thực chất, hiệu quả, ghi dấu ấn đậm nét với phiên chất vấn và trả lời chất vấn đầu tiên của nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI.
Phiên chất vấn tập trung vào hai lĩnh vực trọng tâm, có tác động trực tiếp đến động lực tăng trưởng của đất nước là Tài chính (Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trả lời) và Khoa học và Công nghệ (Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân trả lời).
Không khí nghị trường diễn ra sôi nổi, thẳng thắn và xây dựng với tinh thần "hỏi nhanh, đáp gọn, đi thẳng vào trọng tâm vấn đề."
Các đại biểu Quốc hội đã đặt nhiều câu hỏi sắc sảo, phản ánh sát thực tiễn đời sống và ý kiến cử tri về quản lý tài chính công, khơi thông nguồn lực đầu tư, thúc đẩy nghiên cứu ứng dụng và chuyển đổi số.
Các thành viên Chính phủ trả lời thẳng thắn, đồng thời đưa ra các giải pháp, lộ trình thực hiện.
Cùng với phiên chất vấn, Quốc hội cũng xem xét kỹ lưỡng báo cáo tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri, kết quả giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri cùng hơn 50 báo cáo công tác của các cơ quan trong bộ máy nhà nước, qua đó siết chặt kỷ luật, kỷ cương hành chính và nâng cao trách nhiệm giải trình của người đứng đầu...
Phát biểu bế mạc Kỳ họp thứ 2, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh:"Niềm tin của Nhân dân đối với Quốc hội được củng cố không chỉ bởi những cam kết mà trước hết bởi sự chuyển biến thực chất trong đời sống, bởi những khó khăn, vướng mắc được tháo gỡ và những quyền, lợi ích chính đáng được bảo đảm."
Thông điệp này khẳng định thước đo cao nhất cho thành công của mỗi kỳ họp chính là hiệu quả thực thi chính sách trong thực tiễn.
Thành công của Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI mới chỉ là bước khởi đầu. Để 38 đạo luật và các nghị quyết vừa được thông qua thực sự đi vào cuộc sống, phát huy tối đa hiệu lực, hiệu quả, Quốc hội đề nghị Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, các bộ, ngành và chính quyền địa phương khẩn trương xây dựng, ban hành đầy đủ các văn bản quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất, tuyệt đối không để xảy ra khoảng trống pháp lý hay độ trễ chính sách.
Việc biến ý chí nghị trường thành hành động cụ thể, quyết liệt và hiệu quả ngay từ những ngày đầu sau kỳ họp chính là "chìa khóa" để giải phóng mọi nguồn lực xã hội, tạo đà vững chắc cho đất nước bước vào năm 2027 với tâm thế bứt phá mạnh mẽ./.
