Thành phố Hồ Chí Minh khẳng định sẽ kiên quyết thu hồi đất đối với các trường hợp doanh nghiệp nhà nước sử dụng đất không đúng mục đích được giao, cho thuê hoặc công nhận quyền sử dụng đất.

Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh vừa ban hành Công văn số 1292/UBND-ĐT (ký ngày 24/2/2026) về việc quản lý, nâng cao hiệu quả sử dụng, xử lý nhà, đất tại doanh nghiệp nhà nước trên địa bàn Thành phố.

Đây là động thái quyết liệt nhằm tăng cường công tác quản lý, sử dụng, xử lý nhà, đất của doanh nghiệp nhà nước đúng mục đích, hiệu quả, tránh thất thoát và lãng phí.

Theo đó, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Thành phố giao Sở Quy hoạch - Kiến trúc và Sở Xây dựng nhiệm vụ hướng dẫn, cung cấp các thông tin hành chính về quy hoạch, xây dựng liên quan đến cơ sở nhà, đất của các doanh nghiệp nhà nước. Việc này nhằm hỗ trợ các cơ quan, tổ chức, đơn vị và doanh nghiệp có đầy đủ căn cứ thực hiện việc quản lý, xử lý tài sản theo đúng quy định.

Đối với công tác giải quyết hồ sơ pháp lý, Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng Ủy ban Nhân dân các xã, phường, đặc khu được giao nhiệm vụ rà soát để giải quyết các thủ tục về đất đai cho doanh nghiệp nhà nước, bao gồm cả các doanh nghiệp đã thực hiện cổ phần hóa.

Yêu cầu đặt ra là phải đảm bảo thời gian quy định, đúng thẩm quyền và pháp luật, tuyệt đối tránh gây phiền hà hay khó khăn cho doanh nghiệp.

Đáng chú ý, Thành phố khẳng định sẽ kiên quyết thu hồi đất đối với các trường hợp doanh nghiệp nhà nước sử dụng đất không đúng mục đích được giao, cho thuê hoặc công nhận quyền sử dụng đất.

Các trường hợp vi phạm khác cũng nằm trong diện bị thu hồi bao gồm: đất cho mượn, cho thuê không đúng quy định; đất được Nhà nước giao quản lý nhưng để bị lấn, chiếm; đất không được đưa vào sử dụng hoặc chậm tiến độ so với tiến độ ghi trong dự án đầu tư.

Ngoài ra, các đơn vị không thực hiện nghĩa vụ tài chính với Nhà nước, giảm hoặc không còn nhu cầu sử dụng đất cũng sẽ bị xử lý thu hồi.

Thành phố nhấn mạnh việc giao đất, cho thuê đất phải bảo đảm phù hợp với quy định pháp luật đất đai, công khai, minh bạch và hiệu quả.

Về việc tiếp nhận tài sản, Sở Xây dựng, Trung tâm Phát triển quỹ đất Thành phố và chính quyền địa phương cấp xã, phường, đặc khu phải khẩn trương tiếp nhận nhà, đất của doanh nghiệp nhà nước đã có phương án thu hồi, chuyển giao được cấp thẩm quyền phê duyệt.

Thành phố yêu cầu tránh đùn đẩy, kéo dài thời gian thực hiện gây lãng phí tài sản công.

Đồng thời, Ủy ban nhân dân các xã, phường, đặc khu phải thường xuyên kiểm tra, rà soát, kịp thời chấn chỉnh việc sử dụng đất không đúng mục đích, liên kết, liên doanh, cho thuê, cho mượn trái quy định hoặc để trống.

Các đơn vị này có trách nhiệm chủ động xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai hoặc báo cáo Sở Nông nghiệp và Môi trường xem xét nếu vượt thẩm quyền.

Đối với các Tổng Công ty, Công ty trực thuộc Ủy ban Nhân dân Thành phố, lãnh đạo Thành phố yêu cầu thực hiện rà soát nghiêm túc việc sử dụng đất tại đơn vị. Các doanh nghiệp phải đảm bảo sử dụng đất đúng mục đích, đúng ranh giới, thực hiện đầy đủ việc kê khai đăng ký và nghĩa vụ tài chính.

Khi Nhà nước thu hồi, doanh nghiệp có trách nhiệm bàn giao lại đất và thực hiện các nghĩa vụ khác theo pháp luật. Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp nhà nước sẽ phải chịu trách nhiệm trước Nhà nước đối với việc sử dụng đất của đơn vị mình.

Bên cạnh đó, Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh cũng chỉ rõ, việc chuyển mục đích sử dụng đất, chuyển nhượng quyền sử dụng đất, bán tài sản gắn liền với đất phải thực hiện theo đúng quy định, bảo đảm công khai, minh bạch.

Trường hợp hết thời hạn sử dụng mà không được gia hạn hoặc không còn nhu cầu, doanh nghiệp phải trả lại đất cho Nhà nước. Việc bán tài sản cố định của doanh nghiệp bắt buộc thực hiện thông qua hình thức đấu giá theo quy định.

Đặc biệt, trong quá trình cổ phần hóa, doanh nghiệp có trách nhiệm rà soát toàn bộ diện tích đất đang quản lý để lập phương án sử dụng đất và phải quản lý theo đúng phương án đã được phê duyệt.

Thành phố yêu cầu các doanh nghiệp chấm dứt ngay việc sử dụng nhà, đất vào mục đích cho thuê, cho mượn, bố trí làm nhà ở, liên doanh, liên kết không đúng quy định.

Đồng thời, phải xử lý trách nhiệm của các tập thể, cá nhân vi phạm nhằm chống thất thoát, tham nhũng và lãng phí.

Trong quá trình triển khai, nếu phát hiện khó khăn, vướng mắc, các đơn vị cần chủ động phối hợp với các sở, ngành chuyên môn hoặc báo cáo tham mưu đề xuất Ủy ban Nhân dânThành phố xem xét giải quyết theo quy định./.