Khu kinh tế số và tri thức tự do Quảng Ninh: Ưu tiên 5 lĩnh vực trọng điểm
Dự kiến, Khu kinh tế số và tri thức tự do Quảng Ninh sẽ ưu tiên thu hút đầu tư vào 5 ngành, lĩnh vực trọng điểm, trong đó công nghiệp công nghệ cao được xác định là lĩnh vực mũi nhọn.
Theo Cổng thông tin điện tử tỉnh Quảng Ninh, Đề án Khu kinh tế số và tri thức tự do Quảng Ninh do Ban Quản lý khu kinh tế tỉnh Quảng Ninh phối hợp với Công ty Cổ phần Tập đoàn APEC Group xây dựng, với sự tham vấn của các chuyên gia thuộc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC).
Đề án hướng tới xây dựng một không gian phát triển động lực, tiên phong trong ứng dụng công nghệ số và kinh tế tri thức tại khu vực Đông Nam Á; đồng thời hình thành mô hình thành phố kinh tế số kiểu mẫu, nơi cho phép thử nghiệm các mô hình quản trị và công nghệ mới chưa từng có tiền lệ tại Việt Nam.
Mục tiêu của đề án là xây dựng hệ sinh thái công nghệ số đồng bộ, thu hút từ 80-150 doanh nghiệp Big Tech toàn cầu cùng các dự án về thiết kế chip bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI).
Khi đi vào vận hành, khu kinh tế này dự kiến đóng góp từ 8-12% GRDP của tỉnh Quảng Ninh và tạo khoảng 150.000-250.000 việc làm chất lượng cao.
Theo định hướng, Khu kinh tế số và tri thức tự do Quảng Ninh có quy mô gần 26.400ha, trải rộng trên địa bàn 10 xã, phường gồm: Hoàng Quế, Yên Tử, Đông Mai, Tuần Châu, Việt Hưng, Bãi Cháy, Hoành Bồ, Thống Nhất, Quảng La và Cao Xanh. Không gian khu kinh tế được cấu trúc thành 3 phân khu chức năng có tính liên kết, bổ trợ chặt chẽ, hình thành hệ sinh thái kinh tế số hoàn chỉnh.
Khác với 5 khu kinh tế hiện hữu trên địa bàn tỉnh vốn tập trung vào công nghiệp truyền thống và thương mại biên giới, khu kinh tế mới được định hình trên 4 trụ cột cốt lõi gồm: công nghệ số tập trung; trung tâm trí tuệ nhân tạo và dữ liệu; trung tâm dữ liệu dự phòng thảm họa cấp châu Á; và khu đô thị giáo dục (Education City).
Dự kiến, Khu kinh tế số và tri thức tự do Quảng Ninh sẽ ưu tiên thu hút đầu tư vào 5 ngành, lĩnh vực trọng điểm, trong đó công nghiệp công nghệ cao được xác định là lĩnh vực mũi nhọn với các ngành sản xuất có hàm lượng khoa học-công nghệ và giá trị gia tăng lớn như: vi mạch, chip bán dẫn, thiết bị điện tử thế hệ mới; thiết bị bay không người lái (UAV), robot công nghiệp, tự động hóa; thiết bị y tế công nghệ cao, vật liệu mới, công nghệ nano…
Cùng với đó, khu kinh tế sẽ phát triển chuỗi sản xuất công nghệ cao đồng bộ từ nghiên cứu, thiết kế, thử nghiệm đến sản xuất, lắp ráp sản phẩm; gắn với mục tiêu thu hút các tập đoàn đa quốc gia và nhà đầu tư chiến lược trong lĩnh vực công nghệ cao.
Ở lĩnh vực công nghệ số, Khu kinh tế số và tri thức tự do Quảng Ninh sẽ ưu tiên phát triển các ngành kinh tế số và dịch vụ số, trọng tâm là công nghiệp phần mềm, dịch vụ gia công phần mềm chất lượng cao; trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), điện toán đám mây, blockchain, an ninh mạng, nền tảng số và dịch vụ số xuyên biên giới…
Tỉnh sẽ ưu tiên thu hút các doanh nghiệp công nghệ số, doanh nghiệp nền tảng, trung tâm phát triển sản phẩm số phục vụ thị trường trong nước và quốc tế, qua đó hình thành hệ sinh thái công nghệ số tích hợp nghiên cứu-phát triển-ứng dụng-thương mại hóa sản phẩm.
Tại Khu kinh tế số và tri thức tự do, tỉnh cũng sẽ ưu tiên phát triển không gian giáo dục đào tạo-nghiên cứu-đổi mới sáng tạo, bao gồm: Các cụm đại học quốc tế, cơ sở đào tạo nhân lực công nghệ cao; Viện nghiên cứu, trung tâm R&D (Research & Development-Nghiên cứu và Phát triển), phòng thí nghiệm trọng điểm; các khu nhà ở chuyên gia, đô thị thông minh, dịch vụ chất lượng cao… Từ đó làm tiền đề vững chắc để thu hút các tổ chức giáo dục quốc tế, trung tâm nghiên cứu của doanh nghiệp, các chương trình hợp tác đào tạo nhân lực số, nhân lực AI, bán dẫn và nguồn nhân lực chất lượng cao… đến và tìm kiếm cơ hội đầu tư, làm việc và sinh sống, định cư tại Quảng Ninh.
Một trong những lĩnh vực trọng tâm được tỉnh chú trọng cho Khu kinh tế số và tri thức tự do là việc xây dựng Trung tâm dữ liệu dự phòng (DR) châu Á: phát triển hạ tầng số chiến lược cấp vùng và quốc tế (trọng tâm là Trung tâm dữ liệu dự phòng quy mô lớn; Trung tâm điện toán đám mây, lưu trữ dữ liệu và bảo mật thông tin; dịch vụ duy trì, khôi phục hệ thống dữ liệu cho doanh nghiệp, tổ chức trong nước và khu vực châu Á).
Tỉnh ưu tiên thu hút các tập đoàn công nghệ, doanh nghiệp viễn thông và các nhà cung cấp dịch vụ cloud toàn cầu, gắn phát triển trung tâm dữ liệu với yêu cầu bảo đảm an ninh mạng, an toàn thông tin và sử dụng năng lượng xanh, bền vững.

Cùng với đó, hiện thực hóa định hướng được nhấn mạnh tại Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị, trong mô hình Khu kinh tế kiểu mới của mình, Quảng Ninh cũng dành nguồn lực lớn ưu tiên phát triển Trung tâm đổi mới sáng tạo, phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp công nghệ, trọng tâm gồm: Trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo (startup hub); Vườn ươm doanh nghiệp, không gian làm việc chung (co-working space); Quỹ đầu tư mạo hiểm, trung tâm chuyển giao công nghệ, thương mại hóa sản phẩm…
Khu vực này sẽ ưu tiên phát triển các lĩnh vực đổi mới sáng tạo gắn với lợi thế của tỉnh như: logistics thông minh, du lịch số, công nghiệp văn hóa số, công nghệ biển và năng lượng tái tạo. Tổ chức thí điểm các cơ chế sandbox cho doanh nghiệp công nghệ thử nghiệm mô hình kinh doanh mới, sản phẩm mới trong khuôn khổ quản lý phù hợp.
Theo ông Trương Mạnh Hùng, Trưởng Ban Quản lý khu kinh tế tỉnh Quảng Ninh, Khu kinh tế số và tri thức tự do của Quảng Ninh được kỳ vọng sẽ không chỉ là nơi sản xuất vật chất, mà còn là nơi "sản xuất chính sách" thông qua các cơ chế sandbox, cho phép thử nghiệm các mô hình quản trị và công nghệ mới chưa có tiền lệ tại Việt Nam.
Ngoài các cơ chế, chính sách theo quy định của pháp luật hiện hành về khu kinh tế, công nghiệp công nghệ số, công nghệ cao, Ban Quản lý khu kinh tế đề xuất áp dụng thí điểm các cơ chế, chính sách đặc thù vượt trội, đủ sức cạnh tranh, hấp dẫn để thu hút các tập đoàn, nhà đầu tư lớn, các chuyên gia, kỹ sư, nhân tài công nghệ, nhân lực công nghệ số trong và ngoài nước đến đầu tư, sinh sống và làm việc.
Cách tiếp cận “thể chế đi trước-hạ tầng theo sau” được kỳ vọng sẽ tạo môi trường cạnh tranh quốc tế, thu hút các tập đoàn công nghệ và chuyên gia hàng đầu. Đồng thời, việc thúc đẩy liên kết giữa chính quyền, doanh nghiệp, cơ sở đào tạo và nhà đầu tư sẽ hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo bền vững, bảo đảm sự phát triển lâu dài của khu kinh tế./.
