Hướng nghiệp cho trẻ tự kỷ: Gieo mầm hy vọng
Dù chỉ mới được thành lập hơn hai năm, câu lạc bộ hướng nghiệp An (Thành phố Hồ Chí Minh) đã bước đầu mang lại hy vọng cho nhiều gia đình có con mắc chứng tự kỷ.
Nhằm giúp trẻ tự kỷ tuổi vị thành niên và trẻ tự kỷ khi trưởng thành có thể tự chủ sinh hoạt, tự chủ cuộc sống, Câu lạc bộ hướng nghiệp An (phường Phú Thọ, Thành phố Hồ Chí Minh) ra đời với mục tiêu trang bị kỹ năng sống, giáo dục tâm lý và dạy nghề cho trẻ. Dù chỉ mới hơn hai năm nhưng Câu lạc bộ hướng nghiệp An đã bước đầu mang lại hy vọng cho nhiều gia đình có con mắc chứng tự kỷ.
Ngôi nhà thứ 2 của trẻ tự kỷ
Mỗi sáng, chị Hòa (ngụ phường Tân Định, Thành phố Hồ Chí Minh) đều đưa con trai của mình đến lớp học kỹ năng và hướng nghiệp tại Câu lạc bộ hướng nghiệp An. Bốn tháng trôi qua, từ không hợp tác ban đầu, Dũng - cậu con trai 20 tuổi mắc chứng tự kỷ của chị Hòa đã trở nên vui vẻ, hòa đồng và luôn hào hứng với những buổi học ở đây.
Chị Hòa kể, dù được phát hiện mắc chứng tự kỷ từ nhỏ nhưng vài năm trở lại đây, con trai chị mới có những dấu hiệu bất ổn như rối loạn hành vi, rối loạn giấc ngủ. Chị được các bác sỹ khuyên tìm một môi trường khác cho con. Sau khi tìm hiểu và học thử ở nhiều nơi, cuối năm 2025, chị tìm đến Câu lạc bộ hướng nghiệp An.
“Chỉ mới đến đây 4 tháng nhưng con mình đã có sự tiến bộ rõ rệt, con vui vẻ hơn, hòa đồng với các bạn hơn, thậm chí con còn biết trêu đùa với các bạn. Về nhà con cũng xin được phụ giúp mẹ quét nhà, nhặt rau… Thấy con có những biểu hiện tích cực như vậy, gia đình mình vui lắm,” chị Hòa chia sẻ.
Câu lạc bộ hướng nghiệp An ra đời từ năm 2024 xuất phát từ nhu cầu cần tìm một nơi giúp trẻ tự kỷ trang bị các kỹ năng sinh hoạt, tự chủ bản thân cũng như phát triển khả năng nghề nghiệp của các gia đình có con mắc chứng tự kỷ. Đối tượng mà câu lạc bộ hướng tới là trẻ tự kỷ trên 10 tuổi - những trẻ không còn được tiếp nhận tại các cơ sở can thiệp trẻ tự kỷ thông thường.
Chị Từ Mỹ Khánh, người sáng lập và Giám đốc điều hành Câu lạc bộ hướng nghiệp An cho biết, tại Việt Nam hiện nay, các cơ sở can thiệp cho trẻ tự kỷ dưới 10 tuổi khá nhiều nhưng để tìm một nơi can thiệp cho trẻ trong độ tuổi vị thành niên và trẻ khi trưởng thành rất khó khăn. Chính vì thế, sau khi tham khảo nhiều mô hình tại Việt Nam và các quốc gia như Trung Quốc, Singapore, chị quyết định thành lập Câu lạc bộ hướng nghiệp An.
Ở hướng Câu lạc bộ hướng nghiệp An, trẻ được các thầy, cô giáo hướng dẫn các kỹ năng sống để tự chủ sinh hoạt, học ngôn ngữ trị liệu, rèn luyện sự khéo léo. Những trẻ có khả năng sẽ được hướng dẫn thực hiện các công việc phức tạp hơn như vẽ tranh, làm đồ thủ công, móc len, pha chế, nấu nướng… Bên cạnh đó, Câu lạc bộ còn giáo dục tâm lý, dạy trẻ thích ứng với sự thay đổi tâm sinh lý trong độ tuổi dậy thì.
“Với những trẻ bình thường, quá trình dậy thì khó một thì với trẻ VIP (từ mà những người làm công tác chuyên môn và cha mẹ hay dùng để nói về những đứa trẻ có nhu cầu giáo dục đặc biệt hoặc trẻ tự kỷ) lại khó gấp 100, bởi vì các bạn có những sự bức xúc của tuổi dậy thì mà không có cách nào để nói ra được nên các bạn sẽ có những biểu hiện rối loạn hành vi. Vì thế ngoài dạy kỹ năng, chăm sóc sức khỏe, chúng tôi cũng trực tiếp giáo dục giới tính cho trẻ, giúp trẻ giải tỏa những điều bức xúc đó,” chị Từ Mỹ Khánh thông tin.
Gieo mầm hy vọng
Duy Anh - chàng trai 23 tuổi, mắc chứng tự kỷ, đã tham gia Câu lạc bộ hướng nghiệp An được gần một năm rưỡi. Từ không tự chủ trong sinh hoạt, đến nay Duy Anh đã có thể phụ giúp gia đình những công việc đơn giản như quét nhà, phơi quần áo, nấu cơm, nhặt rau… Ngoài ra, Duy Anh còn có thể vẽ tranh, làm đồ thủ công, làm móc khóa bán tại các hội chợ từ thiện. Như một người anh lớn tại đây, Duy Anh luôn xung phong thực hiện các nhiệm vụ khó và hướng dẫn các em cùng hoàn thành thử thách mà các cô giao phó.
“Đến đây em học được rất nhiều thứ và rất vui. Em đã có thể tự làm được móc khóa rồi, em mong có thể kiếm được tiền để sau này nuôi mẹ, nuôi ngoại,” Duy Anh hồn nhiên chia sẻ về thành quả và ước mơ của mình.
Trong gian hàng trưng bày được bố trí tại phòng tiếp khách của Câu lạc bộ hướng nghiệp An, có rất nhiều sản phẩm thủ công do chính các học viên là người tự kỷ thực hiện. Đó là những chiếc mũ, nón được trang trí họa tiết hoa sen, cảnh vật; là những cuốn sổ tay được vẽ và dán những họa tiết nhỏ xinh hay những chiếc ví, móc khóa được móc bằng len… Dù những nét vẽ, những mũi đan còn vụng về nhưng đó là cả quá trình nỗ lực bền bỉ của học viên.
Chị Từ Mỹ Khánh cho biết, những sản phẩm này khi bán ra, số tiền thu về được trả cho học viên dựa theo sự góp sức của mỗi người. Rất nhiều lần, Câu lạc bộ hướng nghiệp An đưa các sản phẩm của học viên bán tại các hội chợ, sự kiện từ thiện và được nhiều người đón nhận.
Chia sẻ về mong ước và dự định tương lai, Giám đốc điều hành Câu lạc bộ mong muốn sẽ mở được một showroom, rồi mở thêm quán ăn, quán càphê để học viên có nơi để trưng bày giới thiệu sản phẩm, rèn luyện kỹ năng và quan trọng nhất giúp học viên kiếm tiền để lo cho cuộc sống của bản thân.
Xa hơn, Câu lạc bộ hướng nghiệp An hướng đến xây dựng một hệ sinh thái chăm sóc, giáo dục toàn diện cho người mắc bệnh tự kỷ. Trong đó, gia đình các học viên cũng được hỗ trợ, hướng dẫn cách chăm sóc, giáo dục tại nhà; còn ở trường, trẻ được học kỹ năng, đào tạo nghề để có thể tự mình kiếm tiền, nuôi sống bản thân. Và hơn hết, Câu lạc bộ kỳ vọng sẽ trở thành nơi an toàn, chỗ dựa tinh thần và là niềm hy vọng cho những gia đình có người mắc hội chứng tự kỷ./.
