Tỉnh Hưng Yên đang nỗ lực đưa kinh tế biển thành cực tăng trưởng mới; dựa vào biển để làm động lực tăng trưởng hai con số.

Nghị quyết 36-NQ/TW, ngày 22/10/2018 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, đóng vai trò là kim chỉ nam để đưa Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh. Theo tinh thần này, tỉnh Hưng Yên đang nỗ lực đưa kinh tế biển thành cực tăng trưởng mới; dựa vào biển để làm động lực tăng trưởng hai con số.

Điểm tựa cho mục tiêu tăng trưởng

Tỉnh Hưng Yên hiện có 54km bờ biển, diện tích khoảng 487km2, thuộc địa giới của 8 xã, Hưng Phú, Nam Cường, Đồng Châu, Đông Tiền Hải, Đông Thái Ninh, Thái Ninh, Thái Thụy, Đông Thụy Anh.

Tại xã Hưng Phú, cái tên thể hiện sự ấm no, thịnh vượng, khi mà chính quyền và người dân nơi đây đã biết tận dụng và làm giàu từ biển. Xã hiện có hơn 1.450 ha diện tích nuôi trồng thủy-hải sản, trong đó tập trung nhiều mô hình nuôi ngao, tôm sú, cua biển, cá bống bớp... tăng trưởng ổn định nhiều năm qua. Giá trị sản xuất thủy-hải sản năm 2025 ước đạt gần 246 tỷ đồng.

Vị trí của xã được ví như “cửa ngõ” ra biển Đông của tỉnh. Với mạng lưới hạ tầng ngày càng hoàn thiện - đường ven biển, tuyến số 3, KCN Hưng Phú, bến cảng hàng lỏng Ba Lạt, sân golf Cồn Vành... đang mở ra triển vọng lớn cho xã khi phát triển ngành du lịch, dịch vụ hậu cần nghề cá, logistics và công nghiệp phụ trợ...

Theo ông Bùi Tuấn Anh, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Hưng Phú, sau khi dư địa được mở rộng, địa phương đã xác định: "Hướng ra biển lớn để làm giàu" theo tinh thần Nghị quyết số 36-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương; đồng thời, cụ thể hóa vào Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã nhiệm kỳ 2025-2030. Căn cứ vào những định hướng trên, xã đã quy hoạch: khu vực ven biển ưu tiên nuôi trồng thủy sản công nghệ cao, kinh tế xanh, logistics, đô thị và dịch vụ hỗ trợ khu kinh tế.

Cùng với đó, xã lấy Khu du lịch sinh thái-nghỉ dưỡng Cồn Vành làm hạt nhân, gắn với du lịch tâm linh, lễ hội, trải nghiệm làng nghề ven biển. Song hành với phát triển kinh tế biển xã còn gắn với nhiệm vụ bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu, bảo tồn rừng ngập mặn, giảm thiểu rác thải nhựa đại dương; kết hợp chặt chẽ phát triển kinh tế với bảo đảm quốc phòng-an ninh, giữ vững an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội khu vực ven biển.

Với vị trí chiến lược, nguồn lợi thủy sản phong phú và tiềm năng du lịch-công nghiệp biển rộng mở, Hưng Phú đang có “bộ ba lợi thế” để vươn lên thành điểm sáng kinh tế biển của tỉnh. “Từng m2 đất Hưng Phú trở thành những "tấc vàng" đóng góp vào ngân sách và đời sống nhân dân. Mục tiêu năm 2026 của xã rất thách thức: Tăng trưởng trên 12%, giá trị sản xuất đạt 3.338 tỷ đồng, thu nhập người dân trên 80 triệu đồng. Nhưng chúng tôi tin rằng, với một "tâm thế mới," một "vị thế mới" và một "khát vọng mới," Hưng Phú sẽ làm được,” ông Bùi Tuấn Anh quả quyết.

Còn tại xã Thái Thụy, phát huy lợi thế ven biển, cấp ủy, chính quyền xã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo và động viên ngư dân chăm lo sản xuất gắn với bảo vệ ngư trường, chống khai thác thủy sản bất hợp pháp.

Hiện xã có 170 phương tiện tàu, thuyền tham gia khai thác hải sản trên biển, trong đó có nhiều gia đình đã đầu tư hàng tỷ đồng đóng tàu công suất lớn, khai thác dài ngày, thu lợi hàng trăm triệu đồng sau mỗi chuyến ra khơi.

Nguồn nguyên liệu dồi dào là điều kiện thuận lợi để nghề chế biến, kinh doanh thủy hải sản của địa phương phát triển, làm giàu từ biển, đóng góp quan trọng vào mục tiêu tăng trưởng của địa phương trong năm 2026 là hai con số. Thực tế từ hai xã trên cho thấy, biển là tiềm năng, lợi thế vô cùng to lớn trong việc phát triển kinh tế của địa phương.

Trở thành trung tâm kinh tế biển mạnh của phía Bắc

Theo sử sách, Doanh điền sứ Nguyễn Công Trứ là nhà khẩn hoang kiệt xuất trong lịch sử Việt Nam. Vào năm 1828, ông khởi xướng và trực tiếp chỉ huy cuộc đại khẩn hoang bãi triều ven biển, tạo ra sinh kế bền vững cho hàng vạn người dân nghèo.

Tiếp nối hành trình chinh phục biển cả của cha ông, thế hệ hậu sinh hôm nay đang bước đi trong một không gian phát triển mới, được dẫn dắt bởi tư duy đổi mới, đột phá và tầm nhìn chiến lược rộng mở hơn.

Đại bộ Đảng bộ tỉnh Hưng Yên tổ chức vào tháng 10/2025, sau công cuộc “sắp xếp lại giang sơn” đã đưa ra tầm nhìn chiến lược, tư duy sắc bén, trí tuệ sáng suốt về những chủ trương lớn, quan trọng mang tính tổng thể. Trong đó có nội dung sớm đưa Hưng Yên trở thành trung tâm kinh tế biển mạnh của phía Bắc. Đây là định hướng mang tầm chiến lược vừa thể hiện một tâm thế cho một tương lai hướng biển, làm giàu từ biển của mảnh đất Phố Hiến.

Trên tinh thần đó, tỉnh Hưng Yên đã xây dựng Đề án Khu kinh tế tự do Hưng Yên. Và Đề án trên được Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh Hưng Yên thông qua vào tháng 3/2026; đang trình cấp có thẩm quyền của Trung ương phê duyệt.

Về quy mô, Đề án có diện tích hiện tại khoảng 30.583ha, trên nền tảng không gian của Khu kinh tế Thái Bình trước đây; đồng thời tỉnh còn nghiên cứu mở rộng thêm khoảng 13.000 ha về phía Tây và lấn biển phía Đông khoảng 17.000 ha, tức tầm nhìn dài hạn có thể tiến gần quy mô gần 60.000 ha. Điểm đáng chú ý ở Đề án Khu kinh tế tự do Hưng Yên chính là lợi dụng bờ biển và quỹ đất ven biển để phát triển.

Khu vực “mặt tiền biển” của tỉnh, có cửa sông, bến bãi, dự kiến tỉnh sẽ phát triển mạnh về hậu cần nghề biển, cảng và công nghiệp ven biển. Còn các xã có thêm lợi thế về du lịch biển, đô thị dịch vụ, vùng đệm phát triển dân cư nên trong thời gian gần, sẽ phát triển theo hướng thương mại-nghỉ dưỡng. Với việc hưởng lợi mạnh từ đường ven biển và các tuyến liên vùng - các xã có biển của Hưng Yên sẽ có điều kiện thuận lợi trong việc phát triển theo hướng hậu cần cho công nghiệp và logistics tăng. Đó là tiền đề quan trọng giúp tăng trưởng 2 con số gắn với kinh tế biển.

Cùng với những quy hoạch mang tính dài hạn thì trước mắt, trên nền tảng lợi thế biển, các địa phương ven biển của Hưng Yên hiện duy trì hơn 6.400 ha nuôi trồng thủy sản nước mặn, nước lợ cùng đội tàu cá trên 730 chiếc đủ điều kiện hoạt động. Năm 2025, tổng sản lượng thủy sản toàn tỉnh đạt gần 360.000 tấn, tăng 3,18% so với năm trước, khẳng định vai trò ngày càng quan trọng của kinh tế thủy sản trong cơ cấu kinh tế địa phương.

Một lợi thế của tỉnh Hưng Yên nữa phải kể đến là ngoài thềm lục địa, có trữ lượng khí trên 10 tỷ m3 và than nâu trên 30 tỷ tấn. Đây là “mỏ vàng”, thế mạnh mà nhiều địa phương phía Bắc không thể có được. Những lợi thế trên mở ra dư địa lớn để tỉnh phát triển công nghiệp, năng lượng và dịch vụ logistics trong giai đoạn tới.

Theo ông Nguyễn Mạnh Quyền, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Hưng Yên, với những định hướng chiến lược nhằm phát triển kinh tế biển, Hưng Yên xác định, quy hoạch, giao thông đóng vai trò "xương sống, mạch máu" cho việc phát triển, định hình không gian, nhằm phát triển kinh tế-xã hội và thu hút nguồn đầu tư cho địa phương. Hiện UBND tỉnh đang quyết liệt chỉ đạo Sở Xây dựng đưa vào quy hoạch, xây dựng tuyến đường trục dọc kết nối từ Thủ đô Hà Nội ra biển, đảm bảo thời gian di chuyển khoảng tiếng.

Cùng với đó là tuyến đường thủy quốc gia sông Hồng kết nối Thủ đô Hà Nội ra cửa Ba Lạt (Hưng Yên) đảm bảo tàu 3.000 tấn lưu thông. Không chỉ phục vụ nhu cầu đi lại, các công trình này còn mang ý nghĩa lớn hơn là hình thành hành lang kinh tế chiến lược, kết nối trực tiếp Thủ đô với khu vực ven biển, qua đó mở rộng không gian phát triển đô thị, công nghiệp và dịch vụ cho tỉnh Hưng Yên và cả vùng.

Mục phát triển kinh tế biển, làm giàu từ biển là rõ ràng, tuy nhiên tỉnh Hưng Yên sẽ khó tránh khỏi những khó khăn, vướng mắc về nguồn lực, chính sách... trong quá trình khai thác tiềm năng, lợi thế của biển. Song bằng khát vọng hướng biển, làm giàu từ biển; cùng các nghị quyết của Trung ương, địa phương soi đường, sẽ giúp Hưng Yên đạt được mục tiêu đưa kinh tế biển thành không gian tăng trưởng mới và trở thành trung tâm kinh tế biển mạnh của phía Bắc./.