TTXVN trân trọng giới thiệu bài viết của Thứ trưởng Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng với tiêu đề: “Hợp tác Việt Nam và khu vực châu Âu trong năm 2025: Vươn lên tầm cao mới.”

TTXVN trân trọng giới thiệu bài viết của Thứ trưởng Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng với tiêu đề: “Hợp tác Việt Nam và khu vực châu Âu trong năm 2025: Vươn lên tầm cao mới”:

Năm 2025, bức tranh châu Âu tiếp tục đan xen hai màu sáng-tối, trong đó nhìn chung sáng hơn so với năm 2024. Xung đột Nga-Ukraine diễn biến phức tạp song đã hé mở khả năng có thể khởi động đàm phán.

Kinh tế phục hồi dù chưa cao, tăng trưởng của khu vực EU đạt 1,4%; tỷ lệ thất nghiệp ổn định, giá năng lượng và lạm phát giảm dù vẫn ở mức cao. EU nhấn mạnh tự lực, tự cường.

Nhiều nước châu Âu xác định nhu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng, coi khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi xanh-số là động lực then chốt để phục hồi kinh tế và nâng cao sức cạnh tranh khi xu hướng phân mảnh kinh tế toàn cầu ngày càng rõ nét.

Trong khi đó Việt Nam năm 2025 mặc dù phải đối mặt nhiều khó khăn thách thức từ tác động tiêu cực bên ngoài và chịu tổn thất do thiên tai khắc nghiệt, tiếp tục gặt hái nhiều thành quả quan trọng, giữ đà tăng trưởng cao, lập kỷ lục mới về xuất khẩu, duy trì môi trường ổn định, tin cậy, hấp dẫn, an toàn đối với các đối tác quốc tế trong đó có châu Âu.

Hợp tác giữa hai bên đang bước vào giai đoạn mới, năng động hơn, thực chất và có chiều sâu.

Hợp tác Việt Nam-châu Âu năm 2025: vươn tầm cao mới

Điểm nhấn nổi bật của năm 2025 là sự gia tăng mạnh mẽ của ngoại giao cấp cao trên tất cả các kênh Đảng, Nhà nước, Chính phủ, Quốc hội, với trao đổi đoàn sôi động, tăng gần gấp đôi so với năm 2024.

Đặc biệt, có 12 đoàn lãnh đạo cấp cao châu Âu thăm Việt Nam (gồm Nhà vua Bỉ, Tổng thống Pháp, Hungary, Litva, Thủ tướng Nga, Tây Ban Nha, Kyrgyzstan và 5 Chủ tịch cơ quan lập pháp các nước đối tác).

Lãnh đạo cấp cao ta cũng có 7 chuyến thăm tới châu Âu trong đó có những chuyến thăm mang ý nghĩa lịch sử: lần đầu tiên có chuyến thăm chính thức của lãnh đạo Việt Nam tới Estonia kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao [1]; chuyến thăm của chính thức của Tổng Bí thư Tô Lâm tới Liên bang Nga và dự Lễ kỷ niệm 80 năm chiến thắng phátxít, tới các nước bạn bè truyền thống như Belarus, Bulgaria và sau đó đến Tây Bắc Âu như Anh, Phần Lan đã lan tỏa thông điệp về đường lối đối ngoại nhất quán của Việt Nam độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa, là bạn, là đối tác tin cậy và là thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế.

Qua các chuyến thăm, Việt Nam đã nâng cấp quan hệ với 9 quốc gia trong khu vực [2], khẳng định mức độ hợp tác ngày càng cao giữa Việt Nam và các nước châu Âu.

Năm 2025 cũng ghi dấu những bước phát triển thực chất trong quan hệ giữa Việt Nam với các chính đảng và lực lượng chính trị có ảnh hưởng lớn tại châu Âu.

Đó là sự tham gia của 5 chính đảng châu Âu trong các dịp Đại lễ của Việt Nam và đặc biệt là các cuộc Đối thoại lý luận cấp cao với Đảng Cánh tả Đức và Đảng Dân chủ Xã hội Đức đã góp phần tăng cường chiều sâu chính trị và tin cậy chiến lược giữa Việt Nam với các nước.

Thành công của các hoạt động đối ngoại với châu Âu năm 2025 đã nâng tầm quan hệ Việt Nam-châu Âu và mở rộng không gian hợp tác chiến lược cho Việt Nam trên tất cả lĩnh vực chính trị, kinh tế, thương mại-đầu tư, khoa học - công nghệ…, mang lại nguồn lực quan trọng phục vụ cho kỷ nguyên phát triển mới của đất nước.

Thương mại-đầu tư tiếp tục khẳng định vai trò trụ cột

Sau 5 năm triển khai, Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-EU (EVFTA) tiếp tục phát huy hiệu quả rõ nét, đưa Việt Nam trở thành đối tác thương mại hàng hóa lớn nhất của EU trong ASEAN, và EU là đối tác thương mại lớn thứ tư của Việt Nam.

Trong 10 tháng đầu năm 2025, kim ngạch hai chiều đạt gần 61 tỷ USD, tăng 8,4% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, đường về đích của Hiệp định Bảo hộ đầu tư Việt Nam-EU (EVIPA) được rút ngắn hơn với việc năm nay có thêm 3 nước Cộng hòa Síp, Ba Lan và Đức phê chuẩn.

Hợp tác đầu tư tiếp tục là điểm sáng trong quan hệ kinh tế Việt Nam-châu Âu. Các doanh nghiệp EU duy trì vai trò là một trong những nguồn đầu tư nước ngoài có chất lượng cao tại Việt Nam, tập trung vào các lĩnh vực công nghiệp chế biến-chế tạo, hạ tầng, logistics, tài chính-ngân hàng, công nghệ cao và nông nghiệp bền vững.

Cộng đồng doanh nghiệp châu Âu tiếp tục đánh giá cao môi trường đầu tư - kinh doanh của Việt Nam, đặc biệt là những cải cách về thể chế, thủ tục hành chính, chuyển đổi số, phát triển hạ tầng và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; tiếp tục mở rộng đầu tư tại Việt Nam, tiêu biểu có Tập đoàn LEGO (Đan Mạch).

Nhiều dự án hợp tác giữa doanh nghiệp châu Âu và các địa phương Việt Nam trong lĩnh vực chuyển đổi năng lượng, tài chính xanh, hạ tầng xanh, thích ứng biến đổi khí hậu đã và đang được triển khai, qua đó góp phần hỗ trợ Việt Nam thực hiện cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.

Đầu tư của châu Âu được kỳ vọng không chỉ mang theo dòng vốn mà còn giúp tiếp cận công nghệ và mô hình phát triển bền vững, đóng góp tích cực vào quá trình nâng cao chất lượng tăng trưởng và chuyển đổi mô hình phát triển của Việt Nam.

Khoa học-công nghệ và đổi mới sáng tạo: hướng đi mới

Khoa học-công nghệ và đổi mới sáng tạo đã thực sự trở thành một trụ cột mới trong hợp tác Việt Nam-châu Âu. Các thỏa thuận hợp tác với Nga, Pháp, Thụy Điển, Estonia và các nước Trung Á ký kết trong năm 2025 cho thấy sự hưởng ứng kịp thời và cam kết đồng hành của các đối tác châu Âu trước những đổi mới mạnh mẽ trong tư duy phát triển của Việt Nam trong kỷ nguyên mới, lấy khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo làm động lực tăng trưởng.

Hợp tác trong lĩnh vực này đang được tích cực triển khai thực chất với sự tham gia trực tiếp của các địa phương, doanh nghiệp, chuyên gia và viện nghiên cứu, trường đại học hai bên.

Nhiều lĩnh vực hợp tác đang được ưu tiên thúc đẩy mạnh mẽ, trong đó có chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ sinh học, lượng tử…, những lĩnh vực mà châu Âu có thế mạnh và Việt Nam có nhu cầu trong quá trình hiện đại hóa nền kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và phát triển bền vững.

Giao lưu văn hóa, du lịch và ngoại giao nhân dân: nuôi dưỡng tình hữu nghị bền chặt

Năm 2025 là năm nổi bật với nhiều sự kiện giao lưu văn hóa và ngoại giao nhân dân quan trọng như kỷ niệm 75 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam-Liên bang Nga và Việt Nam-các nước Trung và Đông Âu, 50 năm quan hệ Việt Nam-Đức, 35 năm quan hệ Việt Nam-EU.

Nhân dịp này, nhiều hoạt động kỷ niệm phong phú và đa dạng được tổ chức xuyên suốt trong năm, thể hiện bề dày quan hệ và sức sống của tình hữu nghị giữa Việt Nam với khu vực, có thể kể đến Hội thảo “75 năm quan hệ Việt Nam-Trung và Đông Âu: Gìn giữ tình hữu nghị, mở rộng hợp tác chiến lược toàn diện” (tháng 6/2025), Lễ hội văn hóa-nghệ thuật tại Nga (tháng 7/2025), sự kiện “Ngày Việt Nam-EU: Nhịp cầu văn hóa vì tương lai bền vững” (tháng 11/2025), Tọa đàm “50 năm quan hệ Việt Nam-Đức: Dấu ấn và Triển vọng” (tháng 12/2025). Đặc biệt lần đầu tiên ngày Việt Nam được tổ chức ngay tại Quảng trường Đỏ với số khách thăm kỷ lục - lên đến hàng triệu người.

Các hoạt động giao lưu văn hóa sôi động trong năm qua giữa Việt Nam và châu Âu tiếp tục khẳng định vai trò là cây cầu của niềm tin, góp phần tăng cường sự tin cậy và hiểu biết lẫn nhau, gắn kết Việt Nam với châu Âu ngày càng chặt chẽ, sâu sắc hơn nữa.

Năm qua, người dân Việt Nam cũng được trải nghiệm các hoạt động văn hóa nghệ thuật rất đặc sắc do các nước châu Âu tổ chức.

Đó là chương trình hòa nhạc đặc biệt của Đoàn Giao hưởng thính phòng bang Hessen của Đức (10/2025), chuỗi hòa nhạc Vienna của Áo (11/2025), vở vũ kịch Hồ Thiên Nga của Nga (11/2025), Triển lãm nghệ thuật và Chương trình Hòa nhạc Gala của Dàn nhạc OSP Nadarzyn của Ba Lan (11/2025), Đêm nhạc Bulgaria (12/2025)...

Đặc biệt với việc liên tiếp mở thêm các đường bay tới châu Âu như Milan - Italy (7/2025), Munich - Đức (10/2025), Copenhagen - Đan Mạch (12/2025) đã góp phần bùng nổ điểm đến Việt Nam ở châu Âu, đóng góp vào kỷ lục mới của du lịch Việt Nam với hơn 20 triệu khách năm nay.

Năm 2026: hướng tới tầm vóc mới cho quan hệ Việt Nam-châu Âu

Thế giới bước vào năm 2026 với những biến động khó lường. Châu Âu cũng đối mặt nhiều thách thức. Tuy nhiên, châu Âu vẫn là một trung tâm địa-chính trị và kinh tế quan trọng.

Là đối tác quan trọng trong chính sách đối ngoại của mình, Việt Nam mong muốn cùng châu Âu nâng cao hiệu quả các lĩnh vực hợp tác truyền thống, mở rộng hợp tác trong lĩnh vực mới như chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, năng lượng tái tạo, tài chính xanh, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và hàng không vũ trụ.

Trên cơ sở phát huy sức mạnh tổng hợp của các trụ cột đối ngoại nhằm tranh thủ hiệu quả các nguồn lực quốc tế, mở rộng không gian phục vụ phát triển để quan hệ Việt Nam-châu Âu “vươn lên tầm cao mới,” hai bên cần quyết tâm và phối hợp chặt chẽ cả song phương và đa phương.

Trước hết cần duy trì trao đổi đoàn, tiếp xúc các cấp, các kênh phát huy hiệu quả các khuôn khổ hợp tác hiện có với các nước [3]; củng cố nền tảng chính trị, tạo xung lực cho hợp tác trong các lĩnh vực.

Hai là, nâng cao hơn nữa hiệu quả thực thi các hiệp định thương mại tự do đã ký với các nước trong khu vực như EU (EVFTA), Anh (UKVFTA) và Liên minh Kinh tế Á-Âu, đồng thời tích cực trao đổi với các nước thành viên EU còn lại để sớm hoàn tất phê chuẩn EVIPA; tăng cường hỗ trợ các doanh nghiệp để hàng hóa Việt Nam, đặc biệt là các mặt hàng nông lâm thủy sản tiếp cận thị trường châu Âu.

Ba là, thúc đẩy để có các dự án cụ thể, kết quả cụ thể trong hợp tác khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, giáo dục-đào tạo, góp phần triển khai hiệu quả các nghị quyết chiến lược của Việt Nam.

Bốn là phát huy vai trò của thông tin đối ngoại, ngoại giao văn hóa, ngoại giao nhân dân, gắn với du lịch, hợp tác địa phương; thúc đẩy kết nối cộng đồng người Việt Nam tại châu Âu với sở tại và quê hương, góp phần nâng cao hình ảnh Việt Nam và tạo động lực, nền tảng vững chắc cho quan hệ hợp tác bền vững.

Năm là, phối hợp tại các diễn đàn đa phương nhằm thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, tôn trọng luật pháp quốc tế, tự do thương mại và tự do hàng hải, vì lợi ích chung của hòa bình, ổn định và phát triển bền vững ở khu vực và trên thế giới.

Với những định hướng nêu trên, Việt Nam xác định các đối tác ở châu Âu là bạn đồng hành trong kỷ nguyên phát triển mới và nỗ lực cùng châu Âu đưa mối quan hệ hợp tác giữa hai bên lên một tầm vóc mới ngay trong năm đầu tiên của nhiệm kỳ Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, hướng tới hai mục tiêu 100 năm và thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ của nhiệm kỳ Đại hội./.

---------------------