Cuộc gặp Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN - Hoa Kỳ tại Philippines thúc đẩy hợp tác thực chất, tăng cường đối thoại, an ninh biển và ứng phó thách thức mới, góp phần duy trì hòa bình, ổn định khu vực.

Thông tin từ Bộ Quốc phòng cho biết chiều 28/10, tại Cebu (Philippines) đã diễn ra Cuộc gặp không chính thức Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN - Hoa Kỳ, dưới sự đồng chủ trì của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Philippines Gilberto Teodoro và Bộ trưởng Chiến tranh Hoa Kỳ Pete Hegseth.

Đoàn đại biểu cấp cao Bộ Quốc phòng Việt Nam do Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng dẫn đầu tham dự Cuộc gặp không chính thức Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN - Hoa Kỳ.

Đây là cơ hội để Bộ trưởng Quốc phòng các nước ASEAN cùng Bộ trưởng Bộ trưởng Chiến tranh Hoa Kỳ trao đổi về những vấn đề quan tâm chung và thúc đẩy hợp tác quốc phòng ASEAN - Hoa Kỳ. Thời gian qua, hợp tác ASEAN - Hoa Kỳ đã phát triển sâu rộng, thực chất, cùng có lợi, tuy nhiên, vẫn còn nhiều dư địa tiềm năng cho hợp tác giữa các bên.

Bộ trưởng Chiến tranh Hoa Kỳ Pete Hegseth khẳng định ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN; nhấn mạnh, sự đồng thuận về các nguyên tắc cơ bản là cơ sở để thúc đẩy hợp tác thực chất ở những lĩnh vực Hoa Kỳ và ASEAN có lợi ích chung.

Hoa Kỳ sẵn sàng cùng các đối tác trong ASEAN củng cố nhận thức trong lĩnh vực hàng hải, tăng cường khả năng tương tác và thúc đẩy hợp tác giữa các bên; sẵn sàng cùng nhau huấn luyện, học hỏi, lập kế hoạch, xây dựng lòng tin và năng lực cần thiết để ngăn ngừa xung đột.

Bộ trưởng Chiến tranh Hoa Kỳ lưu ý, năm 2027 đánh dấu một cột mốc quan trọng: Kỷ niệm 50 năm chính thức thiết lập quan hệ ASEAN - Hoa Kỳ (1977-2027).

Để ghi dấu cột mốc này, Bộ trưởng Pete Hegseth đề xuất hai bên cùng hợp tác xây dựng một khuôn khổ hợp tác quốc phòng thiết thực nhằm định hướng cho hợp tác chung trong thời gian tới. “Chúng tôi sẵn sàng bắt đầu công việc này cùng Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Singapore Chan Chun Sing và đội ngũ của ông, trong bối cảnh Singapore đảm nhận vai trò Chủ tịch ADMM+ năm 2027.

Hoa Kỳ tự hào là một quốc gia Thái Bình Dương. Cùng với các đối tác ASEAN, chúng tôi quyết tâm duy trì hòa bình thông qua sức mạnh, hướng tới hòa bình, thịnh vượng và chủ quyền cho tất cả các quốc gia thành viên, dựa trên sự tôn trọng lẫn nhau”, Bộ trưởng Pete Hegseth khẳng định.

Phát biểu tại cuộc gặp, Đại tướng Phan Văn Giang nhấn mạnh, gần nửa thế kỷ qua, quan hệ ASEAN - Hoa Kỳ đã phát triển thực chất, toàn diện. Việc nâng cấp lên Đối tác chiến lược toàn diện (năm 2022) và thông qua Tuyên bố Tầm nhìn chung cấp cao (tháng 10-2025) khẳng định cam kết mạnh mẽ hướng tới khu vực hòa bình, ổn định và thịnh vượng.

ASEAN coi trọng sự ủng hộ nhất quán của Hoa Kỳ đối với vai trò trung tâm của hiệp hội và sự tham gia tích cực của Hoa Kỳ vào các cơ chế do ASEAN dẫn dắt, đặc biệt là Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng các nước ASEAN mở rộng (ADMM+).

Theo Đại tướng Phan Văn Giang, thời gian qua, tình hình thế giới và khu vực tiếp tục diễn biến phức tạp, với sự đan xen giữa các thách thức truyền thống và phi truyền thống. Trong bối cảnh đó, việc bảo đảm hòa bình an ninh, ổn định, tự do hàng hải và hàng không ở Biển Đông - tuyến hàng hải huyết mạch của toàn cầu - càng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Lập trường nhất quán của Việt Nam là mọi tranh chấp cần được giải quyết bằng biện pháp hòa bình, trên cơ sở luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982.

Các bên cần thực hiện đầy đủ Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) và sớm hoàn tất một Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) thực chất, hiệu lực, hiệu quả và phù hợp với luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS 1982.

Đại tướng Phan Văn Giang nhận định, hợp tác quốc phòng ASEAN - Hoa Kỳ tiếp tục phát triển thực chất và đạt được nhiều kết quả quan trọng. Hai bên thường xuyên tổ chức các cuộc gặp không chính thức cấp Bộ trưởng Quốc phòng. Hoa Kỳ tích cực tham gia vào cả 7 Nhóm chuyên gia ADMM+ (hiện Hoa Kỳ và Indonesia đồng chủ trì Nhóm chuyên gia ADMM+ về Quân y chu kỳ 2024-2027), chủ động đề xuất các sáng kiến tăng cường hợp tác, hỗ trợ xây dựng năng lực cho các nước ASEAN.

Để hợp tác quốc phòng ASEAN - Hoa Kỳ tiếp tục đi vào chiều sâu, thiết thực và hiệu quả, Đại tướng Phan Văn Giang đề xuất:

Một là, duy trì các kênh tiếp xúc, đối thoại chiến lược. Việc tổ chức Cuộc gặp không chính thức Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN - Hoa Kỳ là cơ hội để hai bên trao đổi quan điểm về các vấn đề cùng quan tâm, qua đó tăng cường hiểu biết và xây dựng lòng tin; đồng thời định hướng quan hệ hợp tác quốc phòng ASEAN - Hoa Kỳ.

Hai là, nâng cao hiệu quả các hoạt động hợp tác thực chất như: Diễn tập Hàng hải ASEAN - Hoa Kỳ, Chương trình Lãnh đạo quốc phòng trẻ ASEAN; các sáng kiến hỗ trợ xây dựng năng lực cho các quốc gia thành viên ASEAN. Đại tướng Phan Văn Giang mong muốn Hoa Kỳ tiếp tục tham gia tích cực, có hiệu quả và ủng hộ các Nhóm chuyên gia ADMM+.

Ba là, thúc đẩy hợp tác trong ứng phó các thách thức an ninh phi truyền thống và công nghệ mới nổi. Thời gian qua, các hoạt động hợp tác đã mang lại hiệu quả và lợi ích thiết thực cho cả hai bên; cần tiếp tục nghiên cứu, đầy mạnh hợp tác về an ninh biển (với các nội dung như nâng cao năng lực nhận thức tình huống trên biển, tìm kiếm cứu nạn và thực thi pháp luật trên biển), hợp tác ứng phó với tác động của biến đổi khí hậu; hỗ trợ trang thiết bị và chia sẻ công nghệ cao, an ninh mạng, trí tuệ nhân tạo (AI); ứng phó với các sự cố hóa học, sinh học, phóng xạ, hạt nhân (CBRN).

Năm 2027 đánh dấu 50 năm thiết lập quan hệ và 5 năm quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện ASEAN - Hoa Kỳ, Đại tướng Phan Văn Giang tin tưởng, với những cam kết hiện có và nỗ lực chung, hợp tác quốc phòng ASEAN - Hoa Kỳ sẽ tiếp tục phát triển thực chất, đóng góp hiệu quả vào khuôn khổ Đối tác chiến lược toàn diện ASEAN - Hoa Kỳ, góp phần bảo đảm hòa bình, ổn định và thịnh vượng chung của khu vực./.