Hợp tác kinh tế và thương mại Trung Quốc-ASEAN có khả năng phục hồi cao, năm 2026, kim ngạch thương mại song phương dự kiến sẽ vượt 8.000 tỷ Nhân dân tệ (khoảng 1.164 tỷ USD).

Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) là đối tác thương mại lớn nhất của Trung Quốc trong 6 năm liên tiếp, trong khi Trung Quốc vẫn là đối tác thương mại lớn nhất của ASEAN trong 17 năm liên tiếp.

Theo ông Hứa Ninh Ninh, Chủ tịch Ủy ban Hợp tác công nghiệp trong khuôn khổ Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP), hợp tác kinh tế và thương mại Trung Quốc-ASEAN có khả năng phục hồi cao, năm 2026, kim ngạch thương mại song phương dự kiến sẽ vượt 8.000 tỷ Nhân dân tệ (NDT-khoảng 1.164 tỷ USD).

Sự ổn định của quan hệ thương mại Trung Quốc-ASEAN không phải là ngẫu nhiên, mà là kết quả của sự kết hợp ba yếu tố cốt lõi: lợi ích thể chế, tính bổ sung công nghiệp và khả năng kết nối.

Ông Hứa Ninh Ninh cho rằng, việc thực hiện Khu vực Thương mại tự do Trung Quốc-ASEAN 3.0 và Hiệp định RCEP đã tạo ra hiệu ứng cộng hưởng, với việc giảm thuế quan và điều chỉnh quy định tiếp tục được hiện thực hóa, thiết lập một khuôn khổ hợp tác ổn định cho thương mại song phương.

Chuỗi công nghiệp của cả hai bên đan xen sâu sắc, với máy móc, sản phẩm điện tử và sản phẩm năng lượng mới của Trung Quốc liên tục được xuất khẩu sang ASEAN, trong khi các sản phẩm nông nghiệp và tài nguyên khoáng sản của ASEAN được cung cấp ổn định cho Trung Quốc.

Việc thực hiện các dự án kết nối như đường sắt Trung Quốc-Lào và hành lang thương mại đường bộ-đường biển quốc tế mới đã giảm đáng kể chi phí hậu cần khu vực và cải thiện việc tạo thuận lợi cho thương mại.

So sánh hiệu quả thương mại của Trung Quốc với các đối tác lớn khác, vai trò ổn định của Trung Quốc và ASEAN càng trở nên nổi bật. Năm 2025, thương mại của Trung Quốc với Liên minh châu Âu (EU) đạt 5.930 tỷ NDT (khoảng 863 tỷ USD), tăng 6%; thương mại của Trung Quốc với Mỹ đạt 4.010 tỷ NDT (khoảng 583 tỷ USD), chiếm 8,8% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Trung Quốc; trong khi tổng giá trị thương mại giữa Trung Quốc và ASEAN đạt 7.550 NDT (khoảng 1.098 tỷ USD), tăng 8%, chiếm 16,6% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Trung Quốc.

Ông Hứa Ninh Ninh phân tích rằng, ASEAN đã tận dụng lợi ích của RCEP và ưu thế của sự cộng hưởng chuỗi công nghiệp khu vực, trở thành một trụ cột quan trọng giúp thương mại quốc tế của Trung Quốc chống chịu rủi ro.

Về triển vọng năm 2026, ông Hứa Ninh Ninh dự đoán, thương mại và đầu tư giữa Trung Quốc và ASEAN sẽ có xu hướng “phát triển trong ổn định,” với tổng kim ngạch thương mại giữa hai bên dự kiến vượt trên 8.000 tỷ NDT (khoảng 1.164 tỷ USD), tăng 5%-8% so với năm trước.

Về đầu tư, đầu tư của Trung Quốc vào các ngành sản xuất và dịch vụ của ASEAN sẽ tiếp tục tăng, trong khi đầu tư của ASEAN vào các ngành nông nghiệp và năng lượng của Trung Quốc sẽ tăng trưởng ổn định, với mức tăng trưởng đầu tư hai chiều có thể đạt 8%-10%.

Để tăng cường hợp tác giữa Trung Quốc và ASEAN trong thời gian tới, ông Hứa Ninh Ninh đưa ra ba đề xuất thiết thực. Một là, cần tận dụng tốt việc ký kết Nghị định thư nâng cấp của Hiệp định thương mại tự do Trung Quốc-ASEAN 3.0, dựa sâu vào cơ chế hợp tác mở của RCEP - khu vực thương mại tự do lớn nhất thế giới, để thúc đẩy việc thực hiện đầy đủ việc giảm thuế quan và điều chỉnh quy định trong khu vực; tập trung vào các lĩnh vực trọng điểm như công nghiệp số, kinh tế xanh và xe năng lượng mới, xây dựng nền tảng hợp tác cho chuỗi công nghiệp, loại bỏ các rào cản hợp tác giữa các doanh nghiệp vừa và nhỏ, phát huy tiềm năng thương mại và đầu tư khu vực.

Hai là, tăng cường kết nối, thúc đẩy việc thực hiện Hành lang thương mại đường bộ - đường biển quốc tế mới và dự án mở rộng đường sắt Trung Quốc- Lào, tối ưu hóa quy trình tích hợp thông quan, giảm hơn nữa chi phí thương mại và logistics, nâng cao hiệu quả luồng yếu tố sản xuất trong khu vực.

Ba là, để giải quyết các rủi ro địa chính trị, cần tăng cường phối hợp chính sách khu vực, thúc đẩy việc thực hiện các hiệp định tạo thuận lợi thương mại, khuyến khích các doanh nghiệp mở rộng sang những thị trường mới nổi và phát triển các điểm tăng trưởng quan trọng như thương mại điện tử xuyên biên giới và thương mại dịch vụ…

Ông Hứa Ninh Ninh khẳng định, hợp tác kinh tế và thương mại Trung Quốc - ASEAN có nền tảng vững chắc và khả năng phục hồi cao. Với việc liên tục cải thiện các cơ chế hợp tác và làm sâu sắc thêm sự phối hợp công nghiệp, trong tương lai thương mại và đầu tư song phương giữa Trung Quốc và ASEAN sẽ tiếp tục duy trì đà tăng trưởng./.