Đây là dịp để cán bộ làm công tác đối ngoại trong và ngoài nước quán triệt đường lối, chủ trương của Đảng, đánh giá tình hình quốc tế đồng thời thống nhất phương hướng, nhiệm vụ ở giai đoạn tiếp theo.

Từ ngày 1 đến 7/8, tại Hà Nội, Bộ Ngoại giao sẽ tổ chức 2 sự kiện quan trọng: Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 và Hội nghị Ngoại vụ toàn quốc lần thứ 22, với chủ đề "Phát huy vai trò tiên phong, thực hiện nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của đối ngoại Việt Nam trong kỷ nguyên mới."

Chia sẻ với báo chí trước thềm sự kiện, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung cho biết đây là hội nghị có ý nghĩa đặc biệt đối với ngành Ngoại giao trong kỷ nguyên vươn mình, phát triển thịnh vượng của dân tộc.

​Hội nghị có ý nghĩa đặc biệt với Ngành Ngoại giao

- Xin Bộ trưởng cho biết ý nghĩa của việc tổ chức Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 trong bối cảnh hiện nay?

Bộ trưởng Lê Hoài Trung: Hội nghị Ngoại giao là diễn đàn quan trọng của ngành Ngoại giao, được tổ chức định kỳ từ năm 1957. Đây là dịp để cán bộ làm công tác đối ngoại trong và ngoài nước quán triệt đường lối, chủ trương của Đảng, đánh giá tình hình quốc tế và công tác đối ngoại, đồng thời thống nhất phương hướng, nhiệm vụ trong giai đoạn tiếp theo.

Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 diễn ra trong một bối cảnh có ý nghĩa đặc biệt. Đây là Hội nghị Ngoại giao đầu tiên được tổ chức sau thành công của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, khi đất nước vừa kiện toàn bộ máy lãnh đạo sau cuộc bầu cử Quốc hội khóa XVI và Hội đồng nhân dân các cấp, tạo nền tảng để triển khai các quyết sách lớn của nhiệm kỳ mới.

Trong bối cảnh đó, Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 có nhiệm vụ quán triệt và cụ thể hóa đường lối đối ngoại của Đại hội XIV, thống nhất nhận thức và hành động trong toàn ngành, đáp ứng những yêu cầu, nhiệm vụ mới của công tác đối ngoại trên nền tảng những thành tựu và tiềm lực đất nước sau 40 năm đổi mới.

Một điểm rất quan trọng là Đại hội XIV lần đầu tiên xác định đối ngoại và hội nhập quốc tế là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân. Đây là bước phát triển mới trong tư duy đối ngoại của Đảng, trên cơ sở kế thừa nhất quán quan điểm đã được khẳng định tại Đại hội XIII về vai trò tiên phong của đối ngoại trong giữ vững môi trường hòa bình, bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ, huy động các nguồn lực bên ngoài phục vụ phát triển đất nước và nâng cao vị thế, uy tín quốc tế của Việt Nam.

Bên cạnh đó, Hội nghị diễn ra trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực tiếp tục diễn biến nhanh chóng, phức tạp, khó lường, vừa mở ra những cơ hội mới, vừa đặt ra nhiều thách thức đối với công tác đối ngoại. Trong bối cảnh triển khai Nghị quyết Đại hội XIV, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã nhiều lần nhấn mạnh yêu cầu phải hiểu sâu, làm đúng, làm có kết quả và làm đến cùng.

Xuất phát từ những yêu cầu mới đó, chúng tôi xác định mục tiêu quan trọng nhất của Hội nghị lần này là quán triệt sâu sắc đường lối, chủ trương của Đảng; thống nhất nhận thức về tình hình và nhiệm vụ mới; trên cơ sở đó đổi mới tư duy, đổi mới cách làm, nâng cao hiệu quả triển khai công tác đối ngoại, đồng thời tăng cường sự phối hợp giữa Bộ Ngoại giao với các ban, bộ, ngành, địa phương dưới sự lãnh đạo thống nhất của Đảng và sự quản lý của Nhà nước.

- Với rất nhiều ý nghĩa quan trọng như Bộ trưởng vừa chia sẻ, thông qua Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33, Bộ Ngoại giao muốn gửi gắm thông điệp gì, thưa Bộ trưởng?

Bộ trưởng Lê Hoài Trung: Thông điệp lớn nhất mà chúng tôi mong muốn gửi gắm qua Hội nghị Ngoại giao lần này là ngành Ngoại giao sẽ tiếp tục phát huy thật tốt vai trò tiên phong, đồng thời thực hiện thật tốt nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên mà Đảng và Nhà nước đã giao.

Qua đó, ngành Ngoại giao sẽ góp phần thực hiện thắng lợi những nhiệm vụ mới trong kỷ nguyên mới, trước hết là trong nhiệm kỳ Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, tạo nền tảng để đất nước đạt được các mục tiêu phát triển đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045.

Đổi mới tư duy, đổi mới cách làm

- Trong chương trình Hội nghị lần này, những trọng tâm và định hướng lớn nào sẽ được dành thời gian tập trung thảo luận, thưa Bộ trưởng?

Bộ trưởng Lê Hoài Trung: Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 được xây dựng với tinh thần quán triệt sâu sắc và triển khai hiệu quả đường lối của Đại hội XIV, nhất là đường lối đối ngoại trong kỷ nguyên phát triển mới của đất nước.

Trọng tâm đầu tiên là quán triệt đầy đủ các chủ trương, định hướng lớn của Đảng và Nhà nước về phát triển đất nước, xây dựng Đảng, hoàn thiện hệ thống chính trị và công tác đối ngoại. Đại hội XIV có nhiều nội dung mới, đòi hỏi toàn ngành, đặc biệt là đội ngũ Trưởng Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài và các cán bộ chuẩn bị nhận nhiệm vụ, phải hiểu thật sâu, nắm thật vững để triển khai thống nhất và hiệu quả.

Theo chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, điều quan trọng không chỉ là hiểu đúng mà còn phải làm đúng, làm có kết quả và làm đến cùng. Vì vậy, Hội nghị vinh dự được lắng nghe ý kiến chỉ đạo của các đồng chí lãnh đạo chủ chốt của Đảng, Nhà nước cùng lãnh đạo nhiều ban, bộ, ngành trực tiếp quán triệt những nội dung lớn về đường lối, chính sách.

Trọng tâm thứ hai là tiếp tục trao đổi, đánh giá toàn diện tình hình quốc tế và khu vực trên các lĩnh vực chính trị, an ninh, chiến lược, kinh tế, khoa học và công nghệ. Đây cũng là yêu cầu mà Đại hội XIV đã đặt ra đối với công tác nghiên cứu, tham mưu chiến lược, đó là không để đất nước bị động, bất ngờ. Hiện nay, như Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã nhấn mạnh, yêu cầu không chỉ dừng lại ở việc xử lý công việc hay giải quyết vấn đề, mà còn phải nhìn thấy trước vấn đề và có khả năng kiến tạo.

Vì vậy, việc trao đổi, phân tích sâu hơn về tình hình quốc tế sẽ giúp nâng cao chất lượng tham mưu cho Đảng, Nhà nước, đồng thời hỗ trợ mỗi cán bộ ngoại giao vận dụng hiệu quả trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.

Trọng tâm thứ ba là trao đổi về những nhiệm vụ lớn của công tác đối ngoại trong thời gian tới.

Bên cạnh việc tiếp tục đóng góp vào giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, tăng cường quan hệ với các nước và nâng cao vị thế quốc tế của Việt Nam, một yêu cầu rất quan trọng là làm sao để công tác đối ngoại đóng góp thiết thực, hiệu quả hơn nữa cho phát triển kinh tế-xã hội của đất nước, đặc biệt là thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Trong nhiệm vụ này, vai trò của ngành Ngoại giao và các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài không chỉ dừng ở việc kết nối mà phải chủ động kiến tạo môi trường phát triển, góp phần tranh thủ tốt hơn các nguồn lực về khoa học, công nghệ, tri thức, mở rộng thị trường, thúc đẩy đầu tư của Việt Nam ra nước ngoài cũng như thu hút đầu tư nước ngoài vào Việt Nam. Đây đều là những vấn đề rất lớn đặt ra trong bối cảnh mới.

Một nội dung xuyên suốt khác của Hội nghị là nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện. Như Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã nhiều lần nhấn mạnh, khâu quan trọng nhất hiện nay là khâu thực thi. Từ nhận thức đúng, xác định đúng nhiệm vụ đến việc triển khai bằng phương thức nào, tổ chức ra sao, đổi mới hoạt động của các cơ quan đại diện ở nước ngoài như thế nào, cũng như cần điều chỉnh mô hình vận hành của Bộ Ngoại giao ra sao để đáp ứng yêu cầu mới. Trong đó, chuyển đổi số là một nội dung đặc biệt quan trọng.

Một nội dung khác của Hội nghị là tăng cường cơ chế phối hợp giữa Bộ Ngoại giao với các ban, bộ, ngành và địa phương dưới sự lãnh đạo thống nhất của Đảng và sự quản lý, điều hành của Nhà nước. Đây cũng là một điểm mới nổi bật của Hội nghị lần này.

Lần đầu tiên, Ban Chỉ đạo Trung ương về đối ngoại và hội nhập quốc tế do Tổng Bí thư, Chủ tịch nước làm Trưởng ban được triển khai hoạt động trong bối cảnh mới. Với vai trò là cơ quan thường trực của Ban Chỉ đạo, Bộ Ngoại giao sẽ tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế phối hợp và tham mưu để Ban Chỉ đạo hoạt động hiệu quả.

Đây cũng là lần đầu tiên, trong khuôn khổ Hội nghị Ngoại giao sẽ có phiên họp do Bộ trưởng Quốc phòng, Bộ trưởng Công an và Bộ trưởng Ngoại giao đồng chủ trì nhằm trao đổi, tăng cường cơ chế phối hợp giữa ba lực lượng trên ba lĩnh vực trọng yếu, thường xuyên.

Bên cạnh đó, Hội nghị sẽ có các phiên chuyên đề về đối ngoại phục vụ phát triển, đối ngoại Đảng, đối ngoại nhân dân, đối ngoại Quốc hội và đối ngoại địa phương với sự tham dự, chỉ đạo của các lãnh đạo chủ chốt của Đảng và Nhà nước. Những nội dung này thể hiện yêu cầu phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị trong triển khai công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Trên cơ sở đánh giá tình hình, xác định phương hướng và giải pháp, một nhiệm vụ rất quan trọng của Hội nghị là xây dựng Chương trình hành động cụ thể của toàn ngành Ngoại giao, bao gồm các đơn vị trong Bộ và toàn bộ hệ thống cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài.

- Thưa Bộ trưởng, vậy đâu là những ưu tiên hàng đầu để triển khai hiệu quả đường lối đối ngoại của Đảng, thực hiện hiệu quả các chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước?

Bộ trưởng Lê Hoài Trung: Để tổ chức thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ được giao, điều đầu tiên mà Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ Ngoại giao cũng như Ban Chấp hành Đảng bộ Bộ Ngoại giao nhiều lần nhấn mạnh là phải quán triệt sâu sắc và nhận thức đúng đường lối, chủ trương của Đảng và Nhà nước. Đây là yêu cầu có ý nghĩa quyết định, bởi chỉ khi hiểu đúng mới có thể làm đúng, làm hiệu quả và làm đến cùng.

Đi cùng với nhận thức đúng là tinh thần trách nhiệm và sự tận tâm đối với công việc. Trong bối cảnh hiện nay, khi yêu cầu đối với công tác đối ngoại ngày càng cao, điều đó càng đòi hỏi toàn ngành phải phát huy cao nhất tinh thần trách nhiệm, bản lĩnh chính trị và quyết tâm hành động để hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao.

Để thực hiện được những nhiệm vụ đó, trước hết phải tổ chức lực lượng một cách khoa học, hiệu quả, nhất là trong bối cảnh toàn hệ thống chính trị đang triển khai chủ trương tinh gọn tổ chức bộ máy, tinh giản biên chế.

Một yêu cầu rất quan trọng khác là không ngừng nâng cao trình độ, tri thức của đội ngũ cán bộ và đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số trong toàn ngành. Nếu không tận dụng hiệu quả các thành tựu của chuyển đổi số thì không chỉ khó nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả công việc, mà còn có nguy cơ tụt hậu. Tuy nhiên, đây là quá trình lâu dài, đòi hỏi quyết tâm cao, cách làm bài bản và lộ trình phù hợp, không thể thực hiện trong một sớm một chiều.

Cùng với đó là yêu cầu tăng cường hơn nữa sự phối hợp giữa Bộ Ngoại giao với các bộ, ngành và địa phương.

Bên cạnh đó, cần tiếp tục quan tâm đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị và điều kiện làm việc cho Bộ Ngoại giao cũng như các Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài; đồng thời chú trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng và đào tạo lại đội ngũ cán bộ để đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong giai đoạn phát triển mới.

Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã nhiều lần nhấn mạnh, và các văn kiện Đại hội XIV cũng như các nghị quyết của Bộ Chính trị đều khẳng định yêu cầu phải xây dựng xã hội học tập và thúc đẩy tinh thần học tập suốt đời. Đối với ngành Ngoại giao, đây không chỉ là yêu cầu chung mà còn là điều kiện tiên quyết để xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, trình độ chuyên môn cao, tư duy hiện đại và năng lực đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công tác đối ngoại trong kỷ nguyên phát triển mới.

Trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực tiếp tục biến động nhanh chóng, phức tạp, khó lường; nhiệm vụ đối ngoại ngày càng nhiều, yêu cầu ngày càng cao, mỗi cán bộ ngoại giao phải không ngừng học tập, cập nhật tri thức và nâng cao năng lực. Trong điều kiện khối lượng công việc rất lớn, không phải lúc nào cũng có điều kiện tham gia các khóa đào tạo tập trung. Vì vậy, tinh thần tự học, tự nghiên cứu, học tập suốt đời phải trở thành yêu cầu thường xuyên đối với mỗi cán bộ ngoại giao để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới.

Tựu trung lại, để đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới và thực hiện thắng lợi các mục tiêu mà Đại hội XIV của Đảng đã đề ra, điều quan trọng nhất là phải đổi mới tư duy, đổi mới cách làm và nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện.

- Xin trân trọng cảm ơn Bộ trưởng./.