Bộ trưởng Y tế Malaysia Haji Dzulkefly Ahmad đã công bố Chương trình nghị sự y tế chiến lược ASEAN (ASHA) giai đoạn 2026-2030 - chương trình nhằm thu hẹp khoảng cách về y tế giữa các nước thành viên.

Hội nghị Bộ trưởng Y tế ASEAN lần thứ 17 (AHMM 17) và các hội nghị liên quan, diễn ra từ ngày 7-11/9, đã khai mạc tại thủ đô Kuala Lumpur (Malaysia) với sự tham dự của các bộ trưởng y tế ASEAN, đại diện Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và các đối tác đối thoại.

Hội nghị tập trung vào chủ đề “ASEAN khỏe mạnh: Cùng nhau hướng tới các hệ thống y tế công bằng, sẵn sàng cho tương lai.”

Tại phiên khai mạc, Bộ trưởng Y tế Malaysia Haji Dzulkefly Ahmad đã công bố Chương trình nghị sự y tế chiến lược ASEAN (ASHA) giai đoạn 2026-2030.

Đây là lộ trình 5 năm tập trung vào 4 lĩnh vực trọng tâm gồm thúc đẩy lối sống lành mạnh và phòng, chống các bệnh không lây nhiễm; ứng phó với các mối đe dọa sức khỏe công cộng mới nổi; tăng cường hệ thống y tế và khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe; bảo đảm an toàn thực phẩm trong khu vực.

Chương trình nhằm thu hẹp khoảng cách về y tế giữa các nước thành viên, hướng tới bảo đảm người dân trong khu vực được tiếp cận các dịch vụ y tế phù hợp, đồng thời hỗ trợ thực hiện Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045.

Một trong những ưu tiên được nhấn mạnh là vận hành Trung tâm ASEAN về các trường hợp khẩn cấp y tế công cộng và bệnh truyền nhiễm mới nổi (ACPHEED), qua đó nâng cao năng lực ứng phó với các đại dịch trong tương lai.

Hội nghị năm nay cũng ghi nhận một số sáng kiến về chuyên môn kỹ thuật và quản lý y tế khu vực. Malaysia thúc đẩy các sáng kiến như Kế hoạch hành động ASEAN về sức khỏe phổi với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo (AI) trong sàng lọc X-quang, sáng kiến sức khỏe mắt MySPECS và nghiên cứu điều trị các bệnh bị bỏ quên.

Các nước thành viên cũng nhất trí về nguyên tắc hỗ trợ “Mô hình nộp hồ sơ một cửa” đối với thiết bị y tế nhằm rút ngắn quá trình phê duyệt, trong đó Malaysia đóng vai trò điều phối kỹ thuật.

Bên cạnh đó, Malaysia đã bàn giao “Sổ tay về các bệnh hiếm gặp” nhằm hỗ trợ thực hiện kế hoạch hành động toàn cầu của WHO và thúc đẩy xây dựng dự thảo Tuyên bố ASEAN về vấn đề này.

Kỳ hội nghị lần này còn đánh dấu việc lần đầu tiên tổ chức các Hội nghị Bộ trưởng Y tế ASEAN-Mỹ và ASEAN-Nhật Bản, cùng các phiên tham vấn cấp cao với Trung Quốc, Hàn Quốc và WHO.

Ở cấp song phương, Malaysia củng cố hợp tác với Singapore về y tế kỹ thuật số và lão hóa tích cực, đồng thời thúc đẩy các sáng kiến về y học cổ truyền và du lịch y tế với Indonesia. Theo số liệu được nêu tại hội nghị, lĩnh vực du lịch y tế đã mang lại cho Malaysia khoảng 550 triệu USD trong năm 2025.

Phát biểu tại hội nghị, Bộ trưởng Y tế Malaysia Haji Dzulkefly Ahmad nhấn mạnh hiệu quả của chương trình nghị sự y tế khu vực phụ thuộc vào việc triển khai các cam kết trên thực tế, trong đó các nước cần phối hợp chặt chẽ để bảo đảm không cộng đồng nào bị bỏ lại phía sau.

Các nội dung được thảo luận tại AHMM 17 tiếp tục khẳng định vai trò của ASEAN trong thúc đẩy hợp tác y tế khu vực, tăng cường năng lực ứng phó với các thách thức y tế mới nổi và bảo vệ sức khỏe của người dân./.