Hàn Quốc đề xuất mô hình đa phương mới thúc đẩy phi hạt nhân hóa Triều Tiên
Hàn Quốc đề xuất mô hình đàm phán đa phương, trong đó, Mỹ, Trung Quốc, Nga cùng chia sẻ vai trò để thúc đẩy phi hạt nhân hóa Bán đảo Triều Tiên.
Theo phóng viên TTXVN tại Hàn Quốc, giới học giả nước này đã đề xuất một mô hình đàm phán đa phương mới nhằm thúc đẩy tiến trình phi hạt nhân hóa Bán đảo Triều Tiên, trong đó Mỹ, Trung Quốc và Nga chia sẻ vai trò nhằm tạo động lực và bảo đảm an ninh cho Triều Tiên.
Phát biểu tại Diễn đàn Chiến lược Thống nhất do Viện Nghiên cứu Viễn Đông tổ chức ngày 26/3, Giáo sư Cho Seong Ryoul cho rằng các biện pháp hợp tác kinh tế - vốn là công cụ chủ đạo trước đây - đã dần mất hiệu quả, đòi hỏi một cách tiếp cận mới mang tính phân vai rõ ràng giữa các cường quốc.
Theo đề xuất, Mỹ sẽ đóng vai trò mở đường đàm phán thông qua tiến trình bình thường hóa quan hệ từng bước với Triều Tiên, đồng thời điều chỉnh vai trò lực lượng Mỹ tại Hàn Quốc từ răn đe sang ổn định khu vực Đông Bắc Á. Đổi lại, Triều Tiên cần thực hiện các bước đóng băng hạt nhân và chấp nhận cơ chế thanh sát quốc tế.
Một điểm then chốt của mô hình là cơ chế “snapback” - cho phép khôi phục ngay lập tức các biện pháp trừng phạt hoặc triển khai quân sự nếu Triều Tiên vi phạm cam kết. Cơ chế này được đề xuất áp dụng xuyên suốt tiến trình, từ mở văn phòng liên lạc đến thiết lập quan hệ ngoại giao chính thức, nhằm bảo đảm tính ràng buộc và giảm thiểu rủi ro mất lòng tin.
Đáng chú ý, mô hình đề xuất việc Trung Quốc và Nga cung cấp các bảo đảm an ninh thay thế, đóng vai trò như “ô hạt nhân thực chất” để bù đắp khoảng trống an ninh nếu Triều Tiên từ bỏ vũ khí hạt nhân. Điều này nhằm ngăn khả năng Bình Nhưỡng rút khỏi tiến trình phi hạt nhân hóa.
Bên cạnh đó, các chuyên gia cũng kiến nghị thành lập cơ chế kiểm chứng đa phương với sự tham gia của Hàn Quốc, Mỹ, Trung Quốc, Nga và Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA). Hệ thống này có thể ứng dụng công nghệ giám sát từ xa, thu thập dữ liệu theo thời gian thực và tự động kích hoạt biện pháp đáp trả nếu phát hiện vi phạm.
Các nhà phân tích nhận định đề xuất phản ánh nỗ lực tìm kiếm cách tiếp cận thực tế hơn trong bối cảnh Triều Tiên chưa thể hiện ý định từ bỏ chương trình hạt nhân, đồng thời cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của cấu trúc an ninh đa phương trong xử lý vấn đề hạt nhân trên Bán đảo Triều Tiên./.
